آیا مهلت‌های تعیین‌شده از سوی آمریکا برای روسیه و چین سودمند است؟

اعلام ترامپ مبنی بر کاهش زمان دستیابی به توافق آتش‌بس میان ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه و اوکراین در یک بازه زمانی «۱۰ تا دوازده‌روزه» نشان‌دهنده تکامل بیشتر لحن وی است. این تغییر لحن که نشان‌دهنده نارضایتی فزاینده وی از مسکو و آمادگی برای بیان صریح در مورد تشدید جنگ توسط روسیه است، سیگنالی است که بسیاری در ایالات متحده و اروپا منتظر شنیدن آن بوده‌اند.

با این حال، تغییر لحن به‌عمل تبدیل‌ نشده است. روسیه این تغییر لحن را به‌عنوان یک وقفه در فشارها می‌بیند و از آن برای تشدید حملات خود به خانه‌ها و بیمارستان‌های اوکراینی استفاده کرده است. نیروهای روسیه اکنون سریع‌ترین پیشروی‌های خود را در بیش از یک سال گذشته به ثبت می‌رسانند و حملات آن‌ها پیچیده‌تر شده است. تاکتیک‌های هجوم با استفاده از پهپادهای شاهد ایرانی، که اکنون به صورت انبوه تولید و با قطعات چینی در داخل روسیه سازگار شده‌اند، سیستم‌های پدافند هوایی اوکراین را با سرعت نگران‌کننده‌ای در هم می‌شکنند. در یک روز در ماه گذشته، روسیه ۷۲۸ پهپاد و موشک را در یک حمله هماهنگ به سمت اوکراین پرتاب کرد. تلاش‌های سربازان اوکراینی در شلیک به این تهدیدات بی‌نظیر است، اما آن‌ها به حدی از محدودیت‌های منابع و توان رسیده‌اند که دیگر نمی‌توانند ادامه دهند.

آمریکا ابزارهایی در اختیار دارد که هنوز از آن‌ها استفاده نکرده است. برای ماه‌ها، یک طرح تحریم دو حزبی که توسط سناتور لیندسی گراهام (جمهوری‌خواه از کارولینای جنوبی) و ریچارد بلومنتال (دموکرات از کنتیکت) نوشته‌شده و از حمایت ۸۵ سناتور برخوردار است، آماده تصویب بوده است. این طرح تحریم‌ها شامل وضع تعرفه‌های ثانویه بر کشورهایی همچون چین، هند و برزیل است که همچنان نفت و گاز روسیه را خریداری می‌کنند و به‌طور چشمگیری هزینه‌های تجارت با مسکو را افزایش می‌دهد. اما در ماه جولای، رهبری سنا پس از آنکه ترامپ پیشنهاد داد که اگر روسیه در مدت پنجاه روز به سمت صلح حرکت نکند، او اقدام خواهد کرد، از بررسی این طرح منصرف شد. جان تون (جمهوری‌خواه از داکوتای جنوبی) اعلام‌کرد که برای مدت کوتاهی این لایحه را «متوقف» می‌کند، به این معنا که کنگره به زمان‌بندی ترامپ اعتماد کرده است. رهبران مجلس نیز همین کار را انجام دادند. این تصمیم اشتباه بود. اگرچه خوشایند است که ترامپ نشان داده است که عزم بیشتری دارد، تاخیر در اقدام کنگره در امید به مذاکره ناگهانی پوتین، تنها به مسکو فرصت بیشتر برای تشدید فشارها داده است. هر هفته تاخیر یک فرصت ازدست‌رفته برای افزایش فشار مالی به ماشین جنگی پوتین است.

اما زمان تنها در اوکراین نمی‌گذرد. درگیری بزرگ‌تر شامل چین نیز می‌شود. نقش پکن در این جنگ به‌طور فزاینده‌ای آشکار شده است. شرکت‌های چینی سیستم‌های تسلیحاتی کامل، نه فقط قطعات، به روسیه می‌دهند. پهپادها و موشک‌های ساخت چین به روسیه کمک می‌کنند تا فضای هوایی اوکراین را اشباع کند. مقام‌های چینی حتی از نمایندگان سرزمین‌های اشغال‌شده اوکراین استقبال کرده‌اند و همچنان ماشین‌آلات سنگین به شرکت‌هایی که در آنجا فعالیت دارند، می‌فروشند. مقامات اروپایی گفته‌اند که وزیر امور خارجه چین اخیرا به اتحادیه اروپا گفته است که پکن نمی‌خواهد روسیه جنگ را ببازد و از ترس آنکه شکست روسیه موجب شود که آمریکا توجه بیشتری به آسیا داشته باشد، نگران است.

اوکراین نیز در واکنش به این موضوع اقدام کرده است. در اوایل جولای، کی‌یف دو شهروند چینی را به اتهام جاسوسی دستگیر کرد که گفته می‌شود در تلاش بودند اطلاعاتی در مورد برنامه موشکی «نپتون» اوکراین به سرقت ببرند. چند روز قبل، ولادیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، تحریم‌هایی را علیه پنج شرکت چینی که به حمایت از تلاش‌های جنگی روسیه متهم بودند، اعمال کرد. این‌ها تنها اقدامات نمادین نیستند بلکه نشانه‌هایی هستند که نشان می‌دهند اوکراین به‌طور فزاینده‌ای واقع‌بینانه به این مسائل نگاه می‌کند و به هم‌پیمانی چین با مسکو واقف است.

حمایت از اوکراین یک حواس‌پرتی از رقابت با چین نیست. بلکه بخش مهمی از آن است. ضعیف‌کردن توان نظامی پوتین، یکی از ارکان راهبرد جهانی چین را تضعیف می‌کند و اجازه دادن به روسیه برای ادامه تجاوزات بدون پیگرد، بدترین غرایز پکن را از تنگه تایوان تا دریای چین جنوبی جسورتر می‌کند.

دولت ترامپ شروع به ابراز نگرانی‌های جدی‌تر در مورد نقش پکن کرده است. در آخرین دور مذاکرات تجاری، مقامات ارشد آمریکایی اعتراضاتی به خرید نفت روسیه توسط چین و فروش بیش از پانزده میلیارد دلار تکنولوژی دو منظوره به مسکو مطرح کردند. این‌ها هشدارهای مهمی هستند اما بدون پیگیری، ممکن است در روند تاخیرهایی که مسکو و پکن از آن بهره می‌برند، ناپدید شوند.

طرح تحریم گراهام-بلومنتال باید به پیش برود. این طرح جدی‌ترین تلاش تاکنون برای اعمال هزینه‌های واقعی نه‌ تنها بر روسیه، بلکه بر شبکه کشورهایی است که به مسکو کمک می‌کنند از تحریم‌ها جان سالم به در ببرد. این طرح نه‌تنها با تلاش‌های دولت برای فشار به مسکو رقابت نمی‌کند، بلکه مکمل آن است و پیامی ارسال می‌کند مبنی بر اینکه آمریکا جدی است در پشت سر گذاشتن هشدارهای خود با عمل.

شمارش معکوس‌ها می‌توانند مفید باشند. آن‌ها اضطراب ایجاد می‌کنند. اما اضطراب بدون پیگیری جایگزینی برای راهبرد نیست. آنچه اکنون اهمیت دارد، تعداد روزهایی نیست که در ساعت باقی‌مانده است، بلکه این است که آیا از هر کدام از آن‌ها برای اقدام استفاده می‌کنیم یا خیر./ منبع