چگونه تحریمهای غرب علیه روسیه به جنگی طولانی دامن میزند؟
منفعت اقتصادی برای مراکز تجارت ترانزیتی از ارمنستان به امارات، با اعمال تحریمها علیه روسیه بهطور نامحدود به بهترین نحو تامین میشود.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقالهای با عنوان «چگونه تحریمهای غرب علیه روسیه به جنگی طولانی دامن میزند؟» به قلم هائو نان (Hao Nan) در ساوت چاینا مورنینگ پست (South China Morning Post) منتشر شده است. این مقاله به پدیدهای متناقض در دسامبر ۲۰۲۵ میپردازد؛ جایی که تحریمهای بیسابقه غرب بهجای فلجکردن کامل ماشین جنگی روسیه، یک اقتصاد سایه سودآور در قفقاز جنوبی، آسیای مرکزی و حاشیه خلیج فارس ایجاد کرده است. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
در حالی که واشنگتن و بروکسل در دسامبر ۲۰۲۵ همچنان بر طبل تحریمهای جدید میکوبند، واقعیتهای اقتصادی در مرزهای روسیه حکایت از شکلگیری یک زیستبوم مالی جدید دارند. طبق گزارشهای بانک بازسازی و توسعه اروپا، صادرات کالاهای تحریمی از اتحادیه اروپا به روسیه ۷۸ درصد کاهش یافته، اما همزمان صادرات همین کالاها به قزاقستان ۲۶۸ درصد جهش داشته است. این دورزدن تجاری، سلسلهمراتبی از ایالتهای ترانزیتی ایجاد کرده است؛ در طبقه اول، کشورهایی مانند ارمنستان و قرقیزستان قرار دارند که رشد تولید ناخالص داخلی دورقمی خود را مدیون بازصادرات کالا به روسیه هستند. ارمنستان در سال ۲۰۲۵ شاهد سهم ۳۹ درصدی روسیه در کل تجارت خارجی خود بوده است. برای این کشورها، سناریوی بهینه نه پیروزی قاطع اوکراین است و نه فروپاشی کامل روسیه؛ بلکه تداوم یک «جنگ مدیریتشده» است که اجازه میدهد پاداش تحریمها همچنان به جیب آنها سرازیر شود.
در طبقه دوم این هرم، ترکیه و امارات قرار دارند که با بهرهگیری از بیطرفی ژئوپلیتیک و سامانههای مالی پیشرفته خود، به قطبهای اصلی انرژی و کالاهای با اولویت بالا تبدیل شدهاند. تجارت دوجانبه ترکیه با روسیه در سال ۲۰۲۵ دو برابر شده و امارات به مرکز اصلی تجارت طلای روسیه و صادرات ریزتراشهها تبدیل گشته است. با این حال، واکنش غرب به این پدیده دچار تشتت آرا است. در حالی که دولت ترامپ در واشنگتن بر یک «خروج سریع» از بحران و احتمالا لغو تدریجی تحریمها در ازای صلح متمرکز شده، اتحادیه اروپا با تصویب نوزدهمین بسته تحریمی خود در اکتبر ۲۰۲۵، مستقیماً بانکهایی در تاجیکستان، قرقیزستان و قزاقستان را هدف قرار داده است. این ناهماهنگی میان آمریکا که میخواهد «شیر را ببندد» و اروپا که تلاش میکند «نشتیها را بگیرد»، فضای سیاسی کافی را برای کشورهای ترانزیتی فراهم کرده تا به بازی سودآور خود ادامه دهند.
تاریخ نشان میدهد که «سود تحریم» معمولاً یک بادآورده موقتی است؛ اما در دسامبر ۲۰۲۵، این سود به ستونی تبدیل شده که خود جنگ را سرپا نگه داشته است. غرب اکنون با حقیقتی تلخ روبروست: سلاح اقتصادی آنها اگرچه به روسیه آسیب زده، اما طبقهای از برندگان را ایجاد کرده که نفع شخصیشان در حفظ استقرار وضع موجود است. با ظهور ارزهای دیجیتال و استیبلکوینهای تحت حمایت روسیه نظیر A7A5 در قرقیزستان، کارایی ابزارهای سنتی تحریم بیش از پیش زیر سؤال رفته است. اگر راهبرد تحریمی غرب بازنگری نشود، این اقدامات تنبیهی بهجای پایاندادن به جنگ، به تغذیهکننده اصلی یک اقتصاد موازی و پایدار تبدیل میشوند که میتواند شعلههای درگیری را برای سالها، فراتر از توان تحمل سیاسی اروپا، روشن نگه دارد./ منبع
