بیداری اروپایی؛ آیا سرعت تقویت قوای دفاعی اروپا برای نجات اوکراین کافی خواهد بود؟

رهبران اروپایی در کنفرانس مونیخ ۲۰۲۶، لحنی متفاوت از سال‌های گذشته برگزیدند؛ لحنی که از «گلایه از واشنگتن» به «اقدام قاطعانه» تغییر یافته است. این بیداری که اورسولا فون‌درلاین آن را «بیداری اروپایی» نامیده، نتیجه فشار مستمر دولت دوم دونالد ترامپ و تهدیدات فزاینده روسیه است. به گفته مقامات اروپایی، تهدیدات ترامپ مبنی بر عدم حمایت از متحدانی که سهم خود را نمی‌پردازند، کاتالیزوری برای افزایش ۸۰ درصدی هزینه‌های دفاعی اروپا در سال ۲۰۲۵ نسبت به دوران پیش از جنگ اوکراین بوده است. پیش‌بینی می‌شود سرمایه‌گذاری دفاعی اروپا تا سال ۲۰۲۸ حتی از میزان مخارج تجهیزات نظامی ایالات متحده در سال ۲۰۲۵ نیز پیشی بگیرد. علاوه بر این، اروپا با تصویب وام ۹۰ میلیارد یورویی برای اوکراین، تعهد خود را به حفظ بقای این کشور، مستقل از نوسانات سیاسی واشنگتن، نشان داده است.

فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در سخنرانی خود ضمن تأکید بر شکاف عمیق ایجادشده میان اروپا و آمریکا بر سر مسائلی نظیر تغییرات اقلیمی و تعرفه‌های تجاری، یادآور شد که ناتو همچنان یک مزیت راهبردی دوجانبه است. او با اشاره به تولید ناخالص داخلی ۲۲ تریلیون دلاری اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵، پتانسیل نظامی و فناورانه قاره را بسیار فراتر از روسیه دانست، اما خاطرنشان کرد که این ظرفیت تاکنون به طور کامل فعال نشده بود. فون‌درلاین نیز با فراخوانی برای فعال‌سازی ماده ۴۲(۷) پیمان اتحادیه اروپا (بند دفاع متقابل)، خواستار ایجاد یک «ستون فقرات راهبردی» در حوزه‌های فضایی، اطلاعاتی و توانمندی‌های ضربتی عمیق شد. او تأکید کرد که دیوار میان بخش‌های غیرنظامی و دفاعی باید فرو بریزد تا صنایع خودروسازی و هوافضای اروپا به بخشی از زنجیره ارزش دفاعی تبدیل شوند.

با این حال، چالش اصلی اوکراین، «زمان» است. در حالی که روسیه به حملات خود علیه زیرساخت‌های غیرنظامی ادامه می‌دهد و شبکه خرابکاری خود را در اروپا گسترش داده، نبرد میان سرعت بیداری اروپا و سرعت تهاجم روسیه به مرحله‌ای سرنوشت‌ساز رسیده است. اگرچه «ائتلاف خواستاران» به رهبری انگلیس و فرانسه تلاش کرده تا خلاء ناشی از کاهش کمک‌های آمریکا را پر کند، اما عدم قطعیت راهبردی در واشنگتن همچنان بزرگترین مانع برای دستیابی به یک صلح پایدار در مرزهای شرقی اروپا محسوب می‌شود./ منبع