چرا اسرائیل خشم جهان را برمیانگیزد؟
به گزارش اطلس دیپلماسی یادداشتی با عنوان «چرا اسرائیل خشم جهان را برمیانگیزد؟» به قلم ناتان لوپس کاردوسو (Nathan Lopes Cardozo) در جروزالم پست (Jerusalem Post) منتشر شده است. با تکیه بر تحلیل آلیستر هیث، روزنامهنگار انگلیسی، ریشه دشمنی با اسرائیل نه در سیاستها و جنگها، بلکه در ماهیت و هویت تاریخی یهودیان است؛ هویتی که برخلاف قواعد تاریخ پابرجا مانده و معنایی فراتر از منطق عادی دارد. در ادامه، بهره سخن این یادداشت آمده است.
آلیستر هیث، روزنامهنگار انگلیسی، در مقالهای در ساندی تلگراف به مسئلهای بنیادین درباره اسرائیل و یهودیان اشاره میکند که کمتر کسی مایل به پذیرش آن است: مشکل جهان با اسرائیل نه رفتارهایش، بلکه ذات و هویت آن است. حملات اخیر به یهودیان و اسرائیل پس از فاجعه هفتم اکتبر ۲۰۲۳ تنها ادامهای بر تاریخی طولانی از دشمنی جهانی است. در حالیکه یهودیان قربانی قساوتهای بیسابقه شدند، اسرائیل اکنون متهم به جنایات جنگی و نسلکشی است. این حجم از نفرت و تحریف اگرچه حیرتآور است، اما سابقهای دیرینه دارد.
هیث با صراحت میگوید علت اصلی خشم جهانی علیه اسرائیل نه غزه و شهرکسازی و جنگها، بلکه وجود خود اسرائیل است. او توضیح میدهد که ملتی چنین کوچک نباید چنین قدرتمند باشد. اسرائیل فاقد ویژگیهای رایج قدرتهای جهانی است: نه ذخایر عظیم نفت دارد، نه جمعیتی گسترده، نه اتحادهای جهانی قاطع. با این حال، در میان دشمنیها و محکومیتها رشد کرده است. اسرائیل در نوآوری نظامی، پزشکی، فناوری، امنیت، کشاورزی و اطلاعات پیشتاز است؛ موشکها را در آسمان رهگیری میکند، بیابانها را به مزارع بدل میسازد، گروگانها را با عملیاتهای ناممکن آزاد میکند و جنگهایی را میبرد که قرار بوده ببازد.
این واقعیت برای جهان غیرقابل تحمل است. از اینرو، به توجیهاتی متوسل میشوند: حتما اسرائیل تقلب میکند، حتما لابیگری یا سرقت میکند یا سرکوبگر است. زیرا پذیرفتن این که این موفقیت واقعی و شایسته یا حتی مقدر باشد، غیرممکن به نظر میرسد. آنچه جهان را دیوانه میکند، احتمال برگزیدگی یهودیان است؛ اینکه تاریخ تصادفی نیست، شر غلبه نهایی ندارد و خداوند هنوز به وعدههای خود پایبند است. نمونهای بینظیر در تاریخ آن است که ملتی پس از سقوط بابل، روم، جنگهای صلیبی، تفتیش عقاید و هولوکاست همچنان باقی بماند و در تلآویو به زندگی عادی ادامه دهد.
این تحلیل فقط متوجه جهان بیرون نیست بلکه بحران هویت درونی یهودیان را نیز آشکار میسازد. بسیاری از اسرائیلیها تاریخ طولانی تبعید و آزار را نادیده گرفتهاند و هویت خود را تنها از سال ۱۹۴۸ تعریف میکنند. برای آنان رنجهای دو هزار ساله نشانه ضعف است، نه استقامت. اما همین تاریخ، توانایی بقا و شکوفایی یهودیان را ساخته است. اندیشمندان و فلاسفه بارها بر این پارادوکس شگفتانگیز تأکید کردهاند: مردمی بیسرزمین و بیارتش که بارها مورد آزار قرار گرفتهاند، نه تنها نابود نمیشوند بلکه در فرهنگ و علم و معنویت سهمی نامتناسب با جمعیت خود دارند.
بلیز پاسکال، فیلسوف فرانسوی، در قرن هفدهم از این واقعیت شگفتزده شد و نوشت که در جهان ملتی متمایز به نام یهودیان وجود دارد که با وجود تلاش پادشاهان و امپراتوریهای بزرگ برای نابودیاش همچنان پابرجاست. به باور او، بقای این ملت معجزهای پیشبینیشده است.
بنیانگذاران صهیونیسم سکولار میخواستند از این تاریخ مرموز بگریزند. آنان میپنداشتند با ایجاد کشوری عادی، یهودیان همچون دیگر ملتها خواهند شد و ضدیهودیگری پایان مییابد. اما چنین نشد. برعکس، پس از تأسیس اسرائیل، دشمنیها شدت گرفت و این کشور بارها در آستانه نابودی قرار گرفت اما با آنچه معجزه خوانده میشود، بقا یافت. تلاش برای عادیسازی یهودیت شکست خورد و اسرارآمیز بودن یهودیان در قالب دولت اسرائیل ادامه یافت.
سخن حزقیل نبی اشاره میکند که اراده خداوند آن است که اسرائیل هرگز «مانند دیگر ملتها» نباشد. هرچه اسرائیل بیشتر در پی شبیه شدن به دیگران باشد، بیشتر با ابتذال روبهرو میشود و دشمنی بیشتری برمیانگیزد. تکیه صرف بر قدرت نظامی نیز آسیبپذیری را افزایش میدهد. امنیت حقیقی اسرائیل در تحقق مأموریت تاریخیاش نهفته است: «نور امتها» بودن و شهادت بر معنای الهی تاریخ.
طنز ماجرا آن است که غیر یهودیان، یهودیانی را احترام میگذارند که به خود و دینشان احترام بگذارند. همانطور که تورات وعده میدهد، اگر یهودیان رسالت خود را بهجا آورند، حتی دشمنان میل به تصرف سرزمینشان نخواهند داشت. بنابراین، پایان یهودستیزی در پنهان کردن هویت نیست، بلکه در وفاداری به اصالت و رسالت یهودی است. راز اسرائیل از میان نخواهد رفت؛ یا مایه برکت خواهد شد یا منشأ آشوب.
نسل جوان اسرائیل کمکم به این حقیقت پی برده است، هرچند نسلهای قدیمیتر که با ایدئولوژیهای سکولار پرورش یافتهاند، پذیرش این تغییر را دشوار مییابند. با این همه، زمان آن رسیده است که صدای پیامبران شنیده شود و اسرائیل با پذیرش یکتایی خود مسیر آینده را بیابد./ منبع