پیروز طرح ۲۸ مادهای ترامپ کیست؟ پوتین یا زلنسکی؟!
طرح صلح ۲۸ مادهای ترامپ، روسیه را به پیروز دیپلماتیک جنگ اوکراین بدل میکند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «پیروز طرح ۲۸ مادهای ترامپ کیست؟ پوتین یا زلنسکی؟!» نوشته میلاد رضایی در اندیشکده تهران منتشر شده است. این مقاله تلاش دارد طرح صلح پیشنهادی دونالد ترامپ برای پایان جنگ اوکراین را از منظر سیاسی، امنیتی و اقتصادی بررسی کند و نشان دهد که اگرچه طرح با هدف توقف جنگ ارائه شده، اما عملاً بیشتر منافع روسیه را تأمین میکند و اروپا و اوکراین آن را خیانتبار دانستهاند. در ادامه، چکیده این یادداشت آمده است.
پس از تضعیف موقعیت داخلی دولت اوکراین در پی افشای فساد گسترده، طرح صلحی از سوی دونالد ترامپ ارائه شد که هدف آن پایان جنگ و بازتعریف روابط روسیه و ناتو بود. این موضوع، پس از چند دور مذاکره واشنگتن با مسکو، قابل طرح دانسته شد و زلنسکی باید تصمیم بگیرد آن را بپذیرد یا مسیر خود را از آمریکا جدا کند. اروپا و اوکراین این طرح را خیانتبار خواندهاند. طرح، دارای بخشهای سیاسی، امنیتی، اقتصادی و فرهنگی است. مهمترین محور سیاسی طرح، توافق جامع عدم تعرض میان روسیه، اوکراین و ناتو با توقف گسترش ناتو و بستن درهای آن بر اوکراین است. تغییر اساسنامه ناتو نیازمند توافق همه اعضاست که با مخالفت اروپا مواجه شده و اجرای آن دشوار است. طرح، گسترش ناتو را مهمترین تهدید روسیه معرفی میکند و اوکراین ملزم میشود در قانون اساسی خود عدم پیوستن به ناتو را ثبت کند و نیروهای ناتو در خاک خود نداشته باشد. در مقابل، تضمینی مشابه بند پنجم ناتو برای دفاع دستهجمعی در صورت حمله به اوکراین ارائه میشود. تعداد نیروهای مسلح اوکراین به ۶۰۰ هزار نفر محدود خواهد شد که نسبت به پیش از جنگ افزایش محسوب میشود و با هدف غیرنظامیسازی روسیه مغایرت دارد. اوکراین باید برای همیشه غیرهستهای بماند و از دونتسک و لوهانسک عقبنشینی کند، با فریزشدن خرسون و زاپووریژیا در خطوط کنونی. آمریکا وعده داده مناطق مورد نظر را بهرسمیت بشناسد.
در بعد اقتصادی، مزایای بزرگی برای روسیه پیشبینی شده است، از جمله لغو تدریجی تحریمها و همکاری در حوزه انرژی، هوش مصنوعی، معادن قطب شمال و منابع طبیعی. در مقابل، روسیه باید صد میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده خود را برای بازسازی اوکراین اختصاص دهد که ۵۰ درصد سود آن به آمریکا خواهد رسید و باقی داراییها در صندوق مشترک سرمایهگذاری با آمریکا به کار میرود. اوکراین مجموعاً دویست میلیارد دلار از منابع روسیه و اروپا برای بازسازی زیرساختها و توسعه صنایع نو مانند فناوری و هوش مصنوعی دریافت کرده و همکاری در بخش گاز و معادن و دسترسی ترجیحی به بازار اروپا خواهد داشت.
در بخش فرهنگی، طرح شامل برنامههای آموزشی مشترک میان روسیه و اوکراین برای تقویت درک متقابل، مدارا و حذف نژادپرستی است. اوکراین باید قوانین اتحادیه اروپا در مدارای مذهبی و حفاظت از حقوق اقلیتهای زبانی را بپذیرد و فعالیتهای نازیگرایانه ممنوع شود. همچنین رعایت حقوق روسزبانان الزامی است. این مفاد با تأکیدات پیشین روسیه همسو بوده و تعیین مصادیق فعالیتهای نازیگرایانه میتواند مبهم باشد و زمینه تنشهای آینده را ایجاد کند.
اروپا خواستههایی فراتر از شرایط جنگ و ابزارهای موجود دارد؛ ادامه گسترش ناتو، اعزام نیرو به اوکراین، عدم عقبنشینی و مطالبه غرامت از روسیه. در مقابل، برخی مقامات نزدیک به ترامپ بر پایان سریع جنگ و جدایی منافع آمریکا از اوکراین تأکید دارند. مخالفت اروپا، نبود صدای واحد و نبود راهبرد مشخص پیروزی، شانس موفقیت طرح را کاهش داده است. زلنسکی رویکرد کلی طرح را پذیرفته و قصد دارد درباره نقاط حساس آن با ترامپ گفتوگو کند. روسیه نیز با خواستههای ثابت خود شامل بیطرفی کامل اوکراین و بهرسمیتشناختن تصرفات خود، طرح را قابل پذیرش میداند. ارائه این طرح، حتی بدون توافق نهایی، موجب شکاف میان آمریکا و اروپا و تغییر معادلات کمک به اوکراین شده است./ منبع
