هژمون بعدی اروپا

روند احیای نظامی آلمان که تحت عنوان «نقطه عطف» (Zeitenwende) از سال ۲۰۲۲ آغاز شده بود، در سال ۲۰۲۶ به واقعیتی ملموس تبدیل شده است. برلین اکنون بیش از هر کشور اروپایی دیگری برای امور دفاعی هزینه می‌کند و بودجه نظامی آن با رشدی چشمگیر، در رتبه چهارم جهان قرار گرفته است. پیش‌بینی می‌شود هزینه‌های نظامی سالانه آلمان تا سال ۲۰۲۹ به ۱۸۹ میلیارد دلار برسد که سه برابر رقم سال ۲۰۲۲ خواهد بود. در حالی که پیش از این متحدانی نظیر لهستان و ناتو از انفعال نظامی برلین انتقاد می‌کردند، اکنون نگرانی‌های جدیدی درباره تسلط نظامی و صنعتی آلمان بر قاره سبز شکل گرفته است. تمرکز برلین بر حمایت از صنایع دفاعی داخلی و مخالفت با استقراض مشترک اروپایی برای تأمین هزینه‌های دفاعی، به بی‌اعتمادی کشورهایی نظیر فرانسه و لهستان دامن زده و بیم آن می‌رود که برتری مالی آلمان، توازن قوا در اتحادیه اروپا را به هم بزند.

خطر بزرگتر زمانی احساس می‌شود که متغیرهای سیاست داخلی آلمان وارد معادله شوند. حزب راست‌گرای «جایگزین برای آلمان» (AfD) که در نظرسنجی‌های ملی ۲۰۲۵ جایگاه دوم را کسب کرده، در انتخابات ایالتی ۲۰۲۶ در زاکسن-آنهالت و مکلنبورگ-فورپومرن در آستانه کسب اکثریت است. این حزب ملی‌گرا و بدبین به اروپا، خواستار خروج از ساختارهای ادغام‌یافته ناتو و اتحادیه اروپا و احیای قدرت نظامی مستقل است. قدرت‌گرفتن این جریان می‌تواند آلمان را به یک هژمون تجدیدنظرطلب تبدیل کند که از توان نظامی خود برای اعمال فشار بر همسایگان یا پیگیری ادعاهای ارضی قدیمی علیه لهستان استفاده نماید؛ سناریویی که می‌تواند به شکل‌گیری ائتلاف‌های متقابل توسط پاریس، لندن و ورشو برای مهار برلین و در نهایت فلج‌شدن ناتو منجر شود.

راهکار برون‌رفت از این بن‌بست، پذیرش «دستبندهای طلایی» یا همان تعمیق ادغام نظامی در ساختارهای اروپایی است. آلمان باید با پذیرش بدهی‌های مشترک اروپایی، به کشورهای ضعیف‌تر اجازه دهد بدون فشار مالی بر بودجه‌های رفاهی خود، در تقویت دفاعی مشارکت کنند. همچنین ایجاد فرماندهی‌های مشترک نظامی و شرکت‌های دفاعی فراملی نظیر مدل «ایرباس»، می‌تواند قدرت نظامی برلین را در تار و پود امنیت جمعی اروپا تنیده و مانع از اقدامات یک‌جانبه هر دولتی در آینده شود. در حالی که ایالات متحده تمرکز خود را از اروپا کاهش داده، تنها راه جلوگیری از بازگشت به عصر رقابت‌های قدرت‌های بزرگ در قرن بیستم، گذشتن برلین از بخشی از حاکمیت نظامی خود به‌نفع ثبات پایدار در قاره است./ منبع