چرا کردهای ترکیه از مبارزه خسته شده‌اند

در سال ۱۹۸۴، وقتی که جنگ سرد به پایان خود نزدیک می‌شد، گروه‌های مسلح کردی از جمله حزب کارگران کردستان (PKK) مبارزات مسلحانه خود را علیه ترکیه آغاز کردند. در آن دوران، جهان در وضعیت بسیار متفاوتی قرار داشت و تحولات جهانی در حال تغییرات عمده بودند. در این سال‌ها، کردهای ترکیه در مبارزه‌ای بی‌پایان علیه ارتش ترکیه قرار داشتند و بسیاری از مبارزان این گروه همچنان در مناطق کوهستانی پنهان شده‌اند و جنگ می‌کنند. اما در هفته‌های اخیر، گروه‌های مسلح حزب کارگران کردستان در مراسمی خاص، اسلحه‌های خود را نابود کردند و این اقدام نمادین به‌معنای پایان دوره مبارزات مسلحانه برای آزادی ملی است. عبدالله اوجالان، رهبر زندانی این گروه، در اولین حضور ویدئویی خود پس از ۲۵ سال اعلام کرد که دیگر اعتقادی به مبارزه مسلحانه ندارد و قدرت را در سیاست می‌بیند.

این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که کردهای منطقه در حال حاضر با سوالات پیچیده‌ای مواجه هستند. هنگامی که جنگ‌ها به درازا می‌کشند و به منازعات نیابتی و درگیری‌های غیرقطعی تبدیل می‌شوند، پیروزی یا شکست به چه معناست؟ و در دنیای کنونی که درگیری‌ها به شکل‌های مختلفی ادامه دارند، همکاری با دشمنان طولانی‌مدت چه تبعاتی به همراه خواهد داشت؟

مراسم انهدام سلاح‌ها در کوهستان‌های عراق برگزار شد، جایی که پیکارجویان حزب کارگران کردستان اسلحه‌های خود را در یک آتش‌سوزی نمادین به آتش کشیدند. این مراسم نشان‌دهنده لحظه‌ای حساس برای آینده کردها و تاریخ مبارزات آنان بود. از طرف دیگر، کردهای عراق که در منطقه‌ای نیمه‌خودمختار زندگی می‌کنند، تحولات متفاوتی را تجربه کرده‌اند. منطقه کردستان عراق پس از نسل‌کشی صدام حسین و حمایت از حمله آمریکا در سال ۲۰۰۳ به یک شبه‌دولت با حمایت غرب و ثروت نفتی تبدیل شده است. برخی از کردها در این منطقه وضعیت را غیرقانونی می‌دانند و شرایط اقتصادی را غیرمنصفانه ارزیابی می‌کنند.

این تحولات در ترکیه، در حالی که یک آتش‌بس اعلام شده، پیچیدگی‌های خاص خود را دارد. هرچند که دولت ترکیه و مقامات کُرد در حال تلاش برای حرکت به سمت مذاکرات سیاسی هستند، هنوز بسیاری از کردها نگرانند که این فرآیند بدون تضمین‌های کافی از سوی دولت ترکیه انجام شود. نگرانی‌های کردها در مورد عدم وجود ضمانت‌هایی برای بهبود وضعیت آن‌ها در ترکیه، همچنان باقی است.

در این شرایط، مسیر به سمت صلح همچنان دشوار و پرچالش به نظر می‌رسد. اما تاریخ نشان داده که برخی گروه‌های آزادی‌خواه که روزگاری مبارزات مسلحانه را آغاز کرده‌اند، توانسته‌اند از آن به سیاست و مذاکرات روی بیاورند. جنبش‌های آزادی‌خواه ایرلند، آفریقای جنوبی و باسک نمونه‌هایی از چنین تحولات هستند. این گروه‌ها توانسته‌اند پس از سال‌ها مبارزه مسلحانه، به مذاکره و مشارکت سیاسی روی آورند.

در عراق و سوریه نیز کردها با چالش‌های خاص خود روبه‌رو هستند. آن‌ها به‌ویژه در کردستان سوریه در برابر نیروهای داعش و ارتش ترکیه می‌جنگند تا یک منطقه نیمه‌خودمختار را برای خود ایجاد کنند. همچنین، در عراق، حضور نیروهای ترکیه به‌نوعی اشغال‌گری در نظر گرفته می‌شود و این کشور همچنان در حال اجرای حملات هوایی به مناطق کردنشین است. با این حال، کردها در تلاش هستند که با ایجاد یک رویکرد سیاسی در داخل ترکیه، امکان دستیابی به صلح و ثبات در این مناطق را فراهم کنند.

از طرف دیگر، نگرانی‌ها از حضور اسرائیل در میان کردها و تاثیر آن بر تحولات منطقه‌ای، یکی دیگر از موضوعات داغ در سیاست‌های کردستان است. در ترکیه، در حالی که برخی از مقامات ترکیه امیدوارند که اوجالان به دلیل مخالفت‌های طولانی‌مدتش با اسرائیل مانع از حمایت این کشور از آرمان‌های کردها شود، همچنان تردیدهایی وجود دارد که آیا این آتش‌بس می‌تواند پایدار بماند یا خیر.

از جمله موضوعات مهم دیگر، حضور ایران و نگرانی‌های ترکیه از امکان ایجاد اتحاد میان گروه‌های کردی و ایران است. ترکیه در تلاش است تا از این تهدید بالقوه جلوگیری کند و در عین حال، از فشارهای داخلی و خارجی خود بکاهد.

در نهایت، آینده جنبش کردها بستگی به تصمیماتی دارد که نه‌تنها در ترکیه، بلکه در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی گرفته می‌شود. این تحولات می‌تواند تاثیرات زیادی بر سیاست‌های کلان منطقه، از جمله روابط ترکیه، اسرائیل و ایران داشته باشد و آینده‌ای پرچالش برای کردها رقم بزند. روند صلح ممکن است دشوار باشد، اما آتش‌سوزی سلاح‌ها در مراسم اخیر، نشان‌دهنده پایان دوران مبارزات مسلحانه و آغاز دوره‌ای جدید برای کردها است./ منبع