نشست هوش مصنوعی که از مسیر خارج شد؛ دوبلین افول قدرت اروپا را عیان کرد
بحران اوکراین دستورکار نشست هوش مصنوعی سران اروپا را به حاشیه راند و ناتوانی این قاره در تأمین مالی رقابت فناوری را نشان داد.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «نشست هوش مصنوعی که از مسیر خارج شد؛ دوبلین افول قدرت اروپا را عیان کرد» در گلوبال تایمز (Global Times) منتشر شده است. این مطلب با بررسی حواشی نشست ۱۳ نوامبر سران اتحادیه اروپا در دوبلین، تضاد میان بحرانهای فوری امنیتی و عقبماندگی راهبردی اروپا در فناوریهای آینده را تحلیل میکند. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
رهبران اتحادیه اروپا در تاریخ ۱۳ نوامبر در دوبلین گرد هم آمدند تا در نشستی مهم درباره آینده هوش مصنوعی تصمیمگیری کنند، اما دیدار یک روز پیش از آنِ فرستادگان آمریکا، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، با زلنسکی همه برنامهها را بر هم زد. پرونده اوکراین بهسرعت به محور اصلی نشست تبدیل شد و سران اروپایی ناچار شدند بحث هوش مصنوعی را کنار بگذارند و بر چگونگی تشکیل یک تیم مذاکرهکننده واحد و ترس از توافق پشت پرده آمریکا و روسیه متمرکز شوند.
این جابهجایی ناگهانی دستورکار، شکاف عمیق میان «امنیت فوری» و «شکوفایی بلندمدت» در سیاستگذاری اروپا را آشکار کرد. بحران اوکراین، کسری بودجه، بسته بیستودوم تحریمها و نشست روز ۲۶ نوامبر شورا دردهای آنی و ملموس امروز اروپا هستند؛ در حالی که پیامدهای عقبماندگی در هوش مصنوعی ۱۰ تا ۲۰ سال آینده نمایان میشود. در نظامهای متکی بر رقابتهای انتخاباتی، پرداخت هزینه برای آیندهای دوردست رأی نمیآورد و سیاستمداران بحرانهای فوری را بر سرمایهگذاری راهبردی ترجیح میدهند.
همین تعویقهای مداوم، تهیشدن قدرت واقعی اروپا را نمایان ساخته است. اورسولا فون در لاین در دوبلین از طرح ۳۰ میلیارد یورویی (۳۳.۰۷ میلیارد دلاری) برای ساخت هفت «گیگافکتوری» هوش مصنوعی سخن گفت، در حالی که اروپا برای جایگاهیابی جدی در این صنعت دستکم به ۵۰۰ میلیارد یورو (۵۵۱.۱۰ میلیارد دلار) سرمایه نیاز دارد. هیچیک از ۲۷ عضو اتحادیه حاضر به پرداخت سهم بیشتر نیستند؛ سرنوشتی که پیشتر نیز گریبانگیر قانون تراشه ۲۰۲۳ با هدف دستنیافتنی سهم ۲۰ درصدی، راهبرد لیسبون ۲۰۰۰ و راهبرد اروپا ۲۰۲۰ شده بود.
اگرچه اروپا همچنان ثروتمند و مرفه است، اما در مولفههای سخت قدرت آینده یعنی توان پردازش، تراشهها و مدلهای هوش مصنوعی در حال عقبنشینی است. این اضطراب راهبردی سبب شده اروپا در نشست دوبلین حتی نتواند یک سند پایانی تصویب کند و بیش از پیش به مهرهای نگران در صفحه شطرنج قدرتهای بزرگ تبدیل شود.
برای تبدیلشدن به قطبی مستقل در جهان چندقطبی، اروپا به جای صدور بیانیههای تکراری درباره «خودمختاری راهبردی»، باید افول جایگاه پیشین خود را بپذیرد و دست به اصلاحات ساختاری بزند. با این حال، از مسیر خارجشدن آسان نشست دوبلین نشان داد که برداشتن همین گام نخست نیز برای بروکسل بهشدت دشوار است./ منبع