فرصت‌طلبی نتانیاهو در سایه جنگ با ایران

در پی پایان درگیری‌های کوتاه‌مدت میان ایران و اسرائیل، نخست‌وزیر بنیامین نتانیاهو در اظهاراتی از «فرصتی برای گسترش صلح» سخن گفت و پیروزی نظامی را به‌عنوان ابزاری برای تقویت جایگاه اسرائیل در منطقه معرفی کرد؛ اما منتقدان او، این سخنان را نشانه‌ای از رویکرد سودجویانه و تاکتیکی نتانیاهو برای بهره‌برداری سیاسی از هر رویداد می‌دانند. به اعتقاد برخی ناظران، نتانیاهو همواره مسئولیت‌ها را از خود دور کرده و صرفاً به دنبال بهره‌برداری شخصی از موقعیت‌هاست.

همزمان با پایان عملیات علیه ایران، توجهات بار دیگر به غزه و ادامه جنگ در آنجا معطوف شده است. تنها یک روز پس از اعلام آتش‌بس از سوی ایالات متحده، هفت سرباز اسرائیلی در حمله‌ای در جنوب نوار غزه کشته شدند؛ رویدادی که فشارهای داخلی برای پایان‌دادن به این جنگ را افزایش داده است.

در فضای داخلی اسرائیل، بحران مشروعیت نتانیاهو همچنان پابرجاست. دولت ائتلافی او که پس از انتخابات نوامبر ۲۰۲۲ شکل گرفت، راست‌گراترین دولت تاریخ اسرائیل محسوب می‌شود و از زمان حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس، با چالش‌های مکرری مواجه بوده است. در آن حمله، ۱۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۱ نفر دیگر گروگان گرفته شدند. با این حال، تحلیل‌گران می‌گویند فضای قطبی سیاست داخلی اسرائیل با جنگ اخیر تغییر چندانی نکرده است. حامیان نتانیاهو همچنان حامی باقی مانده‌اند و منتقدان او نیز در موضع خود پابرجا هستند. اگرچه برخی به نتانیاهو بابت عملیات علیه ایران امتیازاتی داده‌اند، اما این امتیازات گسترده و تعیین‌کننده نیستند.

برخی مشاوران سیاسی دولت معتقدند که این عملیات یک موفقیت تاکتیکی بوده که به نفع نخست‌وزیر در سطح داخلی عمل کرده است. به گفته اودی تنه، مشاور راهبردی، حمله به ایران نه‌تنها موجه، بلکه به‌طور غیرقابل انکاری به نفع نتانیاهو تمام شد. او این عملیات را نه‌تنها ضربه‌ای به ایران، بلکه به اپوزیسیون داخلی نیز می‌داند.

با این حال، چالش اصلی برای نتانیاهو این است که آیا این «پیروزی امنیتی» می‌تواند افکار عمومی را از ضعف‌های آشکار امنیتی دولتش در ۷ اکتبر و بحران‌های طولانی‌مدت ساختاری منحرف کند. به باور ناظران، به‌رغم تضعیف تهدیدات ایران، آسیب‌دیدگی حزب‌الله، فروپاشی سوریه و ادامه حملات به غزه، بسیاری از مردم هنوز نتانیاهو را مسئول شکست اطلاعاتی و امنیتی پیشین می‌دانند.

نتایج نظرسنجی‌ها نیز وضعیت پیچیده‌ای را نشان می‌دهند. گرچه حزب لیکود، به رهبری نتانیاهو، اندکی در نظرسنجی‌ها رشد کرده، اما این رشد بیش‌تر از طریق جذب آرای احزاب افراطی در ائتلاف فعلی صورت گرفته و تضمینی برای پیروزی در انتخابات آینده نیست. با توجه به الزام قانونی برای گذشت ۹۰ روز از انحلال پارلمان تا برگزاری انتخابات، برگزاری یک انتخابات زودهنگام برای نتانیاهو پرمخاطره خواهد بود، حتی اگر محبوبیت شخصی‌اش کمی افزایش یافته باشد.

به گفته خبرنگاران سیاسی، افکار عمومی هنوز نتانیاهو را بابت حمله حماس در سال گذشته سرزنش می‌کند. درعین‌حال، مسائلی مانند پرونده‌های فساد مالی، دادگاه در جریان او، مناقشات درباره معافیت مذهبی‌ها از سربازی و بحران اقتصادی و گرانی همچنان جزو دغدغه‌های اصلی مردم هستند.

از سوی دیگر، پایه رأی‌دهندگان نتانیاهو کاملاً یکدست نیست. سخنان اخیر او درباره فشارهای وارده بر خانواده‌اش در دوران جنگ، در برخی محافل داخلی واکنش منفی به همراه داشته است.

با وجود آنکه بارها پایان دوران سیاسی نتانیاهو پیش‌بینی شده، از جمله پس از حمله حماس، او نه‌تنها باقی مانده بلکه بارها مخالفان را در لحظات حساس کنار زده است. یک روز پیش از حمله به ایران، تلاشی برای برکناری دولتش تنها با اختلافی اندک شکست خورد.

برخی معتقدند نتانیاهو با اجرای این عملیات امنیتی، نه‌تنها توانست نگاه‌ها را از مسائل قضایی و سیاسی منحرف کند، بلکه دست‌کم تا پایان دوره جاری پارلمان، زمان خریده است. به‌گفته خودش: «تا زمانی که باور دارم اهداف زیادی دارم که باید محقق کنم، به کار ادامه خواهم داد.»/ منبع