اسرائیل، قطر و وجدان جهانی

جهان در حمایت از غزه به‌پا خاسته است. از سئول تا سائوپائولو، از دهلی‌نو تا داکار، مردم در خیابان‌ها خواستار عدالت برای غزه‌اند که تحت بمباران، گرسنگی و محاصره مقاومت می‌کند. پیام فلسطینیان روشن است: «ما اینجا هستیم و نمی‌رویم». این مقاومت، وجدان جهانی را بیدار کرده و قدرت نظامی اسرائیل نمی‌تواند آن را خاموش کند. قطر به‌عنوان میانجی کلیدی، با ارائه کمک‌های بشردوستانه، بازسازی زیرساخت‌ها، مذاکره برای آتش‌بس موقت و استفاده از اهرم‌های دیپلماتیک، نقشی راهبردی ایفا می‌کند. این نشان می‌دهد کشورهای کوچک با منابع و چشم‌انداز می‌توانند در برابر قدرت‌های نظامی تأثیرگذار باشند. حمله اسرائیل به قطر در ۹ سپتامبر ۲۰۲۵، نشانه‌ای از بی‌توجهی این کشور به قوانین بین‌المللی بود.

اتحاد کشورهای عربی در محکومیت حملات اسرائیل به غزه، با وجود اختلافات گذشته درباره سوریه، لبنان و یمن، تقویت شده است. بیانیه‌های قاهره، ریاض و امان، همراه با دیپلماسی پشت‌پرده با واشنگتن، بروکسل و سازمان ملل، نشان‌دهنده همبستگی عربی است. میراث بهار عربی، دولت‌ها را واداشته تا به صدای خیابان‌ها توجه کنند؛ جایی که ده‌ها هزار نفر در قاهره، امان، تونس و رباط علیه حملات اسرائیل و سکوت برخی حکومت‌های عربی اعتراض می‌کنند. این اعتراضات نشان می‌دهد عادی‌سازی روابط و اتحادهای نخبگان نمی‌توانند وجدان منطقه را سرکوب کنند؛ فلسطین همچنان زخم هویت عربی است.

اروپا شاهد تظاهرات بی‌سابقه‌ای در پاریس، برلین، لندن، مادرید و رم در حمایت از غزه است که خواستار پاسخگویی و توقف تجارت تسلیحاتی با اسرائیل‌اند. در آمریکای شمالی، دانشگاه‌ها، میدان‌ها و مجامع عمومی در آمریکا و کانادا به سکوهای همبستگی با فلسطین تبدیل شده‌اند. جنوب جهانی نیز نقش کلیدی ایفا می‌کند؛ اعتراضات گسترده در هند، سریلانکا، بنگلادش، مالزی، اندونزی، آفریقا (سنگرال، آفریقای جنوبی، کنیا، نیجریه) و آمریکای لاتین (برزیل، کلمبیا، مکزیک) نشان‌دهنده همبستگی جهانی است. جنبش بایکوت، عدم سرمایه‌گذاری و تحریم اسرائیل(BDS)  با حمایت دانشگاه‌ها، هنرمندان و اتحادیه‌ها، فشار اقتصادی و فرهنگی بر اسرائیل وارد می‌کند. سربازان معترض اسرائیلی نیز با امتناع از خدمت یا انتقاد علنی، شکاف‌های داخلی را نمایان می‌کنند.

در داخل اسرائیل، نظامی‌گری مداوم، دوقطبی سیاسی و انتقادات بین‌المللی، انسجام اجتماعی را تضعیف کرده است. برخی یهودیان مخالف سیاست‌های تهاجمی دولت، مهاجرت کرده یا اعتراض می‌کنند. تحریم‌ها، کارزار‌های واگذاری و هزینه‌های جنگ، اقتصاد اسرائیل را تحت فشار قرار داده و مشروعیت آن را به‌چالش کشیده است. مقاومت فلسطینیان در غزه، با وجود تخریب و کمبود، الهام‌بخش بیداری جهانی است. شبکه‌های مردمی، کمک‌های پزشکی و غذایی ارائه می‌دهند و خواستار به‌رسمیت‌شناخته‌شدن و عدالت‌اند. قطر با میانجی‌گری و هماهنگی با اتحادیه عرب، نشان می‌دهد که اتحاد منطقه‌ای و فشار دیپلماتیک می‌تواند اسرائیل را تحت تأثیر قرار دهد. هر حمله هوایی و محاصره، واکنش‌های جهانی را تشدید می‌کند.

جهان با اعتراضات خود، کارزارهای جنبش بایکوت، عدم سرمایه‌گذاری و تحریم اسرائیل و فعال‌گرایی دیجیتال، به‌چالش کشیدن بی‌عدالتی را تقویت کرده است. غزه نه‌تنها منطقه‌ای تحت محاصره، بلکه مرکز بیداری اخلاقی جهانی است. فلسطینیان اعلام می‌کنند: «ما هستیم، زنده‌ایم و نمی‌رویم». این پیام از پایتخت‌های عربی تا جنوب جهانی و اروپا و آمریکای شمالی طنین‌انداز شده و مبارزه فلسطین را به آزمونی برای وجدان جهانی تبدیل کرده است./ منبع