سلاح‌ حزب‌الله و درس‌های سوریه

پس از سقوط دولت بشار اسد به‌دست هیئت تحریرالشام، رژیم اسرائیل عملیات «پیکان باشان» را آغاز کرد که هدف آن اشغال جنوب سوریه بود. همزمان، جنگنده‌های اسرائیلی انبارهای تسلیحاتی ارتش سوریه را هدف قرار دادند. برخی از حامیان تحریرالشام این حملات را علیه حکومت سرنگون‌شده اسد تحسین کردند، اما واقعیت آن بود که اسرائیل در پی نابودی توان بازدارندگی سوریه و تحقق خواست غرب برای بی‌دفاع‌کردن این کشور بود. هدف اصلی پروژه تغییر حکومت از سال ۲۰۱۱ نیز همین بود: ساختن سوریه‌ای تهی از ابزار دفاعی تا در برابر آمریکا، اسرائیل، ترکیه و کشورهای حاشیه خلیج فارس آسیب‌پذیر باشد. این پروژه با روی‌کارآمدن احمد الشرع (ابومحمد الجولانی سابق) تحقق یافت و او در مسیر عادی‌سازی با اسرائیل قرار گرفت، هرچند تجاوزهای هوایی اسرائیل به سوریه ادامه یافت و نشان داد نبود سلاح‌های دفاعی چه پیامدی دارد.

پس از سوریه، مسئله خلع سلاح حزب‌الله در لبنان مطرح شد. غرب، اسرائیل و برخی جریان‌های داخلی می‌کوشند با تکرار سناریوی سوریه، راه عادی‌سازی روابط بیروت و تل‌آویو را هموار کنند، در حالی که اسرائیل با حملات هوایی و نقض حاکمیت لبنان به تجاوزات خود ادامه می‌دهد. تجربه گذشته لبنان نشان می‌دهد که خلع سلاح می‌تواند فاجعه‌بار باشد؛ سازمان آزادی‌بخش فلسطین پس از فشارهای آمریکا و اسرائیل در سال ۱۹۸۲ سلاح‌های خود را تحویل داد و از بیروت خارج شد، اما کمی بعد فاجعه کشتار صبرا و شتیلا رخ داد که نشان می‌داد نبود ابزار دفاعی چه پیامدهایی دارد. خروج سازمان آزادی‌بخش فلسطین راه را برای شکل‌گیری مقاومت جدیدی به نام حزب‌الله هموار کرد که از نخستین عملیات خود مانند انفجار مقر صهیونیست‌ها در صور در سال ۱۹۸۲ توانست بازدارندگی ایجاد کند. در نهایت، مقاومت اسلامی لبنان با جنگ‌های نامتقارن، اسرائیل و هم‌پیمانانش را عقب راند و خروج ناگهانی ارتش اشغالگر و ارتش جنوب لبنان در ماه می سال ۲۰۰۰ نخستین پیروزی بزرگ حزب‌الله رقم خورد.

اعتماد کامل مردم لبنان به دشمنی که آشکارا قصد توسعه‌طلبی دارد، غیرمنطقی است. حزب‌الله خود را مشابه جبهه آزادی‌بخش ملی الجزایر می‌داند که در برابر استعمار فرانسه تنها با جنگ چریکی و بدون سازش توانست استقلال را به‌دست آورد. فرانسه نیز همانند اسرائیل بارها خواستار «تسلیم شرافتمندانه» و خلع سلاح بود، اما مقاومت الجزایر ادامه داد و پیروز شد. حزب‌الله نیز از توافق طائف تا امروز بارها در برابر فشارهای داخلی و بین‌المللی برای خلع سلاح مقاومت کرده است. حتی پیشنهادهای مالی و سیاسی آمریکا برای رها کردن مقاومت و همکاری امنیتی با واشنگتن از سوی سیدحسن نصرالله رد شد.

حزب‌الله با تکیه بر سلاح و پیوند مردمی توانسته دوبار لبنان را از چنگال اشغال اسرائیل و سپس از تهدید داعش نجات دهد. تجربه سوریه، فلسطین و الجزایر نشان داده است که خلع سلاح مقاومت، کشورها را به وابستگی و سقوط می‌کشاند، در حالی که حفظ آن، تنها تضمین‌کننده استقلال و بازدارندگی در برابر پروژه‌های توسعه‌طلبانه اسرائیل و حامیان غربی‌اش است./ منبع