ترسیم پایان جنگ روسیه و اوکراین

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، هفته گذشته با نقشه‌ای از کشورش به دیدار دونالد ترامپ رفت، اما ترامپ نقشه‌ای بزرگ‌تر از وزارت دفاع آمریکا را در دفتر خود آماده کرده بود که مرز اوکراین با روسیه، خط مقدم نبرد به طول ۷۵۰ مایل و مناطق تحت کنترل روسیه را نشان می‌داد. روسیه اکنون بخش عمده پنج استان اوکراین را اشغال کرده که حدود یک‌پنجم خاک این کشور است. گروه راشا مترز دانشگاه هاروارد نقشه‌ای تهیه کرده که ۴۴ هزار مایل مربع از اراضی اشغالی اوکراین را با ایالت‌های شمالی نیوانگلند (مین، ورمونت و نیوهمپشایر) مقایسه می‌کند. اوکراین با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ به‌عنوان یکی از چهارده کشور مستقل پدیدار شد و مساحتش با ۲۳۳ هزار مایل مربع، برابر با نیوانگلند به علاوه نیویورک، پنسیلوانیا، ویرجینیا و مریلند است.

در سال ۲۰۱۴، پوتین کریمه و بخش‌هایی از دو استان دونتسک و لوهانسک را به مساحت هفده هزار مایل مربع تصرف کرد. در فوریه ۲۰۲۲، ارتش او حمله‌ای تمام‌عیار برای اشغال کل اوکراین آغاز کرد و در سه سال و نیم گذشته، کنترل بخش عمده لوهانسک و دونتسک و حدود دوسوم زاپوریژیا و خرسون را به‌دست آورد که پلی زمینی به کریمه و پایگاه دریایی سواستوپول ایجاد کرده است. ترامپ، با پیشینه فعالیت در املاک، در دیدار با زلنسکی و رهبران اروپایی از «معاوضه زمین» برای توافق صلح سخن گفت. نقشه سوم نشان می‌دهد واگذاری یک‌چهارم باقی‌مانده دونتسک، معادل ایالت دلاور آمریکا، چه معنایی دارد.

پوتین خواستار به‌رسمیت‌شناختن الحاق اراضی اشغالی است، اما زلنسکی تأکید دارد که اوکراین هرگز از ادعای خود برای بازپس‌گیری تمام اراضی شناخته‌شده بین‌المللی دست نخواهد کشید. اوکراین به نمونه‌های تاریخی مانند آلمان غربی و کره جنوبی اشاره می‌کند که پس از جنگ جهانی دوم و جنگ کره، ادعای خود بر اراضی اشغالی را حفظ کردند. در مقابل، روس‌ها یادآوری می‌کنند که شوروی پس از جنگ با فنلاند، حدود ۱۰ درصد از خاک آن کشور را گرفت و فنلاند پس از یک دهه، از ادعای خود صرف‌نظر کرد و به پیشرفت امروزی‌اش رسید.

اگر جنگ پایان یابد، دو واقعیت محتمل است: روسیه حدود بیست درصد خاک اوکراین را حفظ خواهد کرد و اوکراین از ادعای بازپس‌گیری اراضی‌اش دست نخواهد کشید. پرسش کلیدی این است که اوکراینی‌ها تا چه حد باید به تفاوت میان گزینه‌های موجود اهمیت دهند؟ بازپس‌گیری چیزی معادل نیوانگلند شمالی غیرواقع‌بینانه است، اما ازدست‌دادن چیزی معادل دلاور چه اهمیتی دارد؟ اگر روسیه در ازای خروج از چهارصد مایل مربع در سومی و خارکی‌یف موافقت کند، این معاوضه برابر نیست. اما اگر گزینه دیگر ادامه جنگی باشد که هر ماه ‌یک‌صد تا دویست مایل مربع دیگر از اوکراین را به روسیه واگذار می‌کند، کدام مسیر بهتر است؟

زلنسکی در روز استقلال اوکراین بر هدف ساخت کشوری امن و قدرتمند تأکید کرد. او اکنون با این پرسش مواجه است که آیا پایان سریع‌تر جنگ را بپذیرد یا با ادامه مبارزه، خطر تلفات و خسارات بیشتر را متحمل شود. اوکراین که اراده‌ای استثنایی در برابر تلاش پوتین برای حذف کشورش نشان داده، حق انتخاب دارد. زلنسکی بر تضمین‌های امنیتی از اروپا و آمریکا تمرکز دارد تا توافق صلح؛ چیزی که صرفاً وقفه‌ای برای حمله بعدی روسیه نباشد. باید به دیده تردید به امکان تحقق این تضمین‌ها نگاه کرد، اما اگر ابتکار مشترک آمریکا و اروپا تضمین‌های معقولی ارائه دهد، اوکراین راهی برای معاوضه موقت زمین با صلح خواهد یافت./ منبع