نتانیاهو، چین را به مقابله با اسرائیل می‌کشاند؟

روابط دیپلماتیک اسرائیل و چین طی دو سال اخیر به‌شدت تیره شده است. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، به‌تازگی چین را متهم به اجرای «بلوک اطلاعاتی» علیه اسرائیل کرد و این اتهام به‌شدت واکنش چین را برانگیخت. نتانیاهو در دیدار با هیأت بزرگی از نمایندگان کنگره آمریکا در وزارت خارجه اسرائیل گفت که چین و قطر به‌طور هماهنگ به راه‌اندازی کارزار‌های ضد اسرائیلی در شبکه‌های اجتماعی پرداخته‌اند. سفارت چین در تل‌آویو این اتهام را رد کرده و آن را شوک‌آور دانسته است.

این تقابل نشان‌دهنده تغییرات چشمگیر در روابط اسرائیل و چین از سال ۲۰۲۳ به بعد است. طبق گزارشی از مؤسسه بروکینگز که در ماه ژانویه ۲۰۲۴ منتشر شد، چین به‌طور فزاینده‌ای از اسرائیل انتقاد کرده و از سرکوب‌ها و نقض حقوق فلسطینیان در اراضی اشغالی انتقاد کرده است. برخی تحلیل‌گران بر این باورند که نتانیاهو ممکن است با مطرح‌کردن این اتهام قصد داشته باشد توجه آمریکا را جلب کرده و خود را در داخل کشور به‌عنوان رهبری قوی و حامی منافع ملی معرفی کند. این موضوع در حالی است که نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که اکثر اسرائیلی‌ها پس از حمله روز ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به چین نگاه خصمانه‌تری پیدا کرده‌اند.

علاوه بر مسائل سیاسی، سرمایه‌گذاری چین در اسرائیل نیز تحت تأثیر این تنش‌ها قرار گرفته است. چین در دو دهه اخیر به‌طور قابل ‌توجهی در صنایع فناوری و زیرساخت‌های اسرائیل سرمایه‌گذاری کرده بود، به‌ویژه در بنادر دریایی و بخش‌های تکنولوژی. با این حال، پس از فشارهای آمریکا، سرمایه‌گذاری چین در اسرائیل کاهش یافته است، به‌طوری که ارزش سرمایه‌گذاری‌های چین در اسرائیل از ۷۲ میلیون دلار در سال ۲۰۱۸ به ۴۵ میلیون دلار در سال ۲۰۲۰ کاهش پیدا کرده است. باوجود این، صادرات چین به اسرائیل همچنان افزایش یافته است، به‌طوری که در سال ۲۰۲۴ واردات اسرائیل از چین به رقم بی‌سابقه ۱۳.۵۳ میلیارد دلار رسید.

چین همچنین به تلاش‌های خود برای نقش‌آفرینی در حل‌وفصل مناقشه فلسطین و اسرائیل ادامه داده است. این کشور در پی حملات روز ۷ اکتبر، تماس‌های دیپلماتیک خود با اسرائیل را کاهش داد، اما به تدریج در تلاش بوده است روابط خود را از سر بگیرد. در ماه دسامبر ۲۰۲۴، چین سفیر جدید خود را به اسرائیل منصوب کرد تا به‌طور رسمی ارتباطات دیپلماتیک را تقویت کند.

با وجود انتقادهای مستمر چین از سیاست‌های اسرائیل در قبال فلسطینیان، به نظر نمی‌رسد که روابط چین و اسرائیل به طور کامل قطع شده باشد. به‌ویژه اینکه چین همچنان به حمایت از فلسطینیان ادامه می‌دهد، اما در عین حال خواهان حفظ همکاری‌های اقتصادی و تجاری با اسرائیل است. چین در دوران پس از حمله روز ۷ اکتبر تا حدی تلاش کرده است که میان انتقادات از اسرائیل و همکاری‌های اقتصادی، فاصله‌ای معقول برقرار کند.

در نهایت، روابط اسرائیل و چین به‌طور فزاینده‌ای تحت تأثیر عوامل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی قرار گرفته است و تحلیل‌گران معتقدند که در آینده نزدیک باید منتظر تحولاتی در این روابط باشیم که ممکن است به تغییرات قابل ‌توجهی در جهت‌گیری‌های بین‌المللی هر دو کشور منجر شود./ منبع