برنده واقعی در توافق تجاری فراآتلانتیکی کیست؟

توافق تجاری آمریکا و اتحادیه اروپا که در ۲۸ جولای ۲۰۲۵ اعلام شد، تعرفه‌های صادرات اروپا به آمریکا را از میانگین ۱.۲ درصد به پانزده درصد افزایش داد، که بالاترین سطح در دهه‌های اخیر است. اروپا متعهد به عدم افزایش تعرفه‌ها و حتی کاهش آن‌ها شده است. پیتر چیس، دیپلمات سابق آمریکایی و معاون رئیس اتاق بازرگانی آمریکا در اروپا، این توافق را «باخت-باخت» می‌داند. او معتقد است که دونالد ترامپ، با وجود ظاهر پیروزمندانه، با این تعرفه‌ها به اقتصاد و مصرف‌کنندگان آمریکایی آسیب می‌رساند. رابطه اقتصادی آمریکا و اروپا بیشتر بر سرمایه‌گذاری استوار است تا تجارت. سرمایه‌گذاری شرکت‌های آمریکایی در اروپا سه تریلیون و نهصد میلیارد دلار و سرمایه‌گذاری اروپا در آمریکا دو تریلیون و چهارصد میلیارد دلار است. این سرمایه‌گذاری‌ها، عمدتاً در کارخانه‌های تولیدی، میلیون‌ها شغل ایجاد کرده‌اند.

بیش از نیمی از تجارت کالایی آمریکا و اروپا درون‌شرکتی است. افزایش تعرفه‌ها هزینه ورودی‌های کارخانه‌های آمریکایی، مانند قطعات شرکت‌های زیمنس یا بی‌ام‌و از آلمان یا مجارستان، را بالا می‌برد و رقابت‌پذیری آن‌ها را کاهش می‌دهد. اگر هزینه‌ها یا عدم اطمینان تعرفه‌ای زیاد باشد، جریان تجارت مختل می‌شود. نبود حتی یک قطعه می‌تواند تولید کارخانه‌های آمریکایی را متوقف کند، زیرا همه قطعات در آمریکا تولید نمی‌شوند. این امر به کارگران و کارخانه‌های آمریکایی آسیب بیشتری می‌رساند؛ هرچند کارخانه‌های اروپایی نیز متضرر می‌شوند. بخش‌های تولیدی، به‌ویژه مواد شیمیایی و تجهیزات حمل‌ونقل، که نیمی از سرمایه‌گذاری خارجی در آمریکا را تشکیل می‌دهند، بیشترین آسیب را خواهند دید. با این‌ حال، از آنجا که تولید تنها ۱۰ درصد تولید ناخالص داخلی آمریکا را تشکیل می‌دهد، اقتصاد کلی به کار خود ادامه خواهد داد، اما کارگران کارخانه‌ها ممکن است بیکار شوند.

این توافق پایدار نیست و احتمالاً تا پایان اکتبر ۲۰۲۵ تغییراتی در آن اعمال خواهد شد، زیرا آمریکا تهدید به افزایش مجدد تعرفه‌ها کرده است. انگلیس تعرفه‌ای ۱۰ درصدی دریافت کرد که نسبت به پانزده درصد اروپا کمتر است، اما این تفاوت برای تغییر تأمین‌کنندگان آمریکایی از اروپا به انگلیس کافی نیست. شرکت‌های بزرگ چندملیتی به‌دلیل شبکه جهانی خود بهتر می‌توانند با موانع تجاری کنار بیایند، اما شرکت‌های کوچک و متوسط، که جایگزینی ندارند، آسیب‌پذیرترند. با این ‌حال، به گفته هاوارد لاتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا، به‌رسمیت شناختن استانداردهای آمریکایی توسط اروپا می‌تواند به شرکت‌های کوچک آمریکایی برای فروش در اروپا کمک کند.

اروپا به‌جای تلافی، که آسیب بیشتری به خود وارد می‌کند، باید بر تقویت قوانین تجارت جهانی تمرکز کند و با دیگر کشورها علیه اقدامات غیرقانونی ترامپ متحد شود. تعهد هفتصد و پنجاه میلیارد دلاری اروپا برای خرید گاز طبیعی آمریکا، که تیتر خبری برای ترامپ بود، تأثیر اقتصادی چندانی ندارد، زیرا اروپا به هر حال به‌دلیل نیاز به سوخت‌های فسیلی و جایگزینی زغال‌سنگ با گاز برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، این خرید را انجام می‌داد. این امر به اهداف اقلیمی اروپا آسیب نمی‌رساند، زیرا انرژی‌های تجدیدپذیر هنوز برای اقتصاد اروپا کافی نیستند. چین از این تنش‌ها سود می‌برد، زیرا اقدامات آمریکا حسن نیت جهانی را تضعیف کرده و به‌جای مقابله با ظرفیت اضافی چین، واشنگتن با جهان درگیر شده است./ منبع