بازگشت جنگ تجاری دونالد ترامپ

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، این هفته با ازسرگیری جنگ تجاری جهانی خود، پس از توقف سه‌ماهه تعرفه‌های اعلام‌شده در «روز آزادی» در اوایل آوریل، بار دیگر به‌عنوان «مرد تعرفه» ظاهر شد. این اقدام با هشدارهایی به ژاپن و کره جنوبی آغاز شد و سپس با انتقاد شدید از واردات مس و دارو و همچنین توبیخ تند برزیل ادامه یافت. بسیاری از شرکای تجاری آمریکا اکنون با ضرب‌الاجل جدیدی تا روز اول آگوست برای مواجهه با تعرفه‌های تنبیهی روبه‌رو هستند.

ترامپ که در هفته‌های اخیر تمرکز خود را بر تصویب لایحه مالیاتی و مخارج در کنگره‌ای دوپاره و مدیریت بحران جنگ در غرب‌آسیا قرار داده بود، بار دیگر به ملی‌گرایی تجاری روی آورد. مایکل اسمارت، مدیرعامل شرکت راک کریک گلوبال ادوایزرز، این اقدامات را تلاشی برای نشان‌دادن اقتدار در عین تمدید مهلت تعرفه‌ها توصیف کرد. ترامپ تعرفه‌ای پنجاه‌درصدی بر واردات مس اعلام کرد و بررسی اعمال تعرفه دویست‌درصدی بر کالاهای دارویی را در نظر گرفت. او در هفته پیش با ارسال نامه‌ای به کانادا، یکی از بزرگ‌ترین شرکای تجاری آمریکا، تهدید به اعمال تعرفه ۳۵درصدی کرد و در مصاحبه‌ای همان شب، به کشورهای اتحادیه اروپا هشدار داد که به‌زودی اعلامیه مشابهی دریافت خواهند کرد.

این موج از نامه‌ها از روز دوشنبه آغاز شد و تعرفه‌هایی بین ۲۵ تا ۴۰ درصد را برای کشورهایی مانند ژاپن، کره جنوبی، آفریقای جنوبی، تایلند، تونس و بنگلادش تعیین کرد، درحالی‌که مهلت سه‌هفته‌ای دیگری برای دستیابی به توافق‌های تجاری به این کشورها داده شد. کشورهایی که نامه دریافت نکردند، باید تعرفه‌ای عمومی پانزده تا بیست درصد، بالاتر از نرخ قبلی ۱۰ درصد، پرداخت کنند. با این ‌حال، مذاکرات تجاری با شرکای کلیدی مانند ژاپن، کره جنوبی، هند و اتحادیه اروپا تا پایان مهلت ۹۰روزه به نتیجه نرسیده است. برخلاف ادعای پیتر ناوارو، مشاور تجاری ارشد ترامپ، مبنی بر دستیابی به ۹۰ توافق در ۹۰ روز، آمریکا تنها سه توافق محدود با انگلیس، چین و ویتنام امضا کرده است. توافق با انگلیس شامل کاهش برخی سهمیه‌های تعرفه‌ای است، با چین یک آتش‌بس تجاری شکننده برقرار شده و با ویتنام، تعرفه‌هایی بیست تا چهل‌درصدی اعمال شده، درحالی‌که ویتنام اجازه ورود کالاهای آمریکایی بدون تعرفه را داده است. هیچ متن مکتوبی از توافق‌های چین و ویتنام منتشر نشده است.

وندی کاتلر، مذاکره‌کننده سابق تجاری آمریکا، این نامه‌ها را نشانه‌ای از ناامیدی ترامپ از کندی پیشرفت مذاکرات و تلاش برای فشار بر شرکا برای ارائه پیشنهادهای بهتر دانست. یک مقام آمریکایی اظهار کرد که ترامپ رویکرد خود را تغییر داده و اکنون به‌جای مذاکره، تعرفه‌ها و شرایط را به‌صورت یک‌جانبه تعیین می‌کند. استثنا نامه به برزیل بود که با تهدید تعرفه پنجاه‌درصدی و اتهام نقض آزادی بیان، به‌ظاهر در واکنش به رفتار با ژائیر بولسونارو، رئیس‌جمهور سابق برزیل، همراه شد. این تهدید ارزش رئال برزیل را ۲.۳ درصد کاهش داد و رئیس‌جمهور کنونی لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا تهدید به تلافی کرد.

برخلاف ماه آوریل که تعرفه‌های ترامپ باعث افت بازارهای جهانی شد، وال‌استریت این بار تهدیدها را نادیده گرفت، زیرا سرمایه‌گذاران معتقدند ترامپ از اعمال تعرفه‌های سخت‌گیرانه عقب‌نشینی خواهد کرد. مایرون بریلینت، مشاور ارشد گروه دی‌جی‌ای-آلبرایت استونبریج، این وضعیت را نوسان بین تشدید و کاهش تنش توصیف کرد و خواستار پیش‌بینی‌پذیری از طریق توافق‌های معنادار شد. یک مقام سابق آمریکایی گفت که ترامپ با اعمال تدریجی تعرفه‌ها سعی دارد از تورم، رکود اقتصادی و افت بازار جلوگیری کند. اما ویلبر راس، وزیر بازرگانی سابق ترامپ، هشدار داد که رئیس‌جمهور از تمدید مجدد مهلت خودداری خواهد کرد و هر کشوری که انتظار مهلت دیگری داشته باشد، مرتکب اشتباه بزرگی می‌شود./ منبع