جوامع نادیدهگرفتهشده برزیل شایسته شمارش هستند
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «جوامع نادیدهگرفتهشده برزیل شایسته شمارش هستند» به قلم راینا بنزِو (Rayna Benzeev) در فارن پالیسی (Foreign Policy) منتشر شده است. این یادداشت بر کمبود دادهها در خصوص جوامع کویلومبولا در برزیل تأکید میکند و بر لزوم شفافیت و دقت در محاسبه دادهها برای حمایت از حقوق این جوامع و رفع نابرابریها میپردازد. در ادامه، چکیده این یادداشت را میخوانید.
افزایش استفاده از دادههای بزرگ و هوش مصنوعی موجب تبدیل این فناوریها به ابزاری برای تحقیر، حذف و نادیده گرفتن جوامع تحتفشار شده است. در ایالات متحده، تلاشهای مکرر دونالد ترامپ، رئیسجمهور برای حذف مهاجران از دادههای سرشماری و تقلبهای انتخاباتی که به تحریف نمایندگی نواحی منجر شدهاند، نشان میدهند که نحوه شمارش جمعیت اهمیت زیادی دارد. اگر دادهها با صحت محاسبه و گزارش شوند، مردم میتوانند بهدرستی دیده شوند و نیازها و حقوق آنها شناخته شود.
در برزیل، یکی از بزرگترین جمعیتهای نادیدهگرفتهشده، جوامع کویلومبولا هستند که شامل بیش از ۵۹۰۰ جامعه در سراسر کشور میشود. کویلومبولاها نسلهای آوارگان آفریقایی هستند که از بردگی فرار کرده و جوامعی را تأسیس کردهاند که هویت قومی متفاوتی از دیگر بخشهای جامعه برزیل دارند. این جوامع نه تنها در برزیل، بلکه در کشورهایی مانند کلمبیا، اکوادور، سورینام، هندوراس، بلیز و نیکاراگوئه نیز وجود دارند و اغلب حقوق خاصی برای حفاظت از سرزمینها و هویت فرهنگیشان تضمین شده است.
مطالعهای که در ماه ژوئن در مجله تحولات جهانی و پایداری توسعه (World Development Sustainability) منتشر شد، نشان داد که دادههای کافی در مورد زمینها و مردم کویلومبولا وجود ندارد. از بیش از ۵۹۰۰ جامعه کویلومبولا در برزیل، تنها ۴۹۴ جامعه در سوابق عمومی شناخته شدهاند. این مطالعه نشان داد که برای تجزیه و تحلیل مراحل مختلف کسب حقوق زمین، تنها دادههای کافی برای ۳۱۳ جامعه در دسترس است. هزاران جامعه کویلومبولا هنوز نادیده گرفته میشوند.
این یعنی بسیاری از این جوامع در هیچ تحلیل داده عمومی ظاهر نمیشوند، بسیاری در نقشههای گوگل قابل شناسایی نیستند و بسیاری نیز مدارک قانونی برای اثبات مرزهای سرزمینهای خود ندارند. این ابهام منجر بهبروز تعارضات زمین میشود و دفاع از سرزمینها در صورت بروز این تعارضات دشوار است. چالشهای زیادی برای کویلومبولاها وجود دارد. آنها که در فقر بیشتری نسبت به مردم سفیدپوست برزیل زندگی میکنند و دسترسی محدودی به خدمات بهداشتی، تصفیه فاضلاب و حتی آب دارند، علاوه بر این با نژادپرستی و خشونتهای نامتناسب مواجهاند. بدون شواهد مستقیم، نادیده گرفتن این جوامع و حقوق و خواستههای آنها آسان است. حقوق نامشخص باعث میشود که دلالان زمین بهراحتی حقوق ساکنان را به چالش بکشند.
این مشکلات زمینداری همچنین پیامدهای جهانی برای تغییرات اقلیمی دارد. بسیاری از سرزمینهای کویلومبولا شامل بخشهای وسیعی از جنگلهای استوایی غنی هستند که در صورت تصرف توسط شرکتها و مالکان خصوصی ممکن است از بین بروند. در حال حاضر، تنها ۳ درصد از سرزمینهای کویلومبولا در برزیل دارای حقوق قانونی مالکیت زمین هستند، که نسبت به ۶۷ درصد از سرزمینهای بومی که حقوق رسمی دارند، تفاوت زیادی دارد. نداشتن دادهها نه تنها به معنی نداشتن حقوق زمینی است، بلکه دسترسی به سیاستهای عمومی مانند مراقبتهای بهداشتی، آموزش، بهداشت و تأمین مالی کشاورزی را نیز محدود میکند. مردم بومی برزیل بهطور کاملتر در آمارهای عمومی نمایان هستند، در حالی که کویلومبولاها نیز حق دارند شبیه به آنها شناخته شوند.
دلایل این شکاف دادهای شامل کاهش شدید بودجه و موانع نهادی است که برای شناسایی کویلومبولاها ایجاد شدهاند. از جمله کاهش ۸۹ درصدی بودجه برای تعیین حدود زمینهای کویلومبولاها در میان سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۹ و ۵۸ درصد کاهش دیگر در سال ۲۰۱۹. گروههای قدرتمند در برزیل، نظیر اعضای بخش کشاورزی، موانع زیادی برای کسب حقوق زمین ایجاد کردهاند.
با این حال، تلاشهایی برای جمعآوری دادهها و حمایت از حقوق کویلومبولاها در حال انجام است. سرشماری برزیل در سال ۲۰۲۲ برای اولین بار کویلومبولاها را شامل شد، اما تعداد جوامع رسمی هنوز ناکافی است. برای حل این مشکل، باید بودجه بیشتری به سازمانهایی مانند: موسسه ملی استعماریسازی و اصلاحات اراضی برزیل (INCRA) و هماهنگی ملی جوامع روستایی سیاهپوست کویلومبولا (CONAQ) اختصاص یابد تا حقوق اساسی کویلومبولاها تأمین شود.
دادهها قدرت دارند. با برگزاری کنفرانس تغییرات اقلیمی COP30سازمان ملل در نوامبر ۲۰۲۵ در برزیل، تضمین دادههای دقیق برای جوامع کویلومبولا نقشی حیاتی برای ترویج عدالت زیستمحیطی و دادهای است. دادهها میتوانند مسئولیتپذیری قدرتها را در برابر قانون اساسی برزیل و قوانین موجود برای جبران خسارتهای تاریخی تقویت کنند./ منبع