پایان دوستی: چرا همکاری ماسک و ترامپ فروپاشید؟

هفته گذشته، ایلان ماسک در دفتر بیضی کاخ سفید کلید طلایی بزرگی از دونالد ترامپ دریافت کرد. این آخرین روز او به‌عنوان «کارمند ویژه دولت» بود که برای کاهش «هدررفت، کلاهبرداری و سوءاستفاده» در وزارت کارآمدی دولت تلاش کرده بود. اما ۶ روز بعد، این دو نفر – ثروتمندترین فرد جهان و رییس‌جمهور آمریکا – در شبکه‌های اجتماعی به هم تاختند و با توهین و تهدید، یکی از عجیب‌ترین جدایی‌های سیاسی تاریخ مدرن آمریکا را رقم زدند. پایان این رابطه صمیمی غیرمنتظره نبود؛ هر دو شخصیتی غیرقابل‌پیش‌بینی، سلطه‌جو و جنجالی دارند و هیچ‌کس نتوانست مانع انتشار مستقیم نظراتشان شود.

در محافل سیاسی جهانی، این ماجرا نمایشی گیرا بود. هر دو به دنبال جلب توجه‌اند، هرچند با اهداف متفاوت. تا پنج‌شنبه، اختلافات سیاستی آشکار شد. ماسک، که با حمایت مالی و حضور عمومی به بازگشت سیاسی ترامپ کمک کرده بود، با تعرفه‌ها مخالف بود، زیرا هزینه تولید خودروهای تسلا را افزایش می‌داد. او همچنین از بدهی ۳۶ تریلیون دلاری فدرال و هزینه‌های کسری لایحه «بزرگ و زیبا»ی ترامپ، که دفتر بودجه کنگره برآورد کرده ۲.۴ تریلیون دلار طی ۱۰ سال به بدهی می‌افزاید، ناراضی بود.

تا سه‌شنبه، ماسک در پلتفرم ایکس نوشت: «این لایحه عظیم و پرهزینه کنگره، فاجعه‌ای نفرت‌انگیز است» و تهدید کرد نمایندگان حامی آن را با تأمین مالی رقبایشان در انتخابات میان‌دوره‌ای کنار می‌زند. تا پنج‌شنبه، ماسک پستی که خواستار استیضاح ترامپ بود را تأیید کرد و بدون مدرک ادعا کرد نام ترامپ در اسناد جفری اپستین آمده است. ترامپ نیز در تروث‌سوشال تهدید کرد قراردادهای دولتی ماسک، از جمله با اسپیس‌ایکس و استارلینک را لغو می‌کند و نوشت: «ساده‌ترین راه صرفه‌جویی میلیاردها دلار، قطع یارانه‌ها و قراردادهای ایلان است.»

ترامپ قصد فروش تسلای قرمز خود را اعلام کرد. در ماه مارس، او نمایشگاه موقتی برای تبلیغ تسلا برپا کرده بود، اما از ماه دسامبر، فروش و سهام تسلا به دلیل دوری مخالفان ماسک و خرابکاری در خودروها و نمایندگی‌ها ضربه خورده است. گزارش‌های پنج‌شنبه درباره آشتی احتمالی غیرمنتظره نبود. تا صبح جمعه، ترامپ از آمار مثبت اشتغال و درآمد تعرفه‌ها خرسند بود و قانون‌گذاران جمهوری‌خواه از او حمایت کردند. گزارش شد ترامپ قصدی برای گفت‌وگو با ماسک ندارد، هرچند پولیتیکو از برنامه‌ریزی تماسی خبر داد. بیل اکمن و دیگران سعی در میانجی‌گری دارند.

این درگیری برای هر دو خطرناک است. ترامپ با چالش‌های جهانی مانند جنگ‌های اوکراین و غزه و مذاکرات هسته‌ای با ایران مواجه است و این نزاع، حواس‌پرتی شرم‌آوری بوده است. او همچنین ممکن است حمایت مالی ماسک برای انتخابات را از دست بدهد. برای ماسک، این نزاع منافع تجاری‌اش، به‌ویژه اسپیس‌ایکس و استارلینک که با امنیت ملی آمریکا مرتبط‌اند، را تهدید می‌کند. مسیر این تنش غیرقابل‌پیش‌بینی است، اما داستان ادامه دارد./ منبع