برنامهریزی بیسابقه برای زنجیره تشییع تاریخی آیتالله خامنهای در ایران و عراق، ابزار قدرتمند حاکمیت ملی جهت نمایش پایداری شکستناپذیر و به مبارزه طلبیدن مواضع خصمانه کاخ سفید است.
به گزارش اطلس دیپلماسی یادداشتی بهعنوان «پیام اقتدار تهران به ترامپ با تشییع باشکوه آیتاللهخامنهای» به قلم مصطفی سالم و آیدا کریمی (Mostafa Salem, Aida Karimi) در سیانان منتشر شده است. این گزارش با رویکردی تحلیلی به بررسی ابعاد تمهیدات اجرایی، نمادهای مذهبی-سیاسی و پیامهای بینالمللی مراسم تشییع آیتالله علی خامنهای در بستر تنشهای ایران با آمریکا و اسرائیل و روند انتقال قدرت در کشور میپردازد. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
چهار ماه پس از شهید شدن آیتالله خامنهای، رهبر پیشین ایران در جریان تنشهای نظامی با آمریکا و اسرائیل، تهران با برنامهریزی یک مراسم تشییع یکهفتهای در پنج شهر و دو کشور، در صدد ارسال پیام پایداری و ایستادگی به دونالد ترامپ است. علیرغم تحمل یک جنگ پرهزینه و دههها مضایق شدید اقتصادی، حکومت ایران برنامهریزی وسیعی را برای این مراسم تدارک دیده است؛ رویدادی آمیخته با نمادهای مذهبی که به طور معناداری با دویست و پنجاهمین سالگرد روز استقلال آمریکا همزمان شده است. این برنامهریزی گسترده، در بستر ماه محرم که در مذهب تشیع عمیقاً با مفاهیم سوگواری و شهادت پیوند دارد، سازماندهی شده تا جایگاه رهبر شهید را به عنوان نمادی از مقاومت تثبیت کند.
مقامات ایرانی این رویداد را بزرگترین زنجیره هماهنگی و پشتیبانی اجرایی در تاریخ جمهوری اسلامی توصیف کردهاند که طی آن تمامی کارمندان، دانشگاهها، اتحادیهها و نیروهای نظامی بسیج شدهاند تا سیل زائران میلیونی را در ایران و عراق هدایت کنند. رسانههای دولتی با پوشش همهجانبه و پخش مستندها، فضای عمومی را کاملاً تحت تأثیر قرار دادهاند؛ به طوری که اخبار مذاکرات با آمریکا که پیشتر در صدر بود، اکنون به حاشیه رفته است. تحلیلگران معتقدند این ترور، جایگاه نمادین شهید آیت الله خامنهای را در شهادت بسی فراتر از زمان حیاتش ارتقا داده و او را در قامت یک رهبر مذهبی شهید، همردیف با مقدسین شیعه به تصویر کشیده است. در همین حال، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و مذاکرهکننده ارشد ایران با آمریکا، این مراسم را حماسهای برای نمایش عظمت روح ملت و عدم سکوت در برابر ظلم توصیف کرده است.
با توجه به تجربیات تلخ گذشته در تشییع آیتالله خمینی در سال ۱۹۸۹ و سردار شهید قاسم سلیمانی در سال ۲۰۲۰ که به آشفتگی و تلفات ناشی از ازدحام انجامید، تدابیر امنیتی بیسابقهای اتخاذ شده است. پیکر رهبر پیشین بر روی یک جایگاه مرتفع در مصلای تهران قرار میگیرد و تجهیزات سرمایشی وسیعی برای مقابله با گرمای تعبیه شده است. همچنین تعطیلات ملی، ممنوعیت تردد خودروهای شخصی، فعالسازی ۷۰۰ پارکینگ عمومی، پخت ۵۰ میلیون قرص نان توسط نانواییهای سیار بسیج و بسیج صدها آمبولانس, بالگرد، پهپاد و فضای آموزشی برای اسکان زائران پیشبینی شده است. مسیر تشییع پس از تهران و قم، به شهرهای مقدس نجف و کربلا در عراق پیوند میخورد تا بازتابدهنده دکترین فرامرزی انقلاب اسلامی باشد و سپس پیکر در مشهد، زادگاه وی، دفن خواهد شد. ارقام تخمینی حضور تشییعکنندگان بین ۴ تا ۱۵ میلیون نفر اعلام شده و حدود ۱۴ هزار خبرنگار داخلی و خارجی آن را پوشش میدهند، هرچند که در سطح دیپلماتیک، به جز مقامات پاکستان، روسیه و گرجستان، سران غربی دعوت نشده و حضور بینالمللی محدودی پیشبینی میشود.
ارتش ایران نسبت به هرگونه خطای محاسباتی دشمن در جریان مناسک هشدار داده و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، اعلام کرده است که به هرگونه تهدیدی علیه ارکان و ساختار مدیریت کشور پاسخی قاطع و فوری داده خواهد شد./منبع
