دیپلماسی چاپلوسانه ترامپ
دیدار ترامپ و شی جین‌پینگ بدون دستاورد راهبردی، برتری نمادین چین را برجسته کرد.
به گزارش اطلس دیپلماسی یادداشتی با عنوان «دیپلماسی چاپلوسانه ترامپ» به قلم رابرت کاتنر (Robert Kuttner) در نشریه «امریکن پراسپکت» (The American Prospect) منتشر شده است. این مطلب به بررسی نشست دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ و پیامدهای آن برای روابط آمریکا و چین می‌پردازد و استدلال می‌کند که این دیدار بیش از آنکه به حل اختلافات راهبردی منجر شود، بر نمایش‌های نمادین و امتیازات محدود متمرکز بوده است. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
دیدار دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ در کاخ سفید به یکی از نمونه‌های برجسته رویکرد دولت ترامپ در سیاست خارجی تبدیل شد؛ رویکردی که در آن نمایش سیاسی و دستاوردهای کوتاه‌مدت بر تدوین راهبردهای بلندمدت غلبه دارد. این نشست در شرایطی برگزار شد که روابط آمریکا و چین با مجموعه‌ای از اختلافات عمیق در حوزه تجارت، فناوری، امنیت منطقه‌ای و رقابت ژئوپلیتیک مواجه است، اما بخش مهمی از این مسائل بدون راه‌حل باقی ماند.
یکی از موضوعات اصلی اختلاف میان دو کشور، جنگ تجاری و تعرفه‌های متقابل بود. توافق حاصل‌شده تنها به تمدید موقت توقف بخشی از اقدامات تجاری محدود شد و نتوانست چارچوبی پایدار برای حل اختلافات اقتصادی ایجاد کند. در حوزه فناوری نیز رقابت میان واشنگتن و پکن بر سر توسعه هوش مصنوعی و کنترل فناوری‌های پیشرفته همچنان ادامه دارد. چین بر ضرورت توسعه مسئولانه هوش مصنوعی تأکید کرد، در حالی که دولت آمریکا این رقابت را بیشتر به‌عنوان مسابقه‌ای برای برتری فناورانه دنبال می‌کند.
مسئله تایوان نیز از مهم‌ترین موضوعات مورد اختلاف بود. پکن همواره بر مخالفت با استقلال تایوان تأکید کرده و واشنگتن در سال‌های اخیر حمایت‌های امنیتی خود از تایپه را افزایش داده است. در این دیدار، موضوع تایوان از منظر بسیاری از منتقدان به شکل محدودی مطرح شد و تصمیم‌های مرتبط با کمک‌های نظامی آمریکا به تایوان نیز همچنان محل بحث باقی ماند. برخی قانون‌گذاران آمریکایی نسبت به استفاده از این کمک‌ها به‌عنوان ابزار مذاکره با چین ابراز نگرانی کرده‌اند.
نشست همچنین واکنش‌هایی در داخل آمریکا، به‌ویژه میان برخی جمهوری‌خواهان، برانگیخت. شماری از اعضای حزب جمهوری‌خواه که پیش‌تر مواضع سخت‌گیرانه‌ای علیه چین داشتند، از نحوه برگزاری دیدار و پیام‌های منتقل‌شده انتقاد کردند. آنان معتقد بودند که رفتار دولت آمریکا می‌تواند پیام ضعف در برابر رقیب ژئوپلیتیک اصلی واشنگتن را منتقل کند. در مقابل، دولت ترامپ تلاش داشت این نشست را به‌عنوان نشانه‌ای از توانایی خود در مدیریت روابط قدرت‌های بزرگ معرفی کند.
در بخش نمادین دیدار، استقبال رسمی از شی جین‌پینگ و تأکید بر جنبه‌های تشریفاتی نشست مورد توجه قرار گرفت. بازدید از بخش‌های مختلف کاخ سفید و تمرکز بر تصاویر رسانه‌ای، بخشی از فضای ایجادشده پیرامون این ملاقات بود. منتقدان این رویکرد را نشانه اولویت یافتن نمایش سیاسی بر مذاکرات عمیق درباره مسائل اساسی دانستند.
هم‌زمان، موضوع روابط آمریکا با دیگر قدرت‌های اقتدارگرا نیز مطرح شد. دعوت از ولادیمیر پوتین برای حضور در نشست گروه ۲۰ در آمریکا، با مخالفت برخی نمایندگان و سناتورها مواجه شد و بار دیگر بحث درباره نحوه تعامل واشنگتن با رهبران رقیب را افزایش داد.
در پایان نشست، توافق محدود برای کاهش تعرفه‌ها و اعلام ورود دو پاندای چینی به باغ‌وحش آتلانتا از معدود دستاوردهای ملموس آن بود. مجموع این تحولات نشان می‌دهد که رقابت آمریکا و چین همچنان بر سر مسائل بنیادی مانند فناوری، تجارت، امنیت منطقه‌ای و نفوذ جهانی ادامه دارد و دیدارهای سطح بالا، بدون راهبرد مشخص و مذاکرات جامع، تغییر اساسی در مسیر این رقابت ایجاد نمی‌کنند./ منبع