تلاش مارکو روبیو برای بازگرداندن عظمت به وزارت خارجه آمریکا

25سال پیش، کمیسیون دوحزبی هارت-رودمن وزارت خارجه آمریکا را نهادی «ناتوان» توصیف کرد و از آن زمان وضعیت بدتر شده است. به‌طور سنتی، ۶ دفتر منطقه‌ای و میزهای خاص این وزارتخانه، کل جهان را مدیریت می‌کردند. اما در دو دهه اخیر، ده‌ها دفتر تک‌موضوعی برای مسائلی مانند امنیت غذایی، تغییرات اقلیمی و توانمندسازی زنان ایجاد شده و کشورهایی مانند ایران، ونزوئلا و تبت دفاتر مستقل در وزارت خارجه آمریکا دارند. این گسترش، بر اساس قانون بازده نزولی حاشیه‌ای در اقتصاد، هزینه‌ها را بر فواید مقدم دانسته و کارایی را کاهش داده است.

بوروکراسی دولتی، بدون درنظرگرفتن مسئله سود و زیان، با منابع موجود گسترش می‌یابد. در اوج جنگ سرد در سال ۱۹۷۰، وزارت خارجه سه‌هزار افسر سرویس خارجی داشت، اما امروز این تعداد به حدود چهارده‌هزار نفر رسیده است. این افزایش، فرآیند تأیید سیاست‌ها را به امری پیچیده و وقت‌گیر تبدیل کرده است؛ به‌طوری که مارکو روبیو اشاره کرده است که یادداشت‌تفاهم‌های سیاسی نیاز به بیش از چهل امضا دارند. این فرآیند «تأیید» به اقدامات غیرجنجالی منجر شده، گروه ‌فکری را ترویج داده و ظهور ایده‌های نو را تقریباً غیرممکن کرده است. بودجه وزارتخانه نیز در دهه گذشته ۲۷ درصد (با احتساب تورم) افزایش یافته است؛ بدون بهبود متناسب در کیفیت دیپلماسی آمریکا.

وزرای پیشین مانند هیلاری کلینتون، رکس تیلرسون و مایک پمپئو به مشکلات سیستمی توجه داشتند، اما مقاومت‌های داخلی و خارجی مانع پیشرفت شد. روبیو، اولین وزیری است که اقدامات مؤثری انجام داده است: بازسازی سرویس دیپلماتیک حرفه‌ای، کاهش بوروکراسی غیرضروری، ساده‌سازی تصمیم‌گیری و تمرکز بر منافع ملی اصلی. اوآژانس توسعه جهانی آمریکا را در وزارت خارجه ادغام کرده است، مسئولیت‌های آن را به دفاتر منطقه‌ای واگذار کرده تا کمک‌ها با سیاست هم‌راستا شوند، بسیاری از دفاتر مستقل را تعطیل کرده و میزهای کشوری، خدمات به شهروندان آمریکایی و امنیت دیپلماتیک را حفظ کرده است. در حالی که پانزده درصد از نیروی کار واشنگتن اخراج شدند، جمعیت کل کارکنان تنها دو درصد کاهش یافته است و وظایف اصلی حفظ شده‌اند.

واکنش‌ها به اصلاحات روبیو متفاوت بوده است. لیندا توماس-گرینفیلد، مدیر کل سابق سرویس خارجی، اخراج‌ها را «ظالمانه و غیرقابل قبول» خوانده است، اما این انتقاد با توجه به برنامه سخاوتمندانه روبیو (شامل تا شش ماه مرخصی با حقوق)، ناعادلانه است. در مقابل، انجمن غیرحزبی بن فرانکلین، متشکل از حرفه‌ای‌های امور خارجی، از اصلاحات روبیو حمایت می‌کند و بر حاکمیت آمریکا، شایسته‌سالاری و مدیریت مسئولانه منابع تأکید دارد. شعری ناشناس با عنوان «شب پیش از اخراج‌ها» در وزارتخانه منتشر شد که از نیاز به «پاکسازی» بوروکراسی کند، جهانی‌شده و بیش از حد «بیدار» حمایت می‌کند.

صرف‌نظر از دیدگاه منتقدان یا حامیان، دیپلماسی مؤثر برای امنیت آمریکا حیاتی است. وزارت خارجه باید خود را بازسازی کند، مزیت رقابتی خود را مشخص کرده و روش‌های ارائه خدمات را بهبود بخشد. روبیو در حال ساخت وزارتخانه‌ای است که گروه‌ فکری جای خود را به دقت موشکافانه فکری می‌دهد، شایسته‌سالاری جایگزین «تنوع، برابری و شمول» (DEI) می‌شود و آموزش بر پیروزی در جهانی سخت متمرکز است./ منبع