اروپا برای چرخش به سوی پوتین آماده می‌شود

مقامات اروپایی در مجمع جهانی اقتصاد در داووس، به جای گفتگو درباره مذاکرات صلح اوکراین، مجبور شدند بر اجتناب از درگیری نظامی با متحد خود در ناتو بر سر گرینلند تمرکز کنند. اکنون، زمزمه‌هایی در اروپا در مورد نیاز به یک «نقشه جایگزین» شنیده می‌شود. امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، و جورجیا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، هر دو خواستار مذاکرات مستقیم با روسیه شده‌اند، زیرا این بلوک تلاش می‌کند به‌آرامی اما با اطمینان، وابستگی خود به آمریکا را، به‌ویژه در مسائل امنیتی، کاهش دهد.

این تغییر راهبرد توسط خود دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، کلید خورده است که نه‌تنها اروپایی‌ها را از اتاق مذاکره صلحی که تأثیر مستقیمی بر امنیت اروپا دارد، کنار گذاشته، بلکه در طرح صلح خود برای جنگ اوکراین، پیشنهاد ادغام مجدد روسیه در اقتصاد جهانی و بازگشت جریان انرژی روسیه به اروپای غربی را داده است. کارشناسان می‌گویند طرح ترامپ به نظر می‌رسد به مسکو وعده استفاده از دارایی‌های مسدودشده روسیه در اروپا را برای پروژه‌هایی به نفع شرکت‌های آمریکایی و روسی داده است، آن هم بدون هیچ‌گونه بحث قبلی با پاریس، بروکسل یا برلین.

اروپا در یک دوراهی قرار دارد: یا معامله با روسیه را به ترامپ واگذار کند و هیچ اطمینانی از نتایج نداشته باشد، یا رویکردی عمل‌گرایانه اتخاذ کرده و با وجود روابط تیره، خود با پوتین تماس بگیرد. اهرم فشار اقتصادی اتحادیه اروپا از طریق تحریم‌ها و میلیاردها دلار دارایی مسدودشده روسیه، به اروپایی‌ها قدرت چانه‌زنی برای معامله خودشان را می‌دهد، اما واقعیت این است که بسیاری از کشورهای اروپایی هرگز به‌طور کامل روابط تجاری خود را با روسیه قطع نکرده‌اند که نشان‌دهنده عدم تطابق جدی بین اعلامیه‌های عمومی و سیاست‌های اقتصادی واقعی است.

استراتژی اتحادیه اروپا تاکنون بیشتر «توقف موقت» در روابط تجاری با روسیه بوده تا «خروج» کامل. به‌رغم تهاجم روسیه، هزاران شرکت اروپایی در این کشور باقی مانده‌اند. در میان کشورهای اتحادیه اروپا، شرکت‌های آلمانی بزرگ‌ترین گروهی را تشکیل می‌دهند که در روسیه مانده‌اند. این روند نشان می‌دهد که انگیزه‌های تجاری همچنان بر ضرورت سیاسی قطع کامل روابط غلبه دارد. اتحادیه اروپا با اعطای معافیت‌های مختلف در تحریم‌های موجود و حرکت لاک‌پشتی در هدف قرار دادن کسب‌وکارهای روسی، محدودیت‌های خود را به نمایش گذاشته است.

این اتحادیه از سال ۲۰۲۲ مبلغ ۳۱۱ میلیارد یورو برای واردات به روسیه پرداخت کرده، درحالی‌که در همین مدت ۱۸۷ میلیارد یورو به اوکراین کمک کرده است. واردات گاز طبیعی مایع (LNG) از روسیه در سال ۲۰۲۴ به سطح قبل از جنگ بازگشت. این اتحادیه همچنین به واردات کود و اسلب‌های فولادی روسیه وابسته است و شرکت‌های بزرگی مانند لوک‌اویل و NLMK،که گفته می‌شود در زنجیره تأمین دفاعی روسیه نقش دارند، از تحریم‌های اتحادیه اروپا در امان مانده‌اند. در نهایت، اروپایی‌ها تلاش کرده‌اند واردات از روسیه را قطع کنند اما همچنان وابسته باقی مانده‌اند. آن‌ها در اعمال تحریم‌ها ناهماهنگ بوده و برای اولویت دادن به نگرانی‌های اقتصادی داخلی، معافیت‌هایی ایجاد کرده‌اند. در شرایط فعلی، اروپا از قبل به قلدر منطقه‌ای خود متصل است و اعطای امتیازات اقتصادی ممکن است به‌زودی اجتناب‌ناپذیر باشد./ منبع