آمریکا باید برای «تعقیب فضایی» چین آماده شود

چین در حال توسعه «تعقیب‌کنندگان فضایی» -فضاپیماهای دو منظوره با قابلیت ضد ماهواره‌ای  (ASAT)- است که می‌توانند ماهواره‌های حیاتی ایالات متحده را در زمان صلح با فاصله‌ای نزدیک دنبال کرده و با دستور از زمین آن‌ها را غیرفعال یا جابه‌جا کنند. ژنرال چنس سالتزمن، رئیس عملیات نیروی فضایی آمریکا، در سال ۲۰۲۳ با معرفی نظریه «استقامت رقابتی»، به تهدید این فضاپیماها اشاره کرد و هشدار داد که چین و روسیه توانایی‌هایی مانند گرفتن ماهواره‌ها با بازوی رباتیک را آزمایش کرده‌اند. آمادگی آمریکا در برابر این تهدید عقب مانده است و تأخیر در واکنش، پاشنه آشیل نیروی فضایی آمریکا است. من در اینجا پنج اقدام فوری را برای مقابله پیشنهاد می‌کند: برنامه محافظتی، تعیین خطوط قرمز، اولویت‌بندی پروژه‌های دفاعی، افزایش آگاهی عمومی و تأمین بودجه.

چین از سال ۲۰۰۸ توسعه فضاپیماهای دو منظوره را آغاز کرد، اما آمریکا تا سال ۲۰۱۸ توجه جدی به این تهدید نشان نداد. ژنرال مارک میلی در سال ۲۰۲۱ اعلام کرد که چین قصد دارد برنامه تسخیر تایوان را از سال ۲۰۳۵ به ۲۰۲۷ تسریع کند. داده‌های عمومی نشان می‌دهند که چین ممکن است تا چند سال آینده حدود دویست تعقیب‌کننده فضایی مستقر کند که قادر به غیرفعال‌کردن صد ماهواره حیاتی غرب هستند، و این امر توانایی آمریکا در هشدار اولیه، ارتباطات، ناوبری و نظارت را در بحران‌هایی مانند تایوان مختل می‌کند. این تهدید همچنین «گنبد طلایی» -سپر موشکی پیشنهادی دونالد ترامپ- را که به دارایی‌های فضایی وابسته است، آسیب‌پذیر می‌کند. شبیه‌سازی‌های جنگ نشان می‌دهند که حمله اولیه چین در فضا می‌تواند شانس موفقیت این کشور در محاصره دریایی یا تهاجم به تایوان را افزایش دهد.

سه روند نگران‌کننده از سال ۲۰۲۳ مشاهده شده است. اول، در مارس ۲۰۲۵، ژنرال مایکل گتلین هشدار داد که چین در مدار پایین زمین با فضاپیماهای Shiyan-24C و Shijian-6 مانورهای پیچیده‌ای شبیه به «نبرد مداری» انجام داده که ظاهرا تمرین برای حملات هماهنگ تعقیب‌کنندگان است. دوم، در ژوئن ۲۰۲۵، فضاپیماهای Shijian-21 و Shijian-25 چین در مدار زمین‌ایستا عملیات نزدیکی انجام دادند که می‌تواند برای غیرفعال کردن چندین ماهواره به‌صورت متوالی استفاده شود. سوم، در جولای ۲۰۲۵، چین Shiyan-28B را با هدف رسمی کاوش فضایی پرتاب کرد، اما احتمالاً بخشی از تلاش برای تولید تعقیب‌کنندگان کوچک‌تر، ارزان‌تر و چابک‌تر است. این روندها نشان می‌دهند که چین تا دهه ۲۰۳۰ ممکن است به پهپادهای خودمختار فضایی دست یابد، اما تهدید فوری در پنج سال آینده است؛ جایی که تعقیب‌کنندگان ابتدایی اما مؤثر می‌توانند ماهواره‌های محافظت‌نشده آمریکا را غیرفعال کنند.

ایالات متحده در واکنش به این تهدید عقب مانده است. مرکز تحلیل جنگ فضایی (SWAC)، که در سال ۲۰۲۱ تأسیس شد، به دستور ژنرال جان ریموند برای طراحی گزینه‌های دفاعی در برابر سیستم‌های دومنظوره با قابلیت ضد ماهواره‌ای مداری تشکیل شد، اما تهدید تعقیب‌کنندگان و نیاز به گزینه‌های دفاعی کوتاه‌مدت را نادیده گرفت. در نتیجه، ۳۱ ماهواره هشدار موشکی کنونی و برنامه‌ریزی‌شده تا پایان دهه در برابر این تهدید آسیب‌پذیرند. این غفلت بخشی از یک الگوی گسترده‌تر از پاسخ‌های مردد و پراکنده آمریکا است.

در اینجا پنج اقدام پیشنهاد می‌شود:

۱. برنامه محافظتی به‌موقع: ژنرال سالتزمن باید توسعه فضاپیماهای محافظ را هدایت کند که بتوانند تعقیب‌کنندگان را خنثی کنند؛ مشابه برنامه صندوق دفاع اروپا برای فضاپیماهایی با قابلیت تشخیص نقاط ضعف و مقابله با ربات یا لیزر. همکاری با فرانسه توصیه می‌شود.

۲. تعیین خطوط قرمز و مناطق دفاعی: نیروی فضایی باید آستانه‌هایی را تعریف کند که در آن فضاپیماهای خارجی به‌عنوان تهدید تلقی شوند؛ مانند ممنوعیت حضور در ارتفاع مداری جی‌پی‌اس یا نزدیکی مداری بدون توافق قبلی.

۳. اولویت‌بندی پروژه‌های محافظتی: پروژه‌های عملیات فضایی پویا، مانند پلتفرم‌های با رانش بالا که در ژوئن ۲۰۲۵ اعلام شد، باید تسریع شوند. هدف، استقرار ۱۰ محافظ تا سال ۲۰۲۶ و صد یا بیشتر تا سال ۲۰۲۷ است.

۴. افزایش آگاهی عمومی: یک کارزار عمومی پایدار برای جلب حمایت عمومی و اراده سیاسی برای تأمین بودجه دفاعی ضروری است.

۵. تأمین بودجه اولویت‌دار: بودجه سیزده میلیارد و هشت‌صد میلیون دلاری مصوب در جولای ۲۰۲۵ باید به برنامه محافظتی اختصاص یابد، که با هزینه ۵ تا ۱۰ میلیارد دلار برای دویست فضاپیمای محافظ دویست کیلوگرمی، ساده‌تر و فوری‌تر از گنبد طلایی است. نیروی فضایی باید ظرف ۹۰ روز طرح اولیه ارائه دهد.

بدون اقدام فوری، تعقیب‌کنندگان فضایی چین می‌توانند برتری فضایی آمریکا را تضعیف کنند و توانایی این کشور در رقابت و استقامت بلندمدت را به‌خطر بیندازند. بودجه باید به‌عنوان یک اولویت در خدمت دفاع در برابر این تهدید فوری قرار بگیرد تا برتری ژئوپلیتیکی آمریکا حفظ شود./ منبع