چرخش امنیتی اعراب خلیج فارس به سوی قدرت‌های میانی در سایه بی‌اعتمادی به آمریکا
کشورهای عربی خلیج فارس برای مقابله با پیامدهای جنگ با ایران و کاهش وابستگی به واشنگتن، شبکه دفاعی جدیدی با قدرت‌های آسیایی و اروپایی شکل داده‌اند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، گزارشی با عنوان «چرخش امنیتی اعراب خلیج فارس به سوی قدرت‌های میانی در سایه بی‌اعتمادی به آمریکا» به قلم تیلور لاک (Taylor Luck) در کریستین ساینس مانیتور (The Christian Science Monitor) منتشر شده است. این گزارش بررسی می‌کند که چگونه ناامیدی کشورهای عربی خلیج فارس از چتر امنیتی آمریکا در جریان جنگ با ایران، آن‌ها را به سمت پیمان‌های دفاعی و انتقال فناوری نظامی با قدرت‌های میانی در خاورمیانه، آسیا و اروپا سوق داده است. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
زمین و آسمان خلیج فارس به صحنه‌ای بین‌المللی تبدیل شده است؛ جنگنده‌های بریتانیایی و فرانسوی در آسمان گشت‌زنی می‌کنند، نیروهای پاکستانی، ترکیه‌ای و ایتالیایی بر روی زمین مستقر شده‌اند و پهپادهای رهگیر اوکراینی و سامانه‌های پدافند هوایی کره جنوبی در حالت آماده‌باش قرار دارند. هم‌زمان با هشدارهای آمریکا به متحدان منطقه‌ای خود درباره احتمال تشدید جنگ علیه ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای که برای کشورهای عربی خلیج فارس یک سناریوی کابوس‌وار محسوب می‌شود، این کشورها برای تأمین امنیت خود به شبکه‌ای از قدرت‌های میانی در خاورمیانه، اروپا و آسیا روی آورده‌اند.
جنگ ایران که از ۲۸ فوریه آغاز شد، آسیب‌پذیری کشورهای خلیج فارس را به‌واسطه تکیه بر پدافندهای پرهزینه در برابر پهپادهای ارزان‌قیمت، نبود تولید داخلی مهمات رهگیر و وابستگی به آمریکایی که اولویت‌هایش از منافع منطقه فاصله گرفته، آشکار کرده است. خروج تدریجی نظامیان آمریکایی، آسیب‌دیدن پایگاه‌های آمریکا از موشک‌های ایرانی و کاهش ذخایر موشک‌های رهگیر، اعتبار واشنگتن را زیر سؤال برده است. به گفته ناظران، پایتخت‌های خلیج فارس از اینکه آمریکا برخلاف ارسال سامانه پاتریوت جدید به اسرائیل، اقدام مشابهی برای تقویت پدافند کشورهای عربی انجام نداده، به‌شدت ناامید و سرخورده هستند.
در پاسخ به این خلأ، ائتلاف‌های دفاعی جدیدی فعال شده‌اند. در پی حملات ماه اکتبر حوثی‌ها به فرودگاه‌ها، بنادر و مناطق مسکونی عربستان، جنگنده‌های بریتانیا و فرانسه به کمک ریاض آمدند و «پیمان مکه» که در ماه آگوست میان عربستان، پاکستان و ترکیه به امضا رسیده بود، به اجرا گذاشته شد. در همین ماه، ترکیه و پاکستان نیرو، مستشار و سامانه‌های ضدپهپاد به عربستان و عدن در یمن اعزام کردند و پارلمان مصر نیز با اعزام نیرو به عربستان موافقت کرد. همچنین کره جنوبی محموله‌های اضطراری موشک برای سامانه‌های «چئونگونگ-۲» مستقر در امارات ارسال کرده و نیروهای فرانسوی، بریتانیایی و ایتالیایی در بحرین و قطر مستقر شده‌اند.
از نگاه مقامات منطقه، قدرت‌های میانی به دلیل سازگاری نظامی، اعتماد راهبردی و نوع روابطشان با ایران، شرکای معتبرتری نسبت به چین محسوب می‌شوند و روسیه نیز به دلیل درگیری در جنگ اوکراین، تجهیزات فرسوده و حمایت از ایران، گزینه مناسبی برای ریاض و ابوظبی به شمار نمی‌رود. افزون بر این، هدف کشورهای خلیج فارس پس از صرف صدها میلیارد دلار برای خرید تسلیحات آمریکایی از سال ۲۰۰۰ تاکنون، بومی‌سازی تولید تسلیحات با تکیه بر منابع مالی خود و انتقال فناوری از قدرت‌های میانی است.
در چارچوب «پیمان مکه»، شرکت ترکیه‌ای «بایکار» قصد دارد کارخانه‌های تولید پهپاد در عربستان راه‌اندازی کند. قطر نیز توافق صنایع دفاعی چهارجانبه‌ای را با اندونزی، ترکیه و پاکستان امضا کرده که بر اساس آن ترکیه دانش فنی رادار، جنگ الکترونیک و پهپاد را تأمین می‌کند، پاکستان و اندونزی ظرفیت تولید را بر عهده می‌گیرند و دوحه سرمایه‌گذاری مالی را انجام می‌دهد. هرچند کارشناسان معتقدند این ائتلاف‌های ناهمگون که در آن هر کشور مسیر جداگانه‌ای را دنبال می‌کند، هنوز نمی‌توانند جایگزین توان اطلاعاتی و آتش برتر آمریکا شوند، اما دور بعدی درگیری‌ها آزمونی جدی برای کارآمدی این شراکت‌های امنیتی جدید خواهد بود./ منبع