به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «آیا جهانیشدن واقعاً بر اساس شایستگی است؟» در اکونومیست (Economist) منتشر شده است. این یادداشت به بررسی تغییر ماهیت جهانیشدن در دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ میپردازد و نشان میدهد که قواعد و شایستگیهای سنتی دیگر تضمینی برای موفقیت اقتصادی کشورها نیست و سیاستها و تصمیمات یکجانبه میتوانند بر سرنوشت سرمایهگذاریها و زنجیرههای تأمین جهانی تأثیرگذار باشند. در ادامه، بهره سخن این یادداشت را میخوانید.
بازگشت دونالد ترامپ به قدرت نشاندهنده تغییر در قواعد جهانیشدن است که پیشتر بر اساس شایستگی و برنامهریزی دقیق کشورها عمل میکرد. در دوره جدید، تصمیمات اقتصادی آمریکا بیش از آنکه مبتنی بر قوانین و قواعد بینالمللی باشد، تحت تأثیر انگیزههای سیاسی و ترجیحات شخصی قرار گرفته است و هیچ کشوری از تعرفهها و محدودیتها مصون نیست. این شرایط بهویژه برای کشورهایی که در شاخصهای رقابتپذیری و سهولت کسبوکار پیشتاز هستند، نامطلوب و غیرقابل پیشبینی شده است.
کشورهایی مانند سنگاپور که طی دههها با برنامهریزی دقیق و سرمایهگذاری در آموزش، فناوری و زیرساختها توانستهاند جایگاه ویژهای در اقتصاد جهانی کسب کنند، اکنون با چالشهایی مواجه هستند که نشان میدهد شایستگی اقتصادی دیگر تضمینکننده موفقیت نیست. سنگاپور با بهرهگیری از آموزش و مهارتافزایی، ایجاد زیرساختهای پیشرفته صنعتی و مالی و قوانین دقیق مدیریت شهری، الگویی از توسعه پایدار و شفافیت اقتصادی ارائه کرده است، اما تغییر سیاستهای جهانی نشاندهنده شکنندگی این مدل است.
تغییرات در سیاست آمریکا موجب شده است کشورهایی که میتوانستند با همکاری منطقهای تجارت را ارتقا دهند، به رقابت برای جذب سرمایههایی بپردازند که بهعلت تعرفههای بالاتر از سوی آمریکا به سایر بازارها هدایت شده است. نگرانی اصلی کشورهای پیشرفته، کاهش قابلیت پیشبینی سیاستهای اقتصادی و عدم تضمین برای جریان سرمایهگذاریها است، بهویژه در صنایعی مانند نیمهرساناها و داروسازی که در سنگاپور اهمیت ویژهای دارند.
با وجود این، قوانین اقتصادی بنیادین همچنان پابرجا هستند و اصل مزیت نسبی، مسیر تجارت و سرمایهگذاری را تعیین میکند. بازخورد منفی نسبت به جهانیشدن عمدتاً ناشی از عدم آمادگی برخی کشورها برای بازآموزی نیروی کار و توزیع نابرابر منافع توسعه است. کشورهایی که بهطور مؤثر توانستهاند سرمایه انسانی خود را ارتقا دهند و حکمرانی شفاف و پایدار داشته باشند، همچنان قادر به حفظ موقعیت خود هستند. ثبات و پیشبینیپذیری سیاستها بهعنوان داراییهایی ارزشمند شناخته میشوند که اعتماد سرمایهگذاران را جلب میکند و مزیتی رقابتی ایجاد مینماید.
اگرچه جهانیشدن بر پایه شایستگی مزایایی ایجاد کرده است، اما در دوره فعلی تنها تلاش کشورهای پیشرفته و موفق کافی نیست و بدون همکاری گسترده بینالمللی، حفظ یک نظام اقتصادی منسجم و عادلانه دشوار خواهد بود. حفاظت از قواعد و انسجام اقتصادی جهانی نیازمند مشارکت جمعی و هماهنگی میان کشورها است تا سرمایهگذاریها، تجارت و زنجیرههای تأمین بتوانند در محیطی پایدار و قابل پیشبینی جریان یابند./ منبع
