نکات کلیدی طرح آمریکا برای پایان جنگ اسرائیل در غزه چیست

در ادامه تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ اسرائیل در غزه، پیشنهاد جدید فرستاده آمریکا شامل طرحی ۱۳بندی برای آتش‌بس ۶۰روزه، تبادل اسرا و مذاکرات درباره آینده غزه است. نخست‌وزیر اسرائیل این طرح را پذیرفته، اما مقام ارشد حماس اعلام کرده که این پیشنهاد بسیاری از خواسته‌های اساسی آن‌ها به‌ویژه تضمین پایان کامل جنگ و خروج نیروهای اسرائیلی پس از ۶۰ روز را برآورده نمی‌کند و در حال بررسی دقیق آن هستند. این پیشنهاد پس از نقض یک‌جانبه آتش‌بس ژانویه توسط اسرائیل و ازسرگیری بمباران غزه از مارس ۲۰۲۵ ارائه شده که روزانه حدود ۱۰۰ فلسطینی را کشته است.

• مدت زمان: آتش‌بس ۶۰روزه با تضمین رئیس‌جمهور آمریکا برای پایبندی اسرائیل.

• آزادی اسرا: حماس ۱۰ اسیر زنده اسرائیلی و بقایای ۱۸ نفر دیگر را در دو مرحله (نیمی در روز اول، نیمی در روز هفتم) آزاد می‌کند.

• کمک‌های بشردوستانه: کمک‌ها بلافاصله پس از پذیرش آتش‌بس توسط حماس ارسال و از طریق سازمان ملل و هلال احمر توزیع می‌شود؛ با تعهد به رعایت توافق در طول دوره.

• فعالیت‌های نظامی اسرائیل: توقف کامل عملیات نظامی اسرائیل در غزه از زمان اجرایی شدن توافق؛ با توقف ۱۲ساعته روزانه پروازها در روزهای تبادل اسرا.

• بازآرایی نیروهای اسرائیلی: در روز اول، بازآرایی در شمال غزه و کریدور نتزاریم؛ در روز هفتم، در جنوب نوار غزه. تیم‌های فنی مرزهای نهایی را در مذاکرات مشخص می‌کنند.

• مذاکرات: از روز اول، مذاکرات با میانجیگری حامیان برای آتش‌بس دائم آغاز می‌شود؛ شامل تبادل باقی اسرا، خروج نیروهای اسرائیلی، ترتیبات امنیتی بلندمدت و پیشنهادات برای آینده غزه.

• حمایت رئیس‌جمهور: رئیس‌جمهور آمریکا تضمین می‌کند که همه طرف‌ها به آتش‌بس پایبند باشند و مذاکرات به راه‌حلی دائمی منجر شود.

• آزادی زندانیان فلسطینی: آزادی ۱۲۵ فلسطینی محکوم به حبس ابد و یکهزار و ۱۱۱ بازداشتی پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، همراه با تحویل پیکر ۱۸۰ فلسطینی در دو مرحله (نیمی در روز اول، نیمی در روز هفتم).

• وضعیت اسرا و زندانیان: در روز دهم، حماس اطلاعات پزشکی کامل اسرای باقی‌مانده را ارائه می‌دهد و اسرائیل اطلاعات زندانیان فلسطینی و پیکرهای نگه‌داشته‌شده را اعلام می‌کند. حماس متعهد به حفظ امنیت اسرا در دوره آتش‌بس است.

• آزادی باقی اسرا: با توافق بر آتش‌بس دائم در ۶۰ روز، تمام ۵۸ اسیر باقی‌مانده آزاد می‌شوند. در غیر این صورت، آتش‌بس موقت با شرایط توافقی تمدید می‌شود؛ مشروط به مذاکرات صادقانه.

• تضمین‌کنندگان: آمریکا، مصر و قطر تداوم ۶۰روزه آتش‌بس را تضمین و در مذاکرات مربوط ترتیبات دائمی مشارکت می‌کنند.

• نظارت بر مذاکرات: فرستاده ویژه آمریکا مذاکرات را نظارت می‌کند.

• اعلام رسمی: رئیس‌جمهور آمریکا شخصاً آتش‌بس را اعلام خواهد کرد.

این طرح در پی تشدید بحران انسانی در غزه ارائه شده است. اسرائیل از مارس ۲۰۲۵ با نقض آتش‌بس قبلی، حملات خود را از سر گرفت و کمک‌رسانی را مختل کرد. حماس این پیشنهاد را به دلیل نبود تضمین برای پایان دائمی جنگ و خروج کامل اسرائیل ناکافی می‌داند، اما همچنان در حال بررسی آن است. تضمین‌کنندگان (آمریکا، مصر، قطر) نقش کلیدی در اجرای توافق دارند، اما اختلافات عمیق بین طرفین، به‌ویژه در مورد خلع سلاح حماس و کنترل اسرائیل بر غزه، مانع پیشرفت بوده است. موفقیت طرح به توانایی مذاکره‌کنندگان در رفع این شکاف‌ها و تعهد به راه‌حل دائمی بستگی دارد./ منبع