آزمون بزرگ رئیس ستاد ارتش؛ مقاومت در برابر جنگافروزی انتخاباتی نتانیاهو
با نزدیک شدن به انتخابات، فرماندهان نظامی بار دیگر با فشار نخستوزیر برای راهاندازی جنگهایی با انگیزههای کاملاً سیاسی روبهرو هستند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «آزمون بزرگ رئیس ستاد ارتش؛ مقاومت در برابر جنگافروزی انتخاباتی نتانیاهو» به قلم عوفر شلح (Ofer Shelah) در هاآرتص (Haaretz) منتشر شده است. این یادداشت با بررسی سوابق تقابل ژنرالهای اسرائیلی با فشارهای سیاسی، هشدار میدهد که ایال زامیر در آستانه انتخابات با آزمون دشواری برای جلوگیری از کشاندن ارتش به جنگهای بیپایان روبهرو است. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
در سپتامبر ۲۰۱۹ و در آستانه دومین انتخابات سراسری آن سال، شلیک چند راکت از غزه در جریان سفر بنیامین نتانیاهو به شهر اشدود، بهانهای شد تا او خواستار آغاز یک عملیات نظامی گسترده شود. بااینحال، این درخواست با مخالفت صریح آویو کوخاوی، رئیس وقت ستاد کل ارتش و آویخای مندلبلیت، دادستان کل روبهرو شد. کوخاوی در یک تماس تلفنی پرتنش به نتانیاهو یادآوری کرد که چنین عملیاتی خطر آغاز یک جنگ تمامعیار را در پی دارد و علاوه بر نیاز به تأیید کابینه امنیتی، شائبه انگیزههای سیاسی در آن بسیار پررنگ است. نتانیاهو در آن زمان عقبنشینی کرد، اما دو ماه پس از انتخابات، ارتش اسرائیل بهاء ابوالعطا، از فرماندهان ارشد جهاد اسلامی را ترور کرد که گفته میشود همان هدف اصلی عملیاتِ لغوشده بود.
این نخستین بار نبود که ملاحظات انتخاباتی بر تصمیمات نظامی سایه میانداخت. در سال ۲۰۱۲ نیز آویگدور لیبرمن، وزیر خارجه وقت، هشدار داده بود که راهاندازی یک عملیات زمینی گسترده دو ماه پیش از انتخابات، مشروعیت آن را در افکار عمومی از بین میبرد و شائبههای سیاسی ایجاد میکند. از منظر قانونی نیز، برخلاف تصور عمومی، نخستوزیر فرمانده کل نیروهای مسلح اسرائیل نیست؛ بلکه این جایگاه در اختیار تمامیت کابینه یا کابینه امنیتی است و تصمیمگیری درباره جنگ نیازمند تأیید این نهادهاست.
بااینحال، وضعیت امروز در تاریخ اسرائیل بیسابقه است. هرگز پیش از این، نخستوزیر و نزدیکانش تا این حد برای تضعیف جایگاه نظامیان در افکار عمومی تلاش نکرده بودند و حضور وزیر دفاعی که گویی تنها وظیفهاش ایجاد اخلال در سیستم تحت امر خود است، اوضاع را پیچیدهتر کرده است. در آستانه انتخابات پرالتهاب ۲۷ اکتبر، نظرسنجیها نشان میدهد که اکثریت افکار عمومی معتقدند انگیزههای نتانیاهو در پروندههایی از غزه تا ایران، بیش از آنکه ماهیت راهبردی داشته باشند، کاملاً سیاسی هستند.
در این شرایط، مسئولیت سنگینی بر دوش ایال زامیر، رئیس کنونی ستاد کل ارتش قرار دارد. رهبری سیاسی کنونی نشان داده که هیچ اعتنایی به مشروعیت عمومی در زمان جنگ ندارد و ملاحظات سیاسی را بر هر چیز دیگری ترجیح میدهد. بااینحال، ستاد کل تحت فرماندهی زامیر تاکنون نتوانسته این مسئولیتپذیری را از خود نشان دهد. او اجازه داده است که اسرائیل در یک جنگ فرسایشی و بیپایان گرفتار شود، دستاوردهای نظامی فرسوده شوند و ارتش به خستگی مفرط برسد؛ روندی که نفوذ نظامیان را در سیاستگذاریهای کلان به پایینترین حد خود رسانده است.
زامیر در عملیاتهای ناموفق غزه، ورود به نوار امنیتی در شمال که ارتش را در باتلاقی مشابه سال ۲۰۰۰ گرفتار کرده و تحرکات توهمآمیز برای تغییر حکومت در ایران شریک بوده است. دو ماه آینده، یعنی زمانی که احتمالاً نتانیاهو برای خروج از بنبست سیاسی خود تقاضای ماجراجوییهای نظامی بیشتری خواهد کرد، آزمون واقعی زامیر برای ایستادگی در برابر این روند ویرانگر خواهد بود./ منبع
