راهی بهتر برای محافظت در برابر بحران بعدی نفت
برقیسازی حملونقل بهترین راهبرد آسیا برای کاهش مصرف نفت و مقابله با بحرانهای انرژی است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «راهی بهتر برای محافظت در برابر بحران بعدی نفت» نوشته دیوید فیکلینگ (David Fickling) در بلومبرگ (Bloomberg) منتشر شده است. این یادداشت، به بررسی راهبردهای امنیت انرژی کشورهای آسیایی در مواجهه با تنشهای تنگه هرمز میپردازد. این متن با اتخاذ لحنی تحلیلی تبیین میکند که برخلاف رویکرد سنتی ذخیرهسازی پرهزینه نفت خام، توسعه برقیسازی و کاهش ساختاری تقاضا، ابزار کارآمدتر و پایدارتری برای مصونسازی اقتصادهای نوظهور در برابر شوکهای نفتی آینده است. در ادامه، چکیده این یادداشت را میخوانید.
تنشهای ژئوپلیتیکی رو به تصاعد در منطقه خاورمیانه و بهویژه تقابلهای نظامی و دیپلماتیک اخیر میان ایالات متحده و ایران که صلح شکننده هفتههای گذشته را در آستانه فروپاشی کامل قرار داده، بار دیگر شریانهای حیاتی انتقال انرژی در تنگه هرمز را با چالشهای بیسابقهای مواجه کرده است. انسداد و ناامنی در این آبراه راهبردی در ماههای گذشته، صدمات شدیدی به اقتصادهای نوظهور و بهشدت وابسته به انرژی در آسیا وارد کرد که پیامدهای ملموس آن بهصورت صعود ناگهانی قیمت سوخت، تورم فزاینده و حتی اجبار برخی دولتها به کاهش روزهای کاری هفته نمایان شد. در واکنش مستقیم به این بحران بیسابقه عرضه، دولتهای آسیایی از جمله هند، اندونزی، فیلیپین، پاکستان و ویتنام راهبرد سنتی افزایش ظرفیتهای پالایشی و ساخت پایانههای بزرگ ذخیرهسازی راهبردی نفت خام را به عنوان بیمهنامهای در برابر شوکهای آینده در دستور کار قرار دادهاند؛ الگویی که به طور دقیق یادآور ایجاد ذخایر راهبردی کشورهای توسعهیافته پس از بحران نفتی سال ۱۹۷۳ و اقدامات ذخیرهسازی یک دهه اخیر چین است.
اگرچه عرضه میانگین ۳.۸ میلیون بشکه نفت در روز از ذخایر موجود توانست به بازارهای جهانی در عبور نسبی از اوج درگیریها کمک کند، اما اتکای صرف به راهبرد ساخت مخازن بزرگتر، با هزینههای گزاف مالی و چالشهای ساختاری کلانی همراه است. ارزیابیهای دقیق اقتصادی نشان میدهد که رساندن سطح ذخایر هند به استاندارد ۹۰ روزه مشترک در کشورهای توسعهیافته، نیازمند هزینهکرد فوری حدود ۷.۵ میلیارد دلار برای خرید نفت خام است و این رقم برای کشورهایی مانند اندونزی و ویتنام به بیش از ۸ میلیارد دلار دیگر میرسد. با این حال، بار مالی این راهبرد تنها به خرید اولیه نفت محدود نمیشود؛ هزینههای جاری نگهداری سرمایههای کلان قفلشده در مخازن و همچنین سلب فرصتهای معاملاتی از پالایشگاههای تجاری در بازارهای آتی، سالانه بین ۱.۵ تا ۳ میلیارد دلار ضرر پنهان به همراه دارد. افزون بر این، خسارتهای ناشی از یارانه سوخت ارائهشده توسط شرکتهای دولتی در زمان جنگ اخیر، چندین برابر بودجههای حمایتی بخشهای نوین بوده است.
در مقابل این رویکرد سنتی، پرهزینه و موقت، راهبرد جایگزین و بسیار کارآمدتری به نام «برقیسازی گسترده ناوگان حملونقل» وجود دارد که بهجای تلاش برای انبارکردن نفت، ریشه اصلی وابستگی یعنی تقاضا برای نفت خام را به طور ساختاری نابود میکند. توسعه خودروهای برقی، موتورسیکلتها و ناوگان باری الکتریکی، نیاز دولتها به حفظ ذخایر عظیم و پرهزینه راهبردی را کاهش میدهد.
برای نمونه، خودروهای برقی در چین هماکنون روزانه حدود ۱.۸ میلیون بشکه از تقاضای نفت را کاهش دادهاند که این رقم در یک بازه ۹۰ روزه با کل ذخایر نفتی آلمان برابری میکند. توسعه این فناوریها ثبات اقتصادی بلندمدتی ایجاد میکند که فراتر از توان هر مخزن نفتی است. در شرایطی که سهم فروش خودروهای برقی در بسیاری از کشورهای آسیایی رو به افزایش است، تغییر مسیر بودجههای دولتی از ذخیرهسازی سنتی نفت به سمت توسعه زیرساختهای شارژ و سوبسیدهای برقیسازی، منطقیترین و پایدارترین ابزار دفاعی در برابر بحرانهای آینده انرژی خواهد بود، چرا که بهترین راه مصونیت، عدم نیاز به مصرف نفت است./منبع
