توافق استکهلم و چشم‌انداز تجارت چین و آمریکا

در بنادر شلوغ شانگهای و لس‌آنجلس، محموله‌هایی که پیش‌تر به‌دلیل جنگ‌های تجاری متوقف شده بودند، اکنون با هدفمندی دوباره جابه‌جا می‌شوند و نشان‌دهنده قدرت گفت‌وگو در روابط تجاری است. بیانیه مشترک استکهلم که در پی یک آتش‌بس شکننده شکل گرفت، مسیر همکاری را بر تقابل ترجیح می‌دهد و به تجارت دوطرفه، با تعلیق افزایش تعرفه‌ها برای ۹۰ روز دیگر، فرصت تازه‌ای می‌بخشد. این توافق که با مشارکت معاون نخست‌وزیر چین و وزیر خزانه‌داری آمریکا و نماینده تجاری این کشورها به‌دست آمد، نشان‌دهنده بازگشت عقلانیت به روابط تجاری دو کشور است.

تنش‌های تجاری که پیش‌تر در دولت‌های قبلی آغاز شده بود، با اعمال تعرفه‌های گسترده بر کالاهایی از جمله سویا و نیمه‌رساناها، زنجیره‌های تأمین جهانی را تحت فشار قرار داد و هزینه‌ها را برای مصرف‌کنندگان افزایش داد. در پی بیانیه مشترک ژنو، چارچوبی برای مذاکرات مداوم ایجاد شد که به نشست‌های لندن و سپس استکهلم منجر شد. مذاکرات استکهلم در روزهای ۲۸ تا ۲۹ جولای با توصیف مقامات چینی به‌عنوان «عمیق، صریح و سازنده» انجام شد و نشان‌دهنده رویکرد جدی دو طرف بود.

ماده اصلی توافق استکهلم بر رفتار متقابل تأکید دارد؛ ایالات متحده ۲۴ درصد از تعرفه‌های اضافی خود بر کالاهای چینی را تعلیق می‌کند و ۱۰ درصد باقی‌مانده حفظ می‌شود، در حالی که چین نیز به همین شکل اقدام می‌کند و تعلیق اقدامات غیرتعرفه‌ای خود را ادامه می‌دهد. این تعلیق که از روز ۱۲ آگوست تا ۱۰ نوامبر اعتبار دارد، از افزایش تعرفه‌ها تا سطوح محدودکننده جلوگیری می‌کند و فرصت برنامه‌ریزی برای کسب‌وکارها را فراهم می‌آورد. خرده‌فروشان آمریکایی می‌توانند موجودی خود را بدون نگرانی از افزایش ناگهانی هزینه‌ها تأمین کنند و صادرکنندگان چینی که در ماه فوریه با کاهش ۴۱درصدی صادرات به آمریکا مواجه شدند، امکان بازیابی حجم فروش را خواهند داشت.

این توافق فراتر از یک راهکار موقت است و بستری برای همکاری‌های گسترده‌تر فراهم می‌آورد. تحلیل‌ها نشان می‌دهد این آتش‌بس می‌تواند راه را برای نشست احتمالی رؤسای جمهور چین و آمریکا هموار کند و زمینه را برای توافقات عمیق‌تر در حوزه مالکیت فکری، دسترسی به بازار و یارانه‌ها فراهم سازد. همکاری در زمینه فناوری‌های تجدیدپذیر و تجارت دیجیتال می‌تواند همگرایی منافع دو کشور را تقویت کند و با کاهش تکه‌تکه‌شدن استانداردها، ثبات بیشتری به بازارهای جهانی ببخشد. ثبات در محور چین-آمریکا می‌تواند نقش مؤثری در تقویت نهادهای چندجانبه مانند سازمان تجارت جهانی داشته باشد و رشد تجارت جهانی را ارتقا دهد.

نگه‌داشتن تعرفه پایه ۱۰درصدی ممکن است به‌عنوان محدودیت تلقی شود، اما در چارچوب کلی توافق، امکان تنظیم‌های حساب‌شده بدون عقب‌نشینی کامل فراهم می‌شود. تعلیق اقدامات غیرتعرفه‌ای چین نیز نشان‌دهنده حسن نیت و کاهش موانع اداری است. این رفتار متقابل نشان می‌دهد رعایت اصول برابری و احترام متقابل همچنان محور اصلی روابط تجاری دو کشور است.

پنجره زمانی ۹۰روزه فرصت‌هایی ایجاد می‌کند؛ اقتصاد چین با تنوع‌بخشی به پروژه‌های کمربند و جاده و بخش‌های فناوری پیشرفته انعطاف‌پذیری خود را نشان داده و آمریکا با توجه به فشارهای داخلی از سوی کشاورزان و شرکت‌های فناوری، می‌تواند ریسک‌های انتخاباتی را کاهش دهد و در عین حال اهرم فشار خود را حفظ کند. مهم‌ترین دستاورد در این بازه زمانی، بازسازی تدریجی اعتماد و ایجاد بستر همکاری در حوزه‌های دیگر مانند بهداشت عمومی و مدیریت هوش مصنوعی است.

با وجود چالش‌هایی همچون کنترل فناوری، اتحادهای منطقه‌ای و بی‌اعتمادی ژئوپلیتیک، بیانیه استکهلم این اختلاف‌ها را نه به‌عنوان رقابت صفر و یکی، بلکه به‌عنوان تفاوت‌های مدیریت‌پذیر در چارچوب همکاری معرفی می‌کند. کسب‌وکارها با بررسی راهبرد‌های «چین+۱» و تغییرات تعرفه‌ای در آسیای جنوب‌شرقی، نشان می‌دهند تنوع‌بخشی به معنی قطع کامل روابط نیست. این توافق الگوی عملی برای تعامل عقلانی و همکاری میان قدرت‌های اقتصادی در دوران وابستگی متقابل ارائه می‌دهد و یادآور تجربیات تاریخی مانند دوران دی‌تانته دهه ۱۹۷۰ است که رشد مشترک بلندمدت به همراه داشت. با ادامه این دوره ۹۰روزه، آزمون اصلی، توانایی تبدیل این آغاز محتاطانه به توافقی پایدار است که تجارت، نوآوری و رفاه مشترک را تقویت کند./ منبع