بالتیک: دریاچۀ ناتو با کروکودیل‌های کمین‌کرده

با پیوستن هشت کشور از کشورهای حوزه دریای بالتیک به ناتو و باقی‌ماندن تنها یک کشور ساحلی غیرناتویی یعنی روسیه، این منطقه ممکن است به لحاظ ظاهری یک «دریاچه ناتو» به‌نظر برسد. با این حال، نباید قابلیت‌های نظامی مسکو را در ایجاد یک نبرد جدی دست‌کم گرفت. هواپیماها و موشک‌های زمینی روسیه، همراه با کشتی‌های جنگی متوسط و کوچک و زیردریایی‌های کلاس کیلو، این پتانسیل را دارند که جریان حیاتی تدارکات به لتونی، لیتوانی، استونی و فنلاند را به‌شدت مختل کنند؛ کشورهایی که توسط دریای بالتیک و قلمروی روسیه و متحد آن بلاروس محاصره شده‌اند. در حال حاضر، سوئد از طریق بندر حیاتی گوتنبرگ که در محل تلاقی تنگه‌های اسکاگرک و کاتگات قرار دارد و تمام کشتی‌رانی میان بالتیک و دریای شمال از آن عبور می‌کند، به شاه‌کلید شبکه تدارکات شمالی ناتو تبدیل شده است.

با وجود اینکه ناوگان بالتیک روسیه کوچک‌ترین ناوگان اصلی این کشور است، اما دارای تعدادی شناور رزمی سطحی جدید، قابلیت‌های موشکی و هوایی زمینی و ظرفیت قابل توجه مین‌گذاری است. همچنین، منطقه بالتیک یک فضای نبرد مشترک با برد تسلیحاتی نسبتاً کوتاه است که در صورت برآورده شدن انتظارات سیستم‌های موشکی روسیه، امکان اقدام سریع را به این کشور می‌دهد. همچنین، خط ناوبری روسیه از طریق بالتیک به سن پترزبورگ، که توسط ناوگان سایه کشتی‌های نفتکش فعال است، به همان اندازه برای مسکو حیاتی است که تدارکات متفقین برای ناتو اهمیت دارد و روسیه مطمئناً برای دفاع از آن خواهد جنگید. در حال حاضر، کرملین درگیر یک مناقشه ترکیبی/منطقه خاکستری در بالتیک است و ناوگان‌های ترکیبی متفقین از آلمان، لهستان، سوئد، فنلاند و نروژ، در صورت وقوع جنگ، کاملاً درگیر دستیابی و حفظ کنترل دریایی در بالتیک خواهند بود.

تفاوت واقعی میان دوران جنگ سرد و وضعیت کنونی، نیاز ناتو به حفظ تدارکات برای کشورهای جداافتاده بالتیک و فنلاند است. این کشورها دارای نیروهای دریایی محدودی هستند، و این وظیفه را بر عهده آلمان، سوئد، نروژ و لهستان می‌گذارد تا بار سنگین کنترل دریایی را به دوش بکشند. نیروی ضربت ناتو بالتیک، که در اواخر سال ۲۰۲۴ در بندر روستوک آلمان تأسیس شد، می‌تواند به‌عنوان ستاد فرماندهی پشتیبان برای این تلاش خدمت کند، اما دستیابی و حفظ کنترل دریایی به مشارکت کشتی‌های قابل توجهی نیاز دارد. سوئد در حال افزایش ناوگان خود با چهار ناوچه جدید پدافند هوایی و سه زیردریایی A-26 است تا به مأموریت کنترل دریایی کمک کند. نیروی دریایی دانمارک و لهستان نیز در حال گسترش هستند.

این تغییر به‌سمت هدف کنترل دریایی برای اعضای جدید ناتو مانند سوئد، که از لحاظ تاریخی به‌دنبال مأموریت ممانعت از دریا بوده است، یک تحول انقلابی است. ماهیت این تغییر با این واقعیت تأکید می‌شود که سوئد برای اولین بار از زمان جنگ‌های ناپلئونی (به‌جز مشارکت‌های نیروهای حافظ صلح سازمان ملل)، واحدهای رزمی را در خارج از مرزهای ملی خود مستقر کرده است. همچنین، حفاظت از مسیرهای دریایی، ریلی و جاده‌ای از گوتنبرگ به‌سمت شرق، برای حفظ جناح شمالی ناتو در برابر تجاوز احتمالی روسیه حیاتی است. افزایش مداوم قدرت دریایی توسط سوئد، فنلاند، نروژ، آلمان، دانمارک و لهستان حیاتی خواهد بود تا اطمینان حاصل شود که بالتیک پتانسیل تبدیل شدن به «دریاچه ناتو» را در صورت اقدام قهرآمیز روسیه حفظ می‌کند. ناتو هرگز نباید تسلط خود را صرفاً بر اساس جغرافیا فرض کند؛ بالتیک یک فضای مورد مناقشه باقی می‌ماند و ناتو باید آماده باشد تا کنترل دریایی را در منطقه به‌دست آورد و حفظ کند تا از تدارکات موفقیت‌آمیز جناح شمالی خود اطمینان حاصل نماید./ منبع