مسابقه جهانی هوش مصنوعی: راهبرد‌های تطبیقی آمریکا، چین و هند

بازار جهانی هوش مصنوعی وارد مرحله رشد سریع شده و آمریکا، چین و هند از طریق استراتژی‌های متمایز در سیاست‌گذاری، سرمایه و زیرساخت، این حوزه را به پیش می‌برند. آمریکا با اکوسیستم پیشرفته، چین با سرمایه‌گذاری‌های دولتی عظیم و هند با شتاب قوی، سه بازیگر اصلی این عرصه هستند.

صعود سریع چین در هوش مصنوعی ناشی از حمایت‌های سیاسی مستمر و فزاینده است. «طرح توسعه هوش مصنوعی نسل جدید» در سال ۲۰۱۷، اهداف روشنی را برای رهبری جهانی تا سال ۲۰۳۰ تعیین کرد که با سرمایه‌گذاری‌های عمومی و خصوصی عظیم پشتیبانی می‌شود. حکمرانی هوش مصنوعی در چین عمدتاً امنیت‌محور و مبتنی بر قوانین مدون است و کنترل شدیدی بر امنیت ملی و نظم اجتماعی اعمال می‌کند. چین همچنین از طریق «جاده ابریشم دیجیتال» به دنبال صدور پشته‌های هوش مصنوعی خود و ارائه جایگزین برای کشورهای جنوب جهانی است.

در مقابل، استراتژی آمریکا بر زیرساخت‌های نوآوری و پشته جهانی هوش مصنوعی متمرکز است. در دولت ترامپ، سیاست هوش مصنوعی آمریکا از رویکرد مبتنی بر مقررات به سمت رقابت مبتنی بر سرعت، مقیاس و نوآوری حرکت کرده است. لغو «قانون انتشار هوش مصنوعی» در ماه می ۲۰۲۵، که به دنبال کنترل شدید حرکت جهانی مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی و تراشه‌های سطح بالا بود، جنبه کلیدی این تغییر است.

اکنون تمرکز بر تضمین پذیرش جهانی پشته فناوری و استانداردهای هوش مصنوعی آمریکا از طریق ترکیبی از کنترل‌های صادراتی قاطع و مقررات‌زدایی است. آمریکا هوش مصنوعی را یک دارایی استراتژیک صنعتی و امنیتی می‌داند که در آن، رقابت‌پذیری و برتری بر ایمنی و حفاظ‌ها اولویت دارد. هند نیز وارد مرحله حیاتی توسعه هوش مصنوعی خود شده و دولت فعالانه از نوآوری، استارت‌آپ‌ها و قطب‌های هوش مصنوعی حمایت می‌کند. «مأموریت هوش مصنوعی هند» با هدف ساخت زیرساخت‌های محاسباتی مشترک و یارانه‌ای راه‌اندازی شده است.

مدل حکمرانی هند «ابتدا توانمندسازی، سپس تنظیم‌گری» توصیف می‌شود؛ نوآوری باید شکوفا شود، اما نه به قیمت اخلاق و ایمنی. این رویکرد به دنبال تکرار مدل موفق زیرساخت عمومی دیجیتال (DPI) است که در آن دولت منابع اصلی مانند زیرساخت‌های محاسباتی و داده‌های عمومی باز را فراهم می‌کند تا نوآوران دولتی و خصوصی بتوانند راه‌حل‌های متنوعی را بر پایه آن بسازند. با این حال، جاه‌طلبی هند با چالش‌های ساختاری متعددی روبه‌روست. چالش اصلی، زیرساخت محاسباتی است. در دسترس بودن محدود مراکز داده با بهره‌وری انرژی، توانایی هند را برای مقیاس‌پذیری هوش مصنوعی مهار می‌کند. چالش دیگر، دسترسی به داده‌های باکیفیت و خاص‌دامنه است که به‌طور ناهموار در دسترس قرار دارند. کمبود پژوهشگران پیشرفته هوش مصنوعی و فرار مغزها نیز مانع مهم دیگری است. غلبه بر این چالش‌ها نیازمند سرمایه‌گذاری عمومی گسترده در زیرساخت‌های محاسباتی سبز، سیاست‌هایی برای دسترسی مسئولانه به داده‌ها و ایجاد خطوط لوله استعداد است./ منبع