دیدار احمد الشرع از کاخ سفید: آیا اسرائیل این رابطه عاشقانه آمریکا-سوریه را خراب خواهد کرد؟

دیدار احمد الشرع، رئیس‌جمهور سوریه و رهبر سابق گروه جهادی، از کاخ سفید نشان‌دهنده اوج یک روند یک‌ساله پذیرش جهانی است که در آن او به‌دنبال جذب سوریه به نظم منطقه‌ای تحت رهبری واشنگتن است. این تغییر بنیادین با حمایت بازیگران اصلی منطقه‌ای نظیر ترکیه، اردن و عربستان انجام می‌شود. حامیان منطقه‌ای تا حدی از روی خستگی از سال‌ها جنگ در سوریه و نیاز به بازگشت آوارگان، از الشرع حمایت می‌کنند. با این حال، هدف بزرگتر، فراتر از صرفاً ایجاد ثبات، تغییر بنیادین موازنه قدرت منطقه‌ای است: با جذب سوریه (که دهه‌ها گره کلیدی محور مقاومت ایران بود) به اردوگاه طرفدار آمریکا، ایران از یک متحد راهبردی مهم محروم می‌شود. الشرع با سابقه ایدئولوژی ضد شیعی خود، خود را آماده برای مقابله با ایران نشان می‌دهد و این فرصت را دارد که ثابت کند یک چهره اسلام‌گرا می‌تواند در نظم آمریکا ادغام شود. در حال حاضر، عادی‌سازی رسمی روابط با اسرائیل برای او اولویت ندارد و به‌دلیل نامحبوب بودن داخلی، بعید است رخ دهد، اما او سیگنال داده است که درگیری، اولویت او نیست و به‌دنبال سرمایه‌گذاری خارجی است.

موفقیت این طرح بزرگ، بر دو فرضیه کلیدی استوار است که در ماه‌های آتی به‌شدت مورد آزمون قرار خواهند گرفت. اول، فرض بر این است که الشرع می‌تواند یک حکومت کارآمد و انعطاف‌پذیر را تثبیت کند که به احتمال زیاد به یک استبداد عربی معمولی تبدیل خواهد شد. با این حال، برخی سوری‌ها از تمرکز قدرت در دولت جدید، محدود شدن فرآیندهای عدالت انتقالی به مقامات حکومت سابق، و ماهیت کنترل شده انتخابات اخیر نگران هستند. مهم‌تر از آن، شیوع خشونت فرقه‌ای شدید در سویدا (منطقه دروزی‌نشین) در تابستان ۲۰۲۵، تردیدهای عمیقی را در مورد مقاصد دولت الشرع ایجاد کرده است.

دوم، فرض بر این است که اسرائیل با این راهبرد هم‌سو خواهد بود. اما اسرائیل در برابر تلاش‌های آمریکا برای تثبیت دولت احمد الشرع مقاومت کرده است. اسرائیل از این دوره انتقالی برای گسترش دسترسی سرزمینی خود در داخل سوریه استفاده کرده، اهداف خصمانه را بمباران می‌کند و به دمشق هشدار می‌دهد که نیروهای خود را به جنوب اعزام نکند. صداهای افراطی در اسرائیل حتی به بهانه «جلوگیری از نسل‌کشی» دروزی‌ها، خواستار اشغال دائمی یا الحاق خاک سوریه فراتر از جولان شده‌اند. این بلندپروازی‌های اسرائیل، همراه با تهدیداتش در لبنان، به‌شدت با اولویت‌های آمریکا برای ثبات در تضاد است. اگر ایالات متحده واقعاً یک پایگاه هوایی در نزدیکی دمشق تأسیس کند، به‌زودی باید با این واقعیت کنار بیاید که بی‌ثبات‌کننده‌ترین تهدید خارجی برای سوریه، اسرائیل است. این وضعیت می‌تواند سوریه را به نقطه کانونی یک شکاف در حال ظهور در اولویت‌ها بین ایالات متحده و اسرائیل تبدیل کند که پیامدهای گسترده‌ای برای نظم منطقه‌ای خواهد داشت./ منبع