توهم امنیت: آشکارشدن آسیبپذیری کشورهای خلیج فارس زیر چتر حمایت آمریکا
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «توهم امنیت: آشکارشدن آسیبپذیری کشورهای خلیج فارس زیر چتر حمایت آمریکا» به قلم نوال نواز (Nawal Nawaz) در مرکز پژوهشهای راهبردی و معاصر (Centre for Strategic and Contemporary Research) منتشر شده است. این یادداشت با بررسی حملات اخیر اسرائیل به دوحه و پیامدهای آن، بر این نکته تأکید دارد که اتکاکردن کشورهای عربی حوزه خلیج فارس بر حمایت نظامی ایالات متحده، نهتنها تضمینکننده امنیت آنها نیست، بلکه وابستگی سیاسی و آسیبپذیری راهبردیشان را آشکار کرده است. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
در پی حملات هوایی اسرائیل به تیم مذاکرهکننده حماس در دوحه در روز ۹ سپتامبر، معادلات امنیتی در شبهجزیره عربی دستخوش تغییر شد و سرنوشت آتشبس در جنگ دوساله اسرائیل علیه غزه در ابهام فرو رفت. در این حمله که به هدفقراردادن اعضای دفتر سیاسی حماس در ساختمانهای مسکونی منجر شد، پنج نفر کشته شدند، اما هیئت مذاکرهکننده زنده ماندند. اقدام اسرائیل در خاک قطر که میزبان مذاکرات آتشبس بود، نشانهای از نگرانی تلآویو نسبت به افزایش نفوذ جهانی دوحه و آشکارکننده ضعف ساختار امنیتی خلیج فارس تحت چتر حمایتی آمریکاست.
تفاهمها میان ایران و کشورهای عربی با میانجیگری چین نیز بر نارضایتی اسرائیل افزوده است. نزدیکی شورای همکاری خلیج فارس با ایران و نقش قطر بهعنوان میانجی در حل بحرانهای منطقهای، احساس ناامنی اسرائیل را تشدید کرده است. تلاشهای قطر برای توقف جنگ غزه موجب شده این کشور کوچک ساحلی بهعنوان مزاحمی برای منافع اسرائیل تلقی شود. احتمال تکرار حملات هوایی، شکنندگی ساختار امنیتی خلیج فارس را افزایش داده است.
اسرائیل با نقض آشکار قوانین بینالمللی به ۶ کشور مسلمان از جمله فلسطین، لبنان، تونس، سوریه، قطر و یمن حمله کرد. در واکنش، قطر خواستار موضعگیری آمریکا نسبت به نقض حاکمیت خود و دیگر کشورهای خلیج فارس شد. دهههاست که کشورهای عربی با تضمین عرضه بیوقفه نفت و گاز به غرب، در مقابل از حمایت امنیتی واشنگتن برخوردار بودهاند. قطر با میزبانی بزرگترین پایگاه نظامی آمریکا در منطقه، خرید گسترده تسلیحات آمریکایی و همکاری در خروج نیروهای ایالات متحده از افغانستان در سال ۲۰۲۱، از متحدان کلیدی واشنگتن محسوب میشود.
با وجود این روابط، حملات اخیر نشان داد حتی متحدان آمریکا نیز از اقدامات اسرائیل در امان نیستند. نتانیاهو هرگونه نقش واشنگتن در حملات دوحه را رد کرد، اما این رویداد به تردیدها درباره کنترل آمریکا بر متحد خود دامن زد. جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، این اقدام را تهدیدی برای منافع مشترک واشنگتن و تلآویو خواند. کارولاین لویت، سخنگوی کاخ سفید، ضمن ابراز همبستگی با قطر، از محکومکردن اسرائیل خودداری و حملات را صرفاً «تأسفبرانگیز» توصیف کرد. قطر این حملات را اقدام تروریستی و نشانه رفتار یاغیگرانه اسرائیل دانست که با بیپروایی به کشورهای همسایه زور میگوید. دوحه تأکید کرد که برای تحقق آتشبس در غزه، آمریکا باید مسئولیت مهار بیاحتیاطی اسرائیل را بپذیرد. در حالی که قطر با نقش میانجیگرانه و قدرت نرم رسانهای خود از طریق شبکه الجزیره به بازیگری اثرگذار در صحنه جهانی بدل شده، بر واشنگتن و قدرتهای بینالمللی است که با مهار تجاوزهای اسرائیل، از گسترش درگیری در غرب آسیا جلوگیری کنند. قطر، با برخورداری از سومین ذخایر بزرگ گاز طبیعی جهان، صادرات سالانه ۷۷ میلیون تن گاز مایع و برنامه افزایش آن تا بیش از ۱۲۶ میلیون تن و با سرمایهگذاریهای گسترده در اروپا و آمریکا، جایگاه ژئوپلیتیکی خود را تثبیت کرده است. اکنون، در حالی که اسرائیل بهدلیل جنایات جنگی در غزه با محکومیت جهانی روبهرو است، قطر چهرهای دیپلماتیک و صلحطلب از خود ارائه داده که توازن قدرت در منطقه را به چالش کشیده است. / منبع
