آمادگی سه کشور عضو گروه ۷ برای به‌رسمیت‌شناختن دولت فلسطین

کانادا پس از فرانسه و انگلیس اعلام کرد که در نشست مجمع عمومی سازمان ملل در سپتامبر، کشور فلسطین را به‌رسمیت خواهد شناخت. مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا،  هدف این اقدام را حفظ امکان تحقق «راه‌حل دو دولتی» در مناقشه اسرائیل و فلسطین دانست. هم‌زمانی این تصمیم با تمایل سه کشور عضو گروه هفت و ناتو برای پیوستن به جمع حامیان به‌رسمیت‌شناختن فلسطین، گامی مهم برای فلسطینی‌ها محسوب می‌شود. در تحولی دیگر، فایننشال تایمز گزارش داد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با مشاهده تصاویر فلسطینیان گرسنه در تلویزیون، این وضعیت را فاجعه‌بار توصیف کرده و گفت تنها فردی «سنگدل» یا «دیوانه» می‌تواند از دیدن آن متأثر نشود. هرچند موضع رسمی واشنگتن همچنان همسو با اسرائیل است و به‌رسمیت‌شناختن فلسطین را تقویت‌کننده حماس می‌داند و اظهارات فرانسه، انگلیس و کانادا را «اقدامی تبلیغاتی» خوانده، اما این اظهارات شکاف‌های غرب بر سر موضوع فلسطین را آشکار می‌کند.

این تغییر صرفاً جابه‌جایی دیپلماتیک نیست، بلکه بیداری سیاسی ناشی از جنگ، گرسنگی و شوک اخلاقی است. وخامت بحران انسانی در غزه، که بنا بر آمار سازمان ملل از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون بیش از ۶۰ هزار کشته برجای گذاشته، فشار جهانی برای اجرای «راه‌حل دو دولت» را افزایش داده است. کمک‌های بشردوستانه به غزه پاسخگوی نیازهای اولیه بیش از دو میلیون نفر نیست. ادامه اشغال نامحدود نه‌تنها نقض حقوق بین‌الملل، بلکه چالش وجدان جهانی است. فرسایشی و ویرانگربودن این جنگ، جامعه جهانی را به این نتیجه رسانده که «راه‌حل دو دولت» هرچند کامل نیست، اما تنها گزینه عملی برای همزیستی دو ملت و جلوگیری از مرگ بیشتر کودکان بر اثر گلوله و گرسنگی است.

چین نگرانی عمیقی نسبت به اوضاع غزه ابراز کرده و همواره از تشکیل کشور مستقل فلسطین حمایت کرده است. در «کنفرانس بین‌المللی عالی‌رتبه برای حل مسالمت‌آمیز مسئله فلسطین و اجرای راه‌حل دو دولت» که ۲۸ تا ۳۰ جولای با میزبانی مشترک فرانسه و عربستان و تحت نظارت سازمان ملل برگزار شد، «جای جون» نماینده ویژه چین پنج پیشنهاد ارائه کرد. او اولویت فوری را برقراری آتش‌بس کامل در غزه برای کاهش بحران انسانی دانست و بر لزوم اقدام عملی جامعه جهانی برای تحقق «راه‌حل دو دولت» تأکید کرد. برگزاری این نشست، که پس از دو دهه رکود در مسیر اجرای این راه‌حل صورت گرفت، امید تازه‌ای برای صلح در میان فلسطینیان ایجاد کرده است.

مسئله فلسطین یکی از کهن‌ترین زخم‌های روابط بین‌الملل مدرن است و تجربه نشان داده که اجرای کامل «راه‌حل دو دولت» تنها درمان ممکن است. با این حال، آمریکا و اسرائیل عملاً این راه‌حل را به‌سوی نابودی سوق می‌دهند. اسرائیل باید بپذیرد که حمایت جهانی از این طرح غیرقابل توقف است و تلاش برای الحاق یا اشغال دائم غزه، در نهایت به تشدید درگیری‌ها می‌انجامد. اجرای این راه‌حل حتی با منافع بلندمدت اسرائیل همسو است. برخی سیاست‌مداران اسرائیلی، از جمله اهود اولمرت نخست‌وزیر پیشین، نیز از آن حمایت کرده‌اند.

اکنون بیش از ۱۴۰ کشور، از جمله اسپانیا، نروژ و ایرلند، کشور فلسطین را به‌رسمیت شناخته‌اند. موج تازه حمایت‌های انسانی از فلسطینیان، نه‌تنها «راه‌حل دو دولت» را دوباره در چارچوب سازمان ملل و حقوق بین‌الملل قرار داده، بلکه اجماع جهانی بر حل مسالمت‌آمیز مناقشه و ایجاد کشور فلسطین را تقویت کرده است؛ امری که برای فلسطینی‌ها در شرایط دشوار کنونی بسیار حیاتی است.

با پیوستن کشورهای بیشتر به «جبهه عدالت» برای اجرای این راه‌حل، فرصتی تازه برای تحقق آن پدید آمده است. جامعه جهانی اکنون در برابر یک مسابقه زمانی برای تضمین آینده کشور فلسطین قرار دارد. در این شرایط، پایبندی به «راه‌حل دو دولت» و تلاش برای صلح پایدار در غرب‌آسیا نه‌تنها تعهدی اخلاقی بلکه مسئولیتی سیاسی است. امید می‌رود آمریکا و اسرائیل از منطق نادرست «شناسایی کشور فلسطین معادل پاداش به تروریسم است» دست بردارند و واقعاً نقش مدافع و سازنده صلح را بپذیرند. همچنین انتظار می‌رود کشورهای بیشتری به ائتلاف بین‌المللی برای عدالت بپیوندند. با توجه به بحران انسانی رو به وخامت در غزه، جهان دیگر دلیلی برای تعلل ندارد./ منبع