چرا پدافند موشکی اکنون خطر جنگ را افزایش میدهد
سامانههای پدافند موشکی، بهجای بازدارندگی، اکنون با ایجاد «توهم آسیبناپذیری» در رهبران، آنها را به سمت ریسکهای تهاجمی میکشاند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «چرا پدافند موشکی اکنون خطر جنگ را افزایش میدهد» به قلم ازریل برمانت (Azriel Bermant) در فارن پالیسی (Foreign Policy) منتشر شده است. این یادداشت معتقد است که منطق پدافند موشکی از یک ابزار تنشزدا به «فیتیله کوتاهتر جنگ» تبدیل شده است، زیرا اطمینان روانی حاصل از آن، رهبرانی را که معتقدند در پشت یک سپر امن هستند، به ریسکپذیری تهاجمی تشویق میکند. در ادامه، خلاصه این یادداشت را میخوانید.
این ایده که سامانههای ضدموشکی ابزاری صرفاً دفاعی برای محافظت در برابر حملات هستند، بهطور فزایندهای غیرمتاقاعدکننده به نظر میرسد. در عوض، دور کنونی درگیری در غرب آسیا خلاف آن را نشان میدهد: یک سپر ضدموشکی قابلاعتماد میتواند به همان اندازه انگیزهای برای تشدید تنش ایجاد کند.
اگر سیاستگذاران معتقد باشند که کشورشان در پشت این سپر امن است، ممکن است محاسبه کنند که اقدامات نظامی تهاجمی خودشان ریسک بسیار کمتری دارد. البته منطق دفاعی و تنشزدای سامانههای ضدموشکی بهراحتی قابل دفاع است. نمونه بارز آن اوکراین است که آسیبپذیریاش روسیه را به حمله در سال ۲۰۲۲ ترغیب کرد. در غرب آسیا نیز، اثربخشی گنبد آهنین اسرائیل در سال ۲۰۱۲، نیاز به حمله زمینی پرهزینه به غزه را از بین برد، اما امروز، این منطق دفاعی معکوس شده است.
در دولت ترامپ، دفاع موشکی نه ابزاری برای کاهش تنش، بلکه فیتیلهای کوتاهتر برای جنگ به نظر میرسد. اطمینان روانی حاصل از دفاع موشکی و پهپادی ممکن است وسوسه برای پذیرش ریسکهای حسابشده را افزایش دهد. این محاسبه جدید بهوضوح تصمیم اسرائیل برای حملات هوایی به برنامههای هستهای و موشکی بالستیک ایران در ژوئن گذشته را شکل داد.
آسیبپذیری ایران در برابر حملات هوایی، عزم نتانیاهو را برای حمله تقویت کرد و درعینحال، اطمینان اسرائیل به کارایی سپر موشکی و پهپادی خود، این باور را تقویت کرد که میتواند حملات تلافیجویانه حتمی ایران را با تلفات غیرنظامی قابلکنترل، جذب کند. اما این منطق تهاجمی جدید، آسیبپذیری ناشی از اتکای بیش از حد به سپرهای موشکی را نادیده میگیرد. سپر اسرائیل در سال ۲۰۲۵ بسیار کمتر از سال ۲۰۲۴ موفق بود و تلفات قابلتوجهی به بار آورد. دولت ترامپ تحت این توهم خطرناک عمل میکند که متحدانش اکنون در برابر موشک مصون هستند. در واقعیت، حکومت ایران که در تنگنا قرار گرفته، دلیلی برای تلاش جهت غلبه بر دفاع دشمنانش خواهد داشت.
اثرات بیثباتکننده دفاع موشکی به غرب آسیا محدود نمیشود. جاهطلبیهای ترامپ برای «گنبد طلایی» جهت محافظت از خاک آمریکا، توازن شکننده هستهای با روسیه و چین را به خطر میاندازد و یک «معمای امنیتی کلاسیک» را به راه میاندازد. وقتی روسیه و چین معتقد باشند که آمریکا میتواند برای یک حمله پیشدستانه تحت پوشش یک سپر آماده شود، تلاشهای خود را برای غلبه بر آن دوچندان خواهند کرد. چارچوب کنترل تسلیحات هستهای اکنون از هم پاشیده است و با انقضای پیمان استارت جدید، دیگر هیچ محدودیت قانونی برای این سلاحها برای اولین بار در ۵۰ سال گذشته وجود ندارد. این وضعیت، نگرانیهای مربوط به «جنگ ستارگان» دوران ریگان را احیا میکند. با اینکه هنوز دلایل محکمی برای سپرهای دفاعی بر فراز کشورهای آسیبپذیر وجود دارد، اما تلاش برای آسیبناپذیری کامل، جهان را امنتر نمیکند. رویکرد بیمحابای دولت ترامپ – ترکیب فشار برای دفاع موشکی با تمایل به مداخله تهاجمی در خارج – خطرات محاسبات غلط مرگبار را افزایش میدهد./ منبع
