فرصت دیپلماتیک در سفر نتانیاهو به آمریکا پس از جنگ ایران-اسرائیل

بازدید نتانیاهو از آمریکا پس از جنگ اسرائیل و ایران فرصتی برای صلح فراهم می‌کند. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پس از پیروزی در انتخابات ماه نوامبر گذشته، وعده توقف جنگ‌ها را داد. اما آتش‌بس کامل بین اسرائیل و ایران، که در ۲۳ ژوئن اعلام شد، تقریباً بلافاصله نقض گردید. پایداری این آتش‌بس و تبدیل آن به صلحی پایدار هنوز نامشخص است. کلید صلح پایدار، راهبرد خروج معقول است. در سال ۱۹۸۸، آیت‌الله خمینی با پذیرش آتش‌بس در جنگ ایران و عراق، به دلیل شرایط و نظرات کارشناسان، این تصمیم را گرفت. اکنون، درگیری ایران و اسرائیل نیز می‌تواند به تعادلی رضایت‌بخش منجر شود. ادامه جنگ برای ایران خطر ترور رهبر انقلاب، برای اسرائیل جنگ فرسایشی و ازدست‌دادن مشروعیت بین‌المللی، و برای آمریکا گرفتاری در باتلاقی شبیه عراق را به دنبال داشت.

هر سه طرف به دنبال دستاوردهایی برای کاهش تنش هستند. ایران اعلام می‌کند که در برابر آمریکا و اسرائیل مقاومت کرده و حتی در صورت تخریب تأسیسات هسته‌ای، دانش و مواد غنی‌شده را حفظ کرده است. حملات موشکی ایران به شهرهای اسرائیل و پایگاه العدید قطر نیز نشانه اقتدارش تلقی می‌شود. اسرائیل از نابودی دانشمندان هسته‌ای ایران، حملات به تأسیسات فردو، نطنز و اصفهان، و تضعیف توان موشکی و فرماندهی ایران خبر می‌دهد. این حملات، همراه با تضعیف حزب‌الله و عراق، حمایت غرب از اسرائیل را تضمین کرده است. هماهنگی بی‌سابقه نتانیاهو با کاخ سفید، به گفته ترامپ، جایگاه جهانی اسرائیل را تقویت کرده و مانع دشمنانش شده است. این همکاری به گسترش پیمان ابراهیم، که جنگ را تاب آورده، کمک می‌کند. عربستان اما عادی‌سازی روابط با اسرائیل را به پایان جنگ غزه و ایجاد مسیر دولت فلسطینی مشروط کرده است.

از دیدگاه واشنگتن، اقتدار آمریکا در غرب آسیا پس از تردید متحدانش احیا شده است. ترامپ حمله به اهداف ایرانی را لحظه‌ای تاریخی می‌داند که قدرت آمریکا را نشان داد و دکترین صلح از طریق قدرت را تقویت کرد. گفت‌وگوهای مستقیم و غیرمستقیم استیو ویتکوف، فرستاده ویژه ترامپ، با مقامات ایرانی ادامه دارد. چالش بعدی، تبدیل این وضعیت به توافقاتی ملموس است. موانع شامل سرنوشت اورانیوم غنی‌شده ایران، محدودیت‌های غنی‌سازی، و توسعه توان موشکی است. ناشناخته‌بودن تأسیسات مخفی ایران و تعهد ترامپ به این روند نیز مشکل‌ساز است. بدون معیارهای مشخص، خطر هرج‌ومرج وجود دارد. با این حال، این مسیر به هر سه طرف اجازه می‌دهد پیروزی اعلام کنند. ایران و اسرائیل می‌توانند به بازسازی خسارات پرداخته و آمریکا تمرکز خود را به بازسازی غزه، آزادی گروگان‌ها، و رقابت با روسیه و چین معطوف کند. دیدار نتانیاهو از کاخ سفید فرصتی برای فشار ترامپ برای توافق در غزه است.

نتانیاهو، که آتش‌بس ۶۰روزه در غزه را پذیرفته، بین حفظ ائتلاف خود و حمایت آمریکا گرفتار است. رد درخواست ترامپ ممکن است حمایت حیاتی آمریکا را به خطر اندازد. راه‌حل بهینه، توافقی با نظارت دقیق و شرایط بازگشت به خصومت در صورت شکست مذاکرات است. مذاکره، با وجود موانع، بهترین گزینه برای کاهش تنش و دستیابی به صلح پایدار است./ منبع