تکیه ایران بر سوخو-۳۵ و اس-۴۰۰ روسی برای بازسازی قدرت هوایی
تهران پس از درگیری با واشنگتن و تلآویو بهدنبال دریافت جنگندههای پیشرفته و سامانههای پدافندی مسکو برای تقویت بازدارندگی است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، تحلیلی با عنوان «تکیه ایران بر سوخو-۳۵ و اس-۴۰۰ روسی برای بازسازی قدرت هوایی» به قلم پل ایدون (Paul Iddon) در نیو عرب (The New Arab) منتشر شده است. این تحلیل به بررسی تلاشهای تهران برای دریافت جنگندههای سوخو-۳۵ و سامانههای پدافند هوایی اس-۴۰۰ از مسکو و تأثیر احتمالی آنها بر موازنه نظامی منطقه میپردازد. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
گزارشها و اظهارات هفتههای اخیر نشان میدهد که ایران انتظار دارد پس از پایان جنگ با ایالات متحده و اسرائیل، جنگندههای سوخو-۳۵ (Su-۳۵) را که سالها پیش به روسیه سفارش داده بود، تحویل بگیرد. محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش ایران، تأیید کرده است که مراحل مقدماتی قرارداد و آموزش خلبانان بهطور کامل انجام شده و قرار بود این جنگندهها پیش از آغاز جنگ وارد کشور شوند. تهران از سال ۲۰۲۱ هزینه خرید ۵۰ فروند از این جنگندههای نسل ۴.۵ را پرداخت کرده، اما هنوز هیچیک از آنها را دریافت نکرده است.
همزمان با این موضوع، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در سفری به مسکو با ولادیمیر پوتین دیدار کرد و بنا بر گزارش روزنامه تلگراف در ۶ نوامبر، پیام شخصی آیتالله مجتبی خامنهای را برای درخواست سامانههای پدافند هوایی دوربرد اس-۴۰۰ (S-۴۰۰) به رئیسجمهور روسیه تحویل داد. یک مقام ارشد ایرانی ابراز خوشبینی کرده است که پوتین با این درخواست موافقت کند. این تحرکات نشان میدهد که تهران برای بازسازی ناوگان هوایی فرسوده و ترمیم شبکه پدافندی آسیبدیده خود، بیش از هر زمان دیگری روی مسکو حساب باز کرده است.
کارشناسان معتقدند با وجود تمایل راهبردی تازه مسکو به همکاری با تهران در پی جنگ اخیر، روسیه همچنان ناچار است میان روابط خود با ایران، اسرائیل و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس توازن برقرار کند. از همین رو، بعید به نظر میرسد مسکو پیش از فروکشکردن درگیریها، تسلیحات سنگینی را روانه ایران کند تا در میانه جنگ هدف قرار گیرند. این الگو پیشتر نیز در مورد بالگردهای تهاجمی می-۲۸ (Mi-28NE) دیده شد که تنها پس از پایان جنگ ۱۲ روزه ژوئن ۲۰۲۵ تحویل داده شدند. همچنین روزنامه فایننشال تایمز در تاریخ ۴ نوامبر گزارش داد که روسیه با ارسال ۹۰ پرتابگر موشکهای هدایتشونده بالگردی به ایران موافقت کرده است.
تحویل ۴۸ فروند جنگنده سوخو-۳۵ میتواند مهمترین قرارداد هوایی ایران از زمان خرید حدود ۳۵ فروند میگ-۲۹ و ۱۲ فروند سوخو-۲۴ شوروی در سال ۱۹۸۹ تاکنون باشد. این قرارداد از نظر کمی و کیفی حتی از خریدهای پایان جنگ هشتساله نیز فراتر میرود، هرچند به پای قرارداد خرید ۸۰ فروند اف-۱۴ تامکت آمریکایی در اواخر دهه ۱۹۷۰ نمیرسد. با توجه به آسیبدیدن سامانههای اس-۳۰۰ در حملات هوایی اسرائیل از سال ۲۰۲۴ و فرسودگی ناوگان قدیمی اف-۱۴ و میگ-۲۹، نوسازی قدرت هوایی برای طراحان نظامی ایران به یک اولویت پساجنگ تبدیل شده است.
با این حال، تحلیلگران نظامی هشدار میدهند که سوخو-۳۵ و اس-۴۰۰ به تنهایی معجزهای برای از میان بردن برتری هوایی آمریکا و اسرائیل با جنگندههای پنهانکار اف-۳۵ نخواهند بود. راهبرد تهاجمی ایران همچنان بر موشکها و پهپادها استوار است، اما دستیابی به این سامانههای روسی میتواند هزینه عملیاتهای هوایی آینده علیه خاک ایران را بهطور محسوسی افزایش دهد و پدافند سرزمینی کشور را در برابر حملات متجاوزانه تقویت کند./ منبع