بازآرایی نظم منطقه‌ای در پی سرریز بحران یمن
گسترش حملات انصارالله به زیرساخت‌های عربستان، ضمن به چالش کشیدن آمریکا، برگ برنده تازه‌ای در مذاکرات به ایران داده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «بازآرایی نظم منطقه‌ای در پی سرریز بحران یمن» به قلم سو یینگ (Su Ying) در گلوبال تایمز (Global Times) منتشر شده است. این یادداشت بررسی می‌کند که چگونه تغییر راهبرد انصارالله در هدف قرار دادن فرودگاه‌ها و مراکز اقتصادی عربستان سعودی، معادلات امنیتی منطقه را دگرگون کرده، منابع نظامی آمریکا را تحت فشار قرار داده و موقعیت ایران را در مذاکرات با واشنگتن تقویت کرده است. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
حملات اخیر به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض و فرودگاه بین‌المللی ملک فهد در دمام که به کشته‌شدن دست‌کم ۱۴ نفر و زخمی‌شدن صدها تن در دو روز پیاپی انجامید، مرحله تازه‌ای از تشدید درگیری‌ها میان جنبش انصارالله و نیروهای دولت یمن مورد حمایت عربستان را رقم زده است. در پی آغاز عملیات «سپیده‌دم یمن» توسط نیروهای دولتی در ۵ اکتبر، انصارالله اهداف خود در خاک عربستان را از مراکز نظامی به قطب‌های هوانوردی غیرنظامی و تأسیسات نفت و گاز گسترش داده است تا از طریق تحمیل «فشار اقتصادی»، اراده ریاض برای ادامه عملیات نظامی را در هم بشکند.
پیامدهای این راهبرد به سرعت به بازارهای جهانی سرریز شده است. در حالی که دو گلوگاه راهبردی تنگه هرمز و تنگه باب‌المندب که حدود ۱۲ درصد تجارت جهانی از آن عبور می‌کند، همزمان تحت فشار قرار دارند، بهای جهانی نفت و هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی جهش یافته و بسیاری از شرکت‌های هواپیمایی بین‌المللی پروازهای خود به عربستان و کشورهای همسایه را لغو کرده‌اند. همزمان، عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در چارچوب «پیمان دفاع مشترک مکه» با فعال‌سازی اقدامات بازدارنده و اعزام سریع نیرو به عربستان موافقت کرده‌اند و آمریکا نیز از احتمال پیوستن به عملیات نظامی علیه انصارالله سخن گفته است.
این تحولات، پیوند حساسی با مذاکرات به بن‌بست رسیده ایران و آمریکا برقرار کرده است. ادامه حملات انصارالله به فرودگاه‌های عربستان، پیش از هر چیز توجه و منابع نظامی واشنگتن را درگیر کرده و کاخ سفید را بر سر دوراهی مداخله نظامی و گشودن جبهه‌ای جدید قرار داده است. از سوی دیگر، این وضعیت کارت بازی تازه‌ای در اختیار ایران قرار داده تا در هر زمان هزینه تقابل را بالا ببرد؛ به‌گونه‌ای که هرچه آمریکا بیشتر به اقدام نظامی تهدید کند، گرفتن امتیاز از تهران در پرونده هسته‌ای و تحریم‌ها دشوارتر می‌شود و فشار خارجی نیز در داخل ایران به ابزاری برای انسجام و بسیج عمومی تبدیل می‌گردد.
با وجود تشدید تنش‌های نظامی، کانال‌های دیپلماتیک میان بازیگران منطقه‌ای بسته نشده است. گفت‌وگوی تلفنی سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، برای تبادل نظر درباره مهار درگیری‌های اخیر نشان می‌دهد که احیای روابط دیپلماتیک تهران و ریاض در سال ۲۰۲۳ با میانجی‌گری چین، همچنان ظرفیت گفت‌وگوی مستقیم میان کشورهای منطقه را حفظ کرده است.
تجربه میدانی و آوارگی بیش از ۲۰۰ هزار نفر در هفته‌های اخیر در یمن نشان می‌دهد که ابزارهای نظامی به صلح واقعی منتهی نمی‌شوند و تنها بحران انسانی و ناامنی در مسیرهای انرژی جهان را عمیق‌تر می‌کنند. تنها راه بازگشت به میز مذاکره، توقف حملات به زیرساخت‌های غیرنظامی و تکیه بر دیپلماسی منطقه‌ای برای برقراری آتش‌بس و حفظ ثبات اقتصادی جهان است./ منبع