روح تهاجمی اوکراین: آزادی به‌جای ترس

با وجود افزایش حملات موشکی و پهپادی روسیه در جولای ۲۰۲۵ که با کمک مهندسان چینی شدت یافته، داده‌های موسسه بین‌المللی کی‌یف (KIIS) نشان می‌دهد ۴۶ درصد اوکراینی‌ها در می ۲۰۲۵ آزادی را بر امنیت شخصی ترجیح می‌دهند که نشان‌دهنده افزایشی چشمگیر از ۳۵ درصد اگوست ۲۰۲۲ است. این نشان‌دهنده شکل‌گیری هویتی مدنی است که آزادی را نه تجمل، که هسته اصلی زندگی در جنگ می‌داند.

بر اساس پژوهش موسسه بین‌المللی کی‌یف، از سال ۲۰۱۶، انتظار از دولت برای «مسئولیت کامل» از ۴۵ به ۳۵ درصد کاهش یافته است؛ در حالی که باور به «فرصت‌های برابر و موفقیت فردی» از ۴۸ به ۵۸ درصد افزایش یافته است. در سال ۲۰۱۷، ۳۰ درصد اوکراینی‌ها کشوری با آزادی محدود اما رفاه بالا را ترجیح می‌دادند، اما در سال ۲۰۲۳ این رقم به ۲۴ درصد کاهش یافت که نشان‌دهنده عدم تمایل به معامله آزادی با ثبات، حتی در شرایط اقتصادی دشوار است. این تحول، هویتی پساشوروی را نشان می‌دهد که بر خودمختاری، عدالت و کرامت تاکید دارد و از پدرانه‌گرایی فاصله گرفته است.

نظرسنجی سال ۲۰۲۴ مؤسسه بین‌المللی کی‌یف، تفاوت‌هایی را بر اساس جنسیت، سن و منطقه نشان می‌دهد: ۵۲ درصد مردان در مقابل ۴۱ درصد زنان و ۵۱ درصد جوانان ۱۸-۲۹ ساله در مقابل ۴۲.۵ درصد افراد بالای ۶۰ سال، آزادی را بر امنیت ترجیح می‌دهند. در شرق اوکراین، نزدیک به خط مقدم، امنیت (۳۸ درصد) بر آزادی (۳۴ درصد) اولویت دارد، در حالی که در غرب و مرکز، آزادی غالب است. با این حال، ۳۴ درصد کل پاسخ‌دهندگان حاضرند برخی حقوق مدنی را برای امنیت بیشتر واگذار کنند، اما این گروه در اقلیت هستند. جوانان، به‌ویژه، نشان‌دهنده آینده‌ای لیبرال‌تر و خودمختارتر هستند.

ارزش‌های اصلی اوکراینی‌ها – آزادی، امنیت و عدالت – جهان‌بینی پیچیده‌ای را نشان می‌دهد که سرکوب را برای امنیت یا هرج‌ومرج را برای آزادی نمی‌پذیرد. اعتماد به نهادهایی مانند نیروهای مسلح، داوطلبان، و خدمات اضطراری زیاد است، اما احزاب سیاسی، دادگاه‌ها و بوروکراسی دولتی اعتماد کم‌تری دارند. با میانگین سلامت روانی ۵.۹ از ۱۰ و چهل درصد احساس تنش یا منفی‌گرایی (بر اساس نظرسنجی مرکز رازومکوف)، خستگی جنگ مشهود است، اما به ناامیدی یا نوستالژی اقتدارگرایانه منجر نشده است. دفاع خط مقدم و سازمان‌های مردمی، شکاف‌های نهادی را پر کرده‌اند.

این تاب‌آوری مشابه «روحیه بلیتز» انگلیس در جنگ جهانی دوم است، اما تجربه اوکراین منحصربه‌فرد است. تحقیقات از سال ۲۰۱۸ نشان می‌دهد که اوکراینی‌ها آزادی را ویژگی اصلی خود در برابر فرهنگ اجبارگرای روسیه می‌دانند و جامعه‌ای را تصور می‌کنند که آزادی و عدالت همزیستی دارند. این گرایش مدنی، حتی در شرایط قانون نظامی، انتظار شفافیت و تکثرگرایی را حفظ کرده است. این روحیه نوید اصلاحات و توسعه فراگیر پس از جنگ را می‌دهد، اما خطر ناکامی در بازسازی که می‌تواند به نارضایتی یا بدبینی منجر شود، وجود دارد. برای حمایت غرب، تمرکز بر ادغام کهنه‌سربازان، پروژه‌های مبتنی بر پاسخگویی، و تقویت نهادهای قوی ضروری است. اوکراینی‌ها نه‌تنها برای بقا، بلکه برای آزادی مبارزه می‌کنند./ منبع