مجمع امنیتی شیانگشان؛ الگوی پکن برای مدیریت اختلافات در جهانی بیثبات
مجمع شیانگشان با رویکردی متفاوت از نشستهای غربی و با تمرکز بر صدای جنوب جهانی، بستری برای گفتوگو میان دیدگاههای متضاد امنیتی فراهم کرده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «مجمع امنیتی شیانگشان؛ الگوی پکن برای مدیریت اختلافات در جهانی بیثبات» به قلم ما بو (Ma Bo) در گلوبال تایمز (Global Times) منتشر شده است. این یادداشت با بررسی بیستمین سالگرد تأسیس مجمع پکن، جایگاه آن را بهعنوان یک پلتفرم دیپلماتیک متمایز برای شنیدهشدن صدای جنوب جهانی و مدیریت مسالمتآمیز مناقشات امنیتی بررسی میکند. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
سیزدهمین مجمع امنیتی شیانگشان پکن در حالی برگزار میشود که این رویداد بیستمین سالگرد تأسیس خود را پشت سر میگذارد. این مجمع طی دو دهه گذشته از یک نشست اندیشکدهای کوچک، به یک گفتوگوی امنیتی گسترده در سطح بینالمللی با حضور بیش از هزار و هشصد نماینده از صد کشور و سازمان ارتقا یافته است. اهمیت این رویداد تنها در گستردگی آن نیست، بلکه در توانایی آن برای گردهمآوردن بازیگرانی با مواضع کاملاً متضاد نهفته است تا دیدگاههای خود را در یک فضای مشترک بیان کنند.
امروزه گفتوگوهای امنیتی در سطح جهان به دو دسته تقسیم میشوند. دسته اول که بیشتر تحت هدایت غرب قرار دارد، اضطرابهای امنیتی را به بودجههای نظامی، رقابت تسلیحاتی و تعهدات ائتلافی تبدیل میکند. اما دسته دوم، که مجمع شیانگشان نماینده آن است، اجازه میدهد اختلافات بهطور کامل مطرح شوند تا در نهایت حداقلِ منافع مشترک برای همکاری کشف شود. ارزش این مجمع در یکصدایی شرکتکنندگان نیست، بلکه در تمایل مخالفان برای نشستن پشت یک میز واحد است.
حضور گسترده نمایندگان نظامی، دیپلماتها و پژوهشگران از مناطق مختلف جهان، بهویژه برجستهشدن صدای «جنوب جهانی»، تفاوت بنیادین این نشست با مجامع امنیتی غربی را نشان میدهد. علاوه بر این، شیانگشان از طرح مسائل چالشبرانگیز فرار نمیکند. از رقابت قدرتهای بزرگ و امنیت دریایی گرفته تا مناقشه تایوان و بحرانهای اوکراین و خاورمیانه، تمامی اختلافات بهصورت شفاف روی میز قرار میگیرند و به روایتهای متضاد اجازه تقابل داده میشود.
فراتر از بحثهای رسمی، تعاملات غیررسمی در حاشیه این اجلاس نقشی حیاتی در کاهش سوءمحاسبات ایفا میکند. گفتوگوی نمایندگان کشورهای درگیر در راهروها و نشستهای حاشیهای، اگرچه لزوماً به توافق منجر نمیشود، اما درک متقابل از انگیزهها و نگرانیهای طرف مقابل را افزایش میدهد؛ دستاوردی که مهمترین پیششرط برای شکلگیری هرگونه اجماع است.
در شرایطی که بیاعتمادی راهبردی در سطح جهان رو به افزایش است، ثبات به معنای توانایی حفظ گفتوگو و مدیریت ریسک در زمان بحران است. اجماعی که مجمع شیانگشان بهدنبال آن است، یکسانسازی دیدگاهها نیست، بلکه تعیین خطوط قرمزی است که نباید از آنها عبور کرد؛ اصولی مانند جلوگیری از درگیری مستقیم قدرتهای بزرگ، باز نگهداشتن مسیرهای ارتباطی در بحرانها و پرهیز از تأمین امنیت یک کشور به قیمت تضعیف امنیت دیگران. این همان رویکردی است که پکن در دو دهه گذشته برای مدیریت اختلافات در این جهان بیثبات ارائه کرده است./ منبع
