برای صلح، آمریکا باید فلسطین را به‌رسمیت بشناسد

سازمان ملل متحد پس از تأخیری غیرمنتظره به‌دنبال حمله غیرموجه اسرائیل به ایران در ماه گذشته، قرار است این هفته در نیویورک نشست مهمی در سطح وزیران خارجه برگزار کند تا راه‌حل سیاسی دیرینه و تحقق‌نیافته مناقشه اسرائیل و فلسطین یعنی راه‌حل دو دولتی را بررسی کند. این ایده از پیش مطرح است و مبتنی بر تشکیل دو دولت مجزا یعنی اسرائیل و فلسطین است که در کنار هم زندگی مسالمت‌آمیزی داشته باشند. در حالی که اسرائیل توسط جامعه جهانی، از جمله [برخی] کشورهای عربی و خود فلسطینی‌ها، به‌رسمیت شناخته شده، دولت فلسطین هنوز از سوی شورای امنیت سازمان ملل به‌رسمیت شناخته نشده است و این شناسایی گام اساسی برای عضویت کامل فلسطین در سازمان ملل به‌شمار می‌رود.

سه عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل یعنی فرانسه، انگلیس و آمریکا، تاکنون مانع این شناسایی شده‌اند. با این حال تغییراتی در راه است؛ امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه که دولتش به‌همراه عربستان میزبان کنفرانس سازمان ملل است، اعلام کرده فرانسه در نشست مجمع عمومی سازمان ملل در پاییز امسال فلسطین را به‌رسمیت خواهد شناخت. انگلیس نیز با شرط وجود طرحی جامع که در نهایت منجر به راه‌حل دو دولتی شود، قصد دارد همین مسیر را بپیماید. این دو کشور به ضرورت پایان‌دادن به جنگ اسرائیل در غزه، آزادی زندانیان دو طرف و تلاش فوری برای یافتن راه‌حل سیاسی اصرار دارند. تا پیش از پایان ماه سپتامبر، پیش‌بینی می‌شود ۱۵۰ کشور از ۱۹۳ عضو سازمان ملل، دولت فلسطین را براساس مرزهای ژوئن ۱۹۶۷ به‌رسمیت بشناسند و در این میان، آمریکا تنها کشور بزرگ باقیمانده است که در مقابل شناسایی مقاومت می‌کند.

رهبران دو حزب عمده آمریکا، از جمله دونالد ترامپ، از ایده راه‌حل دو دولتی حمایت کرده‌اند و آنتونی بلینکن، وزیر خارجه پیشین این کشور که طرفدار جدی اسرائیل است، سال گذشته به رام‌الله سفر و با حسین الشیخ، رهبر ارشد فلسطینی دیدار کرده است. با این حال، آمریکا اعلام کرده که قصد ندارد در نشست سازمان ملل درباره راه‌حل دو دولتی شرکت کند که دلایل آن نامشخص است. یکی از احتمالات واکنش به سخنان تند بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل است که پس از اعلام مکرون، گفته به‌رسمیت‌شناختن فلسطین، امنیت اسرائیل را به خطر می‌اندازد و فلسطین را به عنوان سکویی برای نابودی اسرائیل معرفی کرده است. نتانیاهو ادعا کرده فلسطینیان به‌دنبال تشکیل دولت کنار اسرائیل نیستند بلکه به‌دنبال حذف اسرائیل‌اند.

در واقع، اگر کسی در تلاش است دیگری را نابود کند، اسرائیل است که فلسطین را حذف می‌کند، نه برعکس. فلسطین کنونی در رام‌الله به رهبری محمود عباس، به‌طور مداوم حملات هفتم اکتبر و رویکرد نظامی حماس را رد کرده است. این رهبری دیپلماسی را ترجیح داده و سال‌هاست از چشم‌انداز دو دولت حمایت می‌کند، چشم‌اندازی که در اعلامیه استقلال فلسطین سال ۱۹۸۸میلادی نیز آمده و بر تشکیل دولت فلسطین در کنار اسرائیل تأکید دارد.

شایان ذکر است که نتانیاهو پیش‌تر از حماس حمایت کرده و آن را ابزاری برای تضعیف جنبش ملی سکولار فلسطینی می‌دانسته است؛ راهبردی که اکنون جهان آن را به‌روشنی می‌شناسد اما اغلب رهبران غربی از آن غافل‌اند. به‌رسمیت‌شناختن فلسطین در سازمان ملل نه «پاداش تروریسم» بلکه تأیید حق غیرقابل سلب تعیین سرنوشت است؛ اصلی که بنیاد سازمان ملل و نظم بین‌المللی را شکل می‌دهد.

اگر واشنگتن همچنان صرفاً شعار راه‌حل دو دولتی بدهد اما از شرکت در مذاکراتی که برای تحقق آن است اجتناب کند، پیام روشنی دارد و آن اینکه رهبران آمریکا عامدانه یا غیرعمد به چشم‌انداز برتری‌طلبی یهودیان در غرب‌آسیا گرایش یافته‌اند. این مسیر خطرناک، تنها به طولانی‌شدن مناقشه و منزوی‌شدن آمریکا از اجماع جهانی که علیه آپارتاید، اشغال و تبعیض دائم است، خواهد انجامید.

فلسطینیان و اسرائیلی‌ها دو گزینه واقعی دارند: تشکیل دو دولت برای دو ملت یا یک دولت دموکراتیک با حقوق مساوی برای همه. هر گزینه دیگر یعنی آمریکا و دیگر کشورهایی که به‌رسمیت‌شناختن فلسطین را به تأخیر می‌اندازند، به‌نوعی آپارتاید را پذیرفته‌اند. براساس گزارش سازمان حقوق بشری اسرائیلی «بتسلیم» در ۲۰۱۱، اسرائیل از رود اردن تا مدیترانه نظامی برتری یهودی اعمال می‌کند که مصداق آپارتاید است.

در نهایت، یادآوری می‌شود که آمریکا بلافاصله پس از اعلام تأسیس اسرائیل در ۱۵ می ۱۹۴۸، این کشور را به‌رسمیت شناخت و اکنون زمان آن است که نیمی دیگر از راه‌حل دو دولتی را یعنی فلسطین را نیز به‌رسمیت بشناسد. هرچه واشنگتن زودتر به‌طور جدی راه‌حل دو دولتی را بپذیرد و دولت فلسطین مستقل و دموکراتیک را که در کنار اسرائیل زندگی می‌کند به‌رسمیت بشناسد، صلح در غرب‌‌آسیا سریع‌تر محقق خواهد شد./ منبع