در میانه تداوم جنگ تجاری، چین دونالد ترامپ و دادگاه عالی را زیر نظر دارد

در آخر هفته‌ای پرتنش در واشنگتن، پس از موج جدیدی از اقدامات در جنگ تجاری میان ایالات متحده و چین، پرسش اصلی این بود که چه اشتباهی رخ داده است. روز پنج‌شنبه، چین کنترل‌های جدید و گسترده‌ای بر صادرات عناصر کمیاب خاکی اعمال کرد و روز بعد، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، تهدید کرد تعرفه‌های ۱۰۰ درصدی بر کالاهای چینی وضع خواهد کرد و دیدار برنامه‌ریزی‌شده‌اش با شی جین‌پینگ را لغو خواهد نمود. این تنش‌ها پس از تابستانی آرام رخ داد که دو اقتصاد بزرگ جهان جنگ تجاری را موقتا متوقف کردند و ترامپ در سخنانش به شی جین‌پینگ ابراز علاقه و احترام بیشتری نشان داد. سه هفته پیش، دو رهبر گفت‌وگوی تلفنی «بسیار مثمرثمری» داشتند و توافق کردند که در پایان ماه اکتبر در کره جنوبی دیدار کنند.

در روز ۲۹ سپتامبر، وزارت بازرگانی ایالات متحده مقررات موسوم به «قانون شرکت‌های وابسته» را به‌عنوان مقرره نهایی میان‌دوره‌ای وضع و بدون اطلاع‌رسانی کامل اجرایی کرد که محدودیت‌هایی را بر هزاران شرکت خارجی با مالکیت یا کنترل ۵۰ درصدی شرکت‌های لیست‌شده اعمال نمود. هرچند اسم چین در مقرره ذکر نشده است، شرکت‌های چینی تحت تأثیر مستقیم قرار گرفتند. دولت چین این اقدام را نقض روح توافق ژنو دانست؛ توافقی که اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، و هه لیفنگ، همتای چینی او، در ماه می به‌عنوان آتش‌بس موقت امضا کردند. در واکنش، چین پنج عنصر جدید را به نظام صدور مجوز عناصر کمیابش افزود؛ همان نهادی که پیش‌تر در ماه ژوئن موجب کمبود عرضه در کارخانه‌های فورد میشیگان شد و مذاکره ترامپ و شی را رقم زد.

ترامپ بار دیگر به ابزار محبوب خود، یعنی تعرفه‌ها، روی آورد. اکنون بسیاری منتظرند که آیا بازارهای آسیایی در روز دوشنبه با کاهش قابل ‌توجهی روبرو خواهند شد؛ موضوعی که ممکن است بزرگ‌ترین افت بازار در ماه‌های اخیر باشد. ترامپ، شاید به‌دلیل نگرانی از واکنش بازار، روز یک‌شنبه در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «درباره چین نگران نباشید، همه‌چیز خوب خواهد شد! رئیس‌ جمهور محترم شی فقط لحظه بدی را پشت سر گذاشت».

موضوع دادگاه عالی آمریکا، وجه مغفول‌مانده این تحولات است. یکی از دلایل جسارت واکنش چین شاید اشتباه محاسباتی یا انتظار عقب‌نشینی ترامپ بود؛ یا شاید چین به آینده فراتر از دیدار اکتبر فکر می‌کند. در هفته نخست ماه نوامبر، نخستین پرونده مربوط به اختیارات رئیس ‌جمهور در زمینه تعرفه‌ها به دادگاه عالی خواهد رفت؛ همزمان با تاریخ برنامه‌ریزی‌شده دیدار ترامپ و شی در کره جنوبی. اهرم فشار رئیس‌جمهور آمریکا در این نشست‌ها ممکن است در همان بحبوحه با اظهارنظرهای قضات دادگاه عالی و نحوه تصمیم‌گیری آنان تضعیف شود. حتی ابزاری که ترامپ روز جمعه به آن متوسل شد ـ تهدید تعرفه صد درصدی علیه چین ـ شاید پس از تصمیم دادگاه عالی، دیگر در اختیار او نباشد؛ تصمیمی که احتمالاً در ماه‌های آینده اعلام خواهد شد. در حالی که تیم ترامپ خاطرنشان می‌کند راهکارهای جایگزین دیگری نیز دارد، هیچ‌کدام به اندازه اختیارات تجاری رئیس‌جمهور تحت قانون اختیارات اقتصادی اضطراری بین‌المللی مؤثر نیستند؛ قانونی که کاخ سفید شدیداً بر آن تکیه دارد. بهتر است با نگاهی جامع‌تر به اوضاع، پرسش کنیم که چین غیر از بازی سیاسی، به چه عاملی چشم دوخته است؛ پاسخ نهایی: دادگاه عالی ایالات متحده./ منبع