جنگ اوکراین آینده جهان را شکل خواهد داد

جنگ اوکراین پیامدهایی فراتر از مرزهای این کشور دارد و می‌تواند آینده دموکراسی لیبرال اروپا را شکل دهد. اوکراینی‌ها با شجاعت و مهارت برای حق تعیین سرنوشت خود، در برابر روسیه‌ای که تحت حاکمیت ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری مقتدر، به ‌دنبال حذف هویت ملی اوکراین و ادغام آن در «روسیه بزرگ» است، مبارزه می‌کنند. پوتین معتقد است که تسلط بر اوکراین حق الهی روسیه است. این جنگ، مرزهای مورد مناقشه اروپا را به خطر انداخته است. به گفته فیونا هیل و آنجلا استنت در مقاله‌ای در فارن افرز (۲۰۲۲)، هدف پوتین نابودی هویت ملی اوکراین است. بازشدن جعبه پاندورای مرزهای مورد مناقشه می‌تواند به بی‌ثباتی گسترده در اروپا منجر شود، به‌ویژه که نیروهای سیاسی همسو با پوتین در سراسر قاره به قدرت نزدیک‌تر می‌شوند. این تهدید، ثبات و امنیت اروپا را به چالش می‌کشد.

علاوه بر این، پیروزی احتمالی روسیه در این جنگ، این کشور را به بزرگ‌ترین قدرت نظامی اروپا تبدیل خواهد کرد و مستقیما اعضای ناتو و اتحادیه اروپا را تهدید می‌کند. در شرایطی که آمریکا به‌طور فزاینده‌ای نسبت به سرنوشت اروپا بی‌تفاوت شده است، این امر اروپا را در موقعیتی ترسناک و ضعیف قرار می‌دهد. اگر اروپا در حمایت از اوکراین ناکام بماند، آمریکا کنار بکشد و محور روسیه، چین و کره شمالی پیروز شود، توازن قدرت و ایده‌های جهانی به نفع این کشورها تغییر خواهد کرد. در چنین سناریویی، اعتماد به مدافعان آزادی و دموکراسی که در برابر سرکوب این ارزش‌ها در مرزهای خود بی‌تفاوت مانده‌اند، از بین خواهد رفت. این شکست، اعتبار جهانی دموکراسی‌های غربی را تضعیف می‌کند.

با این حال، وضعیت کاملا ناامیدکننده نیست. جنگ اوکراین حدود سه سال و نیم است که ادامه دارد، اما بر اساس گزارش ژوئن مرکز مطالعات بین‌المللی و راهبردی، روسیه از سال ۲۰۲۴ تنها کمتر از یک درصد از خاک اوکراین را تصرف کرده است. تلفات روسیه در این جنگ، تقریبا پنج برابر مجموع تلفات این کشور در تمامی جنگ‌های پس از جنگ جهانی دوم تا پیش از تهاجم تمام‌عیار در فوریه ۲۰۲۲ بوده است. پوتین تصور می‌کرد این جنگ به‌سرعت به پیروزی منجر شود، اما این محاسبه کاملا اشتباه بود. با این حال، اوضاع در اوکراین شکننده است. مردم این کشور خسته‌اند، اما همچنان، نه‌تنها برای خود، بلکه برای دفاع از ارزش‌های غرب به مبارزه ادامه می‌دهند. اروپا نباید اشتباهات سیاست مماشات پیش از جنگ جهانی دوم را تکرار کند و باید منابع لازم را برای حمایت از اوکراین فراهم کند.

روسیه با جمعیتی تقریبا چهار برابر و تولید ناخالص داخلی (به برابری قدرت خرید) بیش از ۱۰ برابر اوکراین، نتوانسته به پیروزی قاطع دست یابد. اقتصاد روسیه نیز تحت فشار است. بر اساس اطلاعات وزارت دارایی سوئد، نرخ تورم واقعی روسیه احتمالا بالاتر از ارقام رسمی (نزدیک به ۱۰ درصد) است و نرخ بهره بانک مرکزی این کشور به بیست درصد رسیده است. این نشان‌دهنده نگرانی اقتصادی قابل‌توجهی است که مقامات روسیه ممکن است آن را پنهان کنند. در مقابل، اتحادیه اروپا به ‌همراه انگلیس از نظر جمعیت و تولید ناخالص داخلی (به برابری قدرت خرید) به ترتیب ۳.۵ و ۴.۸ برابر بزرگ‌تر از روسیه هستند. این برتری اقتصادی می‌تواند در یک رقابت نظامی طولانی ‌مدت تعیین‌کننده باشد، اما حمایت‌های کنونی اروپا کافی نبوده است.

بر اساس داده‌های ردیاب حمایت از اوکراین مؤسسه کیل برای اقتصاد جهانی، تا سال جاری، کمک‌های اروپا (اتحادیه اروپا به ‌اضافه بریتانیا) و آمریکا به اوکراین تقریبا برابر بوده است. اما با توقف کمک‌های مالی آمریکا، که استدلال می‌کند اروپا باید بار بیشتری را متحمل شود، تنها چند کشور اروپایی این شکاف را پر کرده‌اند. دولت‌های اروپایی به‌طور متوسط تنها ۰.۱ درصد از تولید ناخالص داخلی سالانه خود را به کمک دو جانبه به اوکراین اختصاص داده‌اند. این میزان باید حداقل دو برابر شود تا با کمک‌های کشورهایی مانند دانمارک، کشورهای بالتیک، لهستان و هلند هم‌تراز شود. کشورهای بزرگ‌تر مانند آلمان (با کمک ۰.۱۳ درصد از تولید ناخالص داخلی)، فرانسه (کمتر از نصف آلمان)، ایتالیا و اسپانیا باید کمک‌های خود را به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهند. این افزایش، با توجه به منابع سرشار این کشورها، دشوار نیست.

تصمیمات کنونی، همانند دهه ۱۹۳۰، می‌تواند آینده اروپا و حتی جهان را برای نسل‌ها شکل دهد. اگر اروپا نتواند به‌صورت متحد عمل کند، دموکراسی‌های آن در معرض خطر جدی قرار خواهند گرفت. اراده و زمان، کلیدی برای پیروزی در این بحران است./ منبع