آینده مذاکرات اوکراین و روسیه چیست؟

در ۱۵ آگوست ۲۰۲۵، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در آنکوریج آلاسکا دیدار کرد تا جنگ اوکراین را پایان دهد. پوتین خواستار الحاق کامل دونباس، شامل مناطق تحت کنترل اوکراین، و به‌رسمیت‌شناختن الحاق کریمه شد. او آتش‌بس فوری را که ترامپ ۶ ماه خواستار آن بود، رد کرد و از تحریم‌ها یا تعرفه‌های جدید آمریکا نیز در امان ماند. این نشست توافقی ایجاد نکرد، اما موضع حداکثری پوتین را روشن ساخت. در ۱۸ آگوست، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، با رهبران فرانسه، ایتالیا، آلمان، فنلاند، انگلیس، اتحادیه اروپا و ناتو در واشنگتن با ترامپ دیدار کرد. این نشست اتحاد فراآتلانتیک را تقویت کرد و زلنسکی حمایت ترامپ برای مذاکره مستقیم با پوتین را به‌دست آورد. هیچ فشاری برای واگذاری اراضی به اوکراین وارد نشد و بحث بر تضمین‌های امنیتی متمرکز بود. این دستاوردها را، اگرچه محدود، باید مهم ‌دانست، زیرا از فشار برای واگذاری اراضی جلوگیری شد و هماهنگی میان آمریکا، اوکراین و اروپا تقویت گردید.

نشست آلاسکا چارچوب مذاکرات را مشخص کرد، اما پوتین با حفظ خواسته‌های حداکثری، از جمله کنترل دونباس، مذاکرات را دشوار کرده است. می‌توان پیش‌بینی کرد که پوتین با ترفندهایی مانند اصرار بر برگزاری دیدار در مسکو، از مذاکرات مستقیم طفره رود و زلنسکی را مقصر جلوه دهد. زلنسکی و متحدان اروپایی با واگذاری اراضی مخالف‌اند، زیرا نقض قانون اساسی اوکراین است و حمایت عمومی ندارد. در اینجا دو اهرم برای فشار بر روسیه پیشنهاد می‌شود: نخست، تداوم حمایت نظامی از اوکراین با تسلیحات آمریکایی و اروپایی، شامل ۹۰ میلیارد دلار کمک هماهنگ‌شده توسط ناتو برای تقویت دفاع هوایی و مختل‌کردن خطوط ارتباطی روسیه. این حمایت نشان می‌دهد جنگ برای پوتین آسان نخواهد بود. دوم، کاهش درآمدهای نفت و گاز روسیه با تعرفه‌ها و تحریم‌های ثانویه برای محدودکردن منابع مالی جنگ. اما دولت ترامپ، به‌گفته مارکو روبیو، از تحریم‌های جدید اجتناب می‌کند، زیرا معتقد است این اقدام مذاکرات را ۶ تا دوازده ماه به‌تعویق می‌اندازد. این دیدگاه نادرست است، زیرا کاهش فشار بر پوتین احتمال توافق را کم می‌کند.

احتمال آتش‌بس پس از این نشست‌ها اندک است. ترامپ ابتدا بر آتش‌بس تأکید داشت، اما پس از دیدار با پوتین، به توافق جامع روی آورد که با خواسته‌های پوتین غیرممکن است. احتمال دارد پوتین بر اثر فشار مالی و نظامی، تا پایان سال ۲۰۲۵ به آتش‌بس تن دهد. نشست واشنگتن از نیروی اطمینان‌بخش اروپایی در اوکراین حمایت کرد، با پشتیبانی آمریکا در لجستیک، اطلاعات و پدافند هوایی، بدون حضور نیروهای زمینی. ناتو می‌تواند با بهبود پدافند هوایی یکپارچه اوکراین و تقویت قابلیت‌های هدف‌گیری دوربرد، از حملات آینده روسیه جلوگیری کند. این همکاری برای ناتو نیز ضروری است، زیرا با تهدیدات مشابه روسیه مواجه است./ منبع