اسرائیل به‌سمت تقسیم بالفعل غزه حرکت می‌کند

تلاش‌های اولیه برای بازسازی در نوار غزه، که با آغاز ساخت مجتمع‌های نیمه‌دائمی مسکونی با حمایت ایالات متحده در رفح (بخش تحت کنترل اسرائیل) آغاز شده است، عملاً به‌سمت تثبیت «تقسیم بالفعل» غزه حرکت می‌کند. این مجتمع‌های امن جایگزین، که بخشی از طرح بیست‌ماده‌ای ترامپ هستند، در راستای تضعیف حماس طراحی شده‌اند؛ زیرا در شرایطی که مذاکرات بر سر خلع سلاح حماس متوقف شده و نوار غزه عملاً توسط «خط زرد» تقسیم شده است، آمریکا و اسرائیل متعهد شده‌اند که هیچ کمک بازسازی به بخش تحت کنترل حماس ارائه نخواهد شد. هدف این طرح این است که با فراهم کردن سرپناه و شرایط بهتر زندگی در این مجتمع‌ها، فلسطینیان را ترغیب کند تا از مناطق تحت تسلط حماس به بخش تحت کنترل اسرائیل نقل مکان کنند، و به این ترتیب، کنترل حماس بر منطقه را تضعیف نماید. این در حالی است که وضعیت اقتصادی در غزه بسیار وخیم گزارش شده است و تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۲۴ تا ۸۳ درصد کاهش یافته و تمامی دو میلیون و سی‌صد هزار فلسطینی زیر خط فقر زندگی می‌کنند.

این تقسیم بالفعل غزه به اسرائیل این امکان را می‌دهد که فشار نظامی تدریجی و مداومی را بر حماس اعمال کند، بدون اینکه مجبور به بازگشت به جنگ تمام‌عیار شود. با وجود این که اسرائیل رسماً متعهد به حذف حماس است، ساخت این مجتمع‌های نیمه‌دائمی و حفظ حضور نظامی در امتداد خط زرد، به‌نظر می‌رسد هم سیاستمداران راست افراطی (که حمایتشان برای نتانیاهو حیاتی است) و هم عموم مردم خسته از جنگ را راضی می‌کند. این راهبرد به اسرائیل اجازه می‌دهد تا با عملیات‌های کم‌شدت‌تر، عمدتاً حملات هوایی، حماس را برای خلع سلاح تحت فشار قرار دهد. تا زمانی که اسرائیل کنترل گذرگاه مرزی رفح و توزیع کمک‌های بشردوستانه به بخش غربی را در دست دارد، می‌تواند به آرامی توانایی حماس در حکمرانی را تضعیف کند، اگرچه حماس به احتمال زیاد با شورش‌های سطح پایین به این فشارها پاسخ خواهد داد.

در سطح بین‌المللی، این وضعیت موجود احتمالاً منجر به کاهش فشار اروپا بر اسرائیل خواهد شد؛ به‌طوری که اتحادیه اروپا تحریم‌ها علیه مقامات اسرائیلی را به حالت تعلیق درآورده و آلمان صادرات تسلیحاتی خود را از سر گرفته است. این آرامش نسبی احتمالاً به ادامه همکاری‌های تجاری و پژوهشی با اتحادیه اروپا کمک می‌کند و همچنین باعث رشد روزافزون خرید تسلیحات دفاعی اروپایی از اسرائیل خواهد شد. علاوه بر این، تقسیم غزه بعید است آستانه لازم برای حوثی‌ها را فراهم کند تا حملات دریایی گسترده خود علیه اهداف مرتبط با اسرائیل را از سر بگیرند. بنابراین، پیش‌بینی می‌شود که یک دوره چندین ماهه بدون حملات جدی حوثی‌ها، به تدریج اعتماد شرکت‌های کشتیرانی را برای بازگشت به مسیر دریای سرخ بازگرداند، هرچند که ابهامات مربوط به حاکمیت پس از جنگ و خروج کامل اسرائیل، همچنان به‌عنوان جزئیات حل‌نشده طرح ترامپ باقی مانده است./ منبع