اسرائیل پس از جنگ غزه: سیاست و چالش‌های داخلی

با ورود اسرائیل به سومین سال جنگ غزه و احتمال آتش‌بس به میانجی‌گری دونالد ترامپ، منطقه دستخوش تحولات بزرگی شده است. حکومت بشار اسد در سوریه سقوط کرده، برنامه هسته‌ای ایران با حملات مشترک آمریکا و اسرائیل آسیب دیده، حزب‌الله تضعیف شده و کنترل حماس بر غزه شکننده است. اما صحنه سیاسی داخلی اسرائیل در سال گذشته تغییر چندانی نکرده است. دولت ائتلافی بنیامین نتانیاهو، که به چند وزیر افراطی وابسته است، با اپوزیسیون پراکنده و اعتراضات گسترده روبه‌روست. نظرسنجی‌ها نشان‌دهنده کاهش محبوبیت نتانیاهو و احتمال شکست ائتلاف او در انتخابات آینده است؛ وضعیتی مشابه یک سال پیش.

ثبات سیاسی کنونی پایدار نخواهد ماند. انتخابات بعدی حداکثر در اکتبر ۲۰۲۶ برگزار می‌شود و ممکن است زودتر رخ دهد. پایان احتمالی جنگ غزه، مسائل قدیمی مانند اصلاحات قضایی، نقش دادگاه عالی اسرائیل و خدمت سربازی حریدی‌ها را دوباره برجسته خواهد کرد. همچنین، بحث مسئولیت‌پذیری در قبال شکست‌های امنیتی ۷ اکتبر ۲۰۲۳ در انتخابات آینده کلیدی خواهد بود. موضوع خدمت سربازی حریدی‌ها، که از زمان تأسیس اسرائیل معافیت داشته‌اند، به‌دلیل فشار جنگ غزه بر ارتش ذخیره‌ای اسرائیل و نیاز به نیروی بیشتر، به مناقشه‌ای داغ تبدیل شده است. در سال ۱۹۴۸، تنها چهارصد نفر از این معافیت بهره‌مند بودند، اما امروز ۶۳ هزار جوان حریدی معاف هستند. بسیاری از اسرائیلی‌ها این معافیت را ناعادلانه می‌دانند، به‌ویژه که یک‌چهارم این جوانان به‌صورت مخفیانه شاغل‌اند و در حال تحصیل هم نیستند. دادگاه عالی چندین مصوبه برای حفظ این معافیت‌ها را باطل کرده و حتی در جامعه حریدی، حمایت از نوعی خدمت سربازی در حال افزایش است. این موضوع با رشد جمعیت حریدی‌ها، که اکنون ۱۴ درصد جمعیت را تشکیل می‌دهند و تا سال ۲۰۶۵ به ۲۰ درصد خواهند رسید، اهمیت بیشتری یافته است.

نتانیاهو، با پانزده سال نخست‌وزیری، طولانی‌ترین دوره رهبری در تاریخ اسرائیل را دارد. او با وجود انتقادات از ناکامی در جلوگیری از حمله حماس و آزادسازی همه گروگان‌ها، همچنان در قدرت مانده است. موفقیت او در حملات به برنامه هسته‌ای ایران و جلب حمایت ترامپ، توانایی سیاسی او را نشان می‌دهد. در سن ۷۶ سالگی و با وجود مشکلات جسمانی، شایعاتی درباره تمایل او به پیروزی در انتخابات ۲۰۲۶ و شاید تصدی پست تشریفاتی ریاست‌جمهوری در سال ۲۰۲۸ وجود دارد تا میراث خود را از اتهامات مربوط به ۷ اکتبر پاک کند. انتخابات آتی، با تمرکز بر مسئولیت‌پذیری در قبال شکست‌های امنیتی، خدمت حریدی‌ها و اصلاحات قضایی، شکاف‌های عمیق میان چپ و راست، حریدی و سکولار، و عرب و یهود را نمایان خواهد کرد. در طول جنگ، ضرورت، اتحادی در حمایت از ارتش اسرائیل ایجاد کرد و نسل جوان‌تر با فداکاری از اسرائیل دفاع کردند. اما با پایان جنگ و برگزاری انتخابات، حفظ این اتحاد در صلح به همان اندازه جنگ چالش‌برانگیز خواهد بود./ منبع