مذاکرات ایران و آمریکا بر سر تنگه هرمز؛ شروط تهران مسیر خروج ترامپ از جنگ را دشوار کرده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقالهای با عنوان «ترامپ تصور میکرد تنگه هرمز بهزودی باز میشود؛ ایران برنامه دیگری داشت» نوشته الکساندر وارد (Alexander Ward) در والاستریت ژورنال (The Wall Street Journal) منتشر شده است و به بنبست فزاینده در مذاکرات تهران و واشنگتن بر سر بازگشایی تنگه هرمز میپردازد؛ جایی که خواستههای گسترده ایران، از خروج نیروهای آمریکایی و رفع تحریمها تا پرداخت غرامت جنگی، تلاش ترامپ برای دستیابی به توافقی محدود و اعلام پایان جنگ را با دشواری مواجه کرده است. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، طی هفتههای گذشته خود را برای اعلام پیروزی در جنگ با ایران، در صورت بازگشایی کامل تنگه هرمز، آماده میکرد و حتی به مقامهای ارشد گفته بود ممکن است بدون توافق هستهای از درگیری خارج شود. با این حال، خواستههای جدید تهران برای بازگشایی آبراه، چنین خروجی را دشوارتر کرده است. ایران خواستار میلیاردها دلار پرداختی، خروج نیروهای آمریکایی از منطقه و پایان محاصره دریایی شده است. این تحولات نشان میدهد گزینههای ترامپ برای پایاندادن به جنگ محدود شده و تهران خود را برای درگیری طولانی آماده میبیند.
از ماه آوریل، اولتیماتوم دولت ترامپ درباره جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای بر مذاکرات سایه انداخته بود. تلاش کاخ سفید برای گنجاندن مذاکرات هستهای در توافقی گستردهتر به نتیجه نرسید و در هفتههای اخیر، تمرکز واشنگتن بر بازگشایی تنگه هرمز قرار گرفت. توانایی ایران برای مختلکردن تردد دریایی با حملات موشکی و پهپادی، اهرم فشاری مؤثر ایجاد کرده و موجب اختلال در تجارت و بازارهای جهانی نفت شده است.
با نزدیکشدن انتخابات میاندورهای و بالا ماندن قیمت بنزین، ترامپ بهدنبال راهی برای اعلام پیروزی است. او از احتمال بزرگترین حمله نظامی از زمان جنگ جهانی دوم سخن گفته، اما با توصیه متحدان منصرف شده است. ترامپ توافق را قریبالوقوع توصیف کرده است. جیدی ونس بر ادامه فشار برای ایجاد تغییرات بلندمدت در روابط تهران و واشنگتن تأکید کرده است.
ایران که از آغاز جنگ در فوریه تنگه را بسته است، خواستار جلوگیری از عبور ناوهای آمریکایی و دریافت درآمد از کشتیهای تجاری شده است؛ شروطی که واشنگتن نمیپذیرد. محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، گفت آمریکا باید جنگ را پایان دهد، محاصره دریایی را لغو کند، نیروهایش را خارج سازد، تحریمها را بردارد، داراییهای مسدودشده ایران را آزاد کند، غرامت جنگی بپردازد، تهدید را متوقف کند و از اقدام نظامی علیه متحدان ایران در منطقه دست بکشد.
مقامهای آمریکایی معتقدند ترامپ میتواند صبر کند. کاخ سفید میگوید اهداف نظامی آمریکا محقق شده و اولویت، تضمین جریان انرژی از تنگه هرمز است. ترامپ بهطور خصوصی گفته است ایران احتمالاً در دوره ریاستجمهوری او قادر به احیای برنامه هستهای نخواهد بود، زیرا آمریکا سه سایت اصلی هستهای را نابود کرده است. او معتقد است توان اطلاعاتی آمریکا تلاش ایران برای بازسازی تأسیسات یا ساخت مخفیانه بمب را شناسایی میکند و تهدید حملات مجدد نیز بازدارندگی ایجاد خواهد کرد. اگر برنامه هستهای مهار شود و تردد در تنگه از سر گرفته شود، ترامپ احتمالاً آتشبس کنونی را تمدید و محاصره نظامی بنادر ایران را لغو خواهد کرد.
با این حال، مسئله مالی مانع مهمی است. ایران علاوه بر آزادسازی داراییهای خود، میلیاردها دلار غرامت جنگی میخواهد. ترامپ گفته است دولت آمریکا از پول مالیاتدهندگان برای پرداخت به ایران استفاده نخواهد کرد، اما توافق بدون آزادسازی بخشی از داراییهای ایران دشوار است. اختلاف دیگری درباره معافیت فروش نفت ایران وجود دارد. آمریکا پیشتر چنین معافیتهایی را در توافق موقت پذیرفته بود، اما پس از فروپاشی آتشبس، تحریمهای نفتی بازگشت. اظهارات اخیر ترامپ نشان میدهد او بهدنبال راهی برای خروج از جنگ است./منبع
