ترامپ در سیاست خارجی هم همیشه جا میزند
رابرت آرمسترانگ، همکارم در فایننشال تایمز، اصطلاح «تاکو» (Trump Always Chickens Out)، را برای توصیف الگوی رفتاری دونالد ترامپ ابداع کرد: او تهدید به اعمال تعرفههای سنگین میکند، اما پس از واکنش منفی بازارها، اغلب آنها را کاهش میدهد یا به تعویق میاندازد. این الگو در مورد کانادا و مکزیک، تعرفههای متقابل علیه اکثر کشورها، تعرفه ۱۴۵ درصدی بر چین، و تهدید اعمال تعرفه ۵۰ درصدی بر اتحادیه اروپا -که تنها یک آخر هفته دوام آورد- مشاهده شد. وقتی در کنفرانس مطبوعاتی هفته گذشته ترامپ، در مورد این اصطلاح که برایش ساختیم به او گفت شد، آن را «اصطلاحی زننده» در مورد خودش خواند؛ واکنشی که بهنظرم نشان میدهد که خودش حقیقی بودن این اصطلاح را میداند.
تاکو نهتنها برای سرمایهگذاران، بلکه برای تحلیل سیاست خارجی ترامپ نیز کلیدی است. جرمی شاپیرو از اندیشکده شورای روابط خارجی اروپا در مقالهای اشاره میکند که ترامپ از تهدیدات تند نظامی لذت میبرد، اما بهندرت آنها را عملی میکند. در دوره اول ریاستجمهوریاش، او کره شمالی را به «آتش و خشم» تهدید کرد و از نابودی کامل افغانستان در ۱۰ روز سخن گفت. اما نتیجه چه بود؟ او با کره شمالی وارد مذاکره شد و وقتی مذاکرات شکست خورد، مسئله را نادیده گرفت؛ در حالی که پیونگیانگ برنامه تسلیحات هستهایاش را تسریع کرد. در افغانستان چه کرد؟ بدون گرفتن امتیازی واقعی از طالبان، خروج نیروهای آمریکایی را پذیرفت، که نهایتا به سقوط کابل در دوره بایدن منجر شد.
تنها اقدام نظامی جدی ترامپ، ترور قاسم سلیمانی -فرمانده نیروی قدس ایران- در ژانویه ۲۰۲۰ بود؛ اما او تنها پس از اطمینان از پایین بودن ریسک انتقام ایران این دستور را داد. شاپیرو ۲۲ مورد تهدید نظامی توسط ترامپ را شناسایی کرده که تنها دو موردش اجرا شدهاند. از ۲۵ مورد استفاده واقعی از نیرو، عمدتاً حملات محدود علیه گروههای تروریستی مانند داعش یا القاعده بود، و فقط دو مورد با تهدید قبلی همراه بودند. شاپیرو نتیجه میگیرد که ترامپ مانند یک زورگوی مدرسه عمل میکند: ظاهراً قدرتمند، اما از درگیری واقعی با دشمنانی که ممکن است مقابله کنند، میترسد. او فقط علیه دشمنان ضعیف و ناتوان از پاسخگویی اقدام میکند.
این الگو برای بحرانهای کنونی سیاست خارجی نیز صدق میکند. ترامپ تهدید کرده اگر مذاکرات برای محدود کردن برنامه هستهای ایران شکست بخورد، به این کشور حمله خواهد کرد، اما سابقهاش نشان میدهد بعید است دست به چنین کاری بزند. در اوکراین، او احتمالا حتی محتاطتر از دولت بایدن خواهد بود تا از تشدید تنش با روسیه اجتناب کند. با وجود هشدار پیت هگزت -وزیر دفاع او- درباره «قریبالوقوع» بودن حمله چین به تایوان، بهنظر نمیرسد ترامپ حاضر به جنگ بر سر تایوان باشد. حتی تهدید به استفاده از ارتش علیه کارتلهای مواد مخدر مکزیک ممکن است به دلیل ترس از حملات تلافیجویانه در خاک آمریکا اجرا نشود.
کشورهای آسیبپذیر یا ناتوان از پاسخگویی مانند گرینلند، باید نگران باشند. دانمارک و اتحادیه اروپا باید به ترامپ نشان دهند که اقدام علیه گرینلند هزینه خواهد داشت. احتیاط ترامپ در استفاده از زور، منحصر به او نیست؛ جو بایدن و باراک اوباما نیز به دلیل تجربه جنگهای عراق و افغانستان محتاط بودند. اما تفاوت ترامپ، در تضاد بین لفاظیهای تهاجمی و احتیاط واقعیاش است. او برخلاف توصیه تئودور روزولت یعنی «آرام سخن گفتن و چوب بزرگ در دست داشتن»، بلند فریاد میزند اما بهجای چوب، مداد در دست دارد.
با این حال، تأکید بیش از حد بر «تاکو» میتواند خطرناک باشد. پس از اینکه به ترامپ در مورد اصطلاح تاکو در کنفرانس خبریاش گفته شد، تعرفه فولاد خارجی را به ۵۰ درصد افزایش داد. باید بسیار دقت کرد که تمسخر یک فرد زورگو ایده خوبی نیست. کشورهایی که معتقدند تهدیدات ترامپ توخالی است، بهتر است این نظر را علنی نکنند؛ زیرا ممکن است او را تحریک به اثبات شجاعتش کنند. /منبع



