آسیا؛ فرصتی برای نمایش قدرت دوباره ترامپ
ترامپ در پی ترمیم اعتبار سیاسی خود و تثبیت جایگاه آمریکا در آسیاست.
به گزارش اطلس دیپلماسی یادداشتی با عنوان «آسیا؛ فرصتی برای نمایش قدرت دوباره ترامپ» به قلم هاوارد لافرنچی (Howard LaFranchi) در روزنامه کریسچن ساینس مانیتور (The Christian Science Monitor) منتشر شده است که به بررسی اهداف سیاسی و دیپلماتیک سفر آسیایی دونالد ترامپ پس از شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای و تلاش او برای بازسازی اعتبار داخلی و بینالمللی کاخ سفید میپردازد. در ادامه، چکیده این یادداشت را میخوانید.
سفر آسیایی دونالد ترامپ به فیلیپین و چین در شرایطی انجام میشود که شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای، موقعیت سیاسی رئیسجمهور آمریکا را تضعیف کرده و توجه رهبران جهان را به پیامدهای این تحول جلب کرده است. این سفر فرصتی برای ترامپ فراهم میکند تا با فاصله گرفتن موقت از فضای سیاسی واشنگتن و تمرکز بر عرصه سیاست خارجی، بار دیگر قدرت اجرایی و جایگاه بینالمللی خود را به نمایش بگذارد. رؤسای جمهور آمریکا معمولاً پس از شکستهای انتخاباتی، از اختیارات گسترده خود در حوزه سیاست خارجی برای بازسازی وجهه سیاسی و ارسال پیام تداوم قدرت به متحدان و رقبای بینالمللی استفاده میکنند.
کاخ سفید بهخوبی آگاه است که نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا در سطح جهانی بازتاب گستردهای داشته و اعتبار سیاسی ترامپ را تحت تأثیر قرار داده است. ازاینرو، دیدارهای برنامهریزیشده با رهبران آسیایی، بهویژه شی جینپینگ، علاوه بر اهداف اقتصادی و امنیتی، کارکردی نمادین در بازسازی تصویر رئیسجمهور آمریکا خواهند داشت. اعتراضات گروهی از فعالان فیلیپینی به سفر ترامپ نیز نشان میدهد که پیامدهای تحولات سیاسی داخلی آمریکا از مرزهای این کشور فراتر رفته و بر برداشت افکار عمومی خارجی از دولت واشنگتن تأثیر گذاشته است.
نخستین بخش مهم سفر در مانیل و با حضور در نشست رهبران اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسهآن) انجام میشود. روابط آمریکا و فیلیپین در دوره ترامپ با گسترش همکاریهای نظامی و افزایش کمکهای خارجی تقویت شده و مانیل به یکی از شرکای مهم واشنگتن در منطقه تبدیل شده است. برای کشورهای جنوب شرق آسیا، حضور فعال رئیسجمهور آمریکا در نشست آسهآن اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا این کشورها در برابر گسترش نفوذ اقتصادی، سیاسی و نظامی چین، به تعهدات امنیتی و حمایت اقتصادی آمریکا نیاز دارند.
یکی از محورهای اصلی سیاست واشنگتن در این منطقه، پیوند دادن کمکهای توسعهای و همکاریهای تجاری با گسترش استفاده از فناوریهای آمریکایی، بهویژه هوش مصنوعی است. این رویکرد نشاندهنده اهمیت دیپلماسی تجاری در راهبرد دولت ترامپ است؛ راهبردی که میکوشد از ظرفیت اقتصادی و فناوری آمریکا برای تقویت نفوذ ژئوپلیتیکی آن بهره ببرد. همچنین برگزاری نشست گروه چهارجانبه آمریکا، ژاپن، استرالیا و هند (کواد) در مانیل میتواند اطمینان متحدان واشنگتن را نسبت به تداوم همکاریهای امنیتی منطقهای افزایش دهد. کاهش توجه دولت ترامپ به این سازوکار در پی تمرکز بیشتر بر روابط با پکن، نگرانیهایی در میان اعضای آن ایجاد کرده است.
این نگرانیها در ژاپن نیز مشهود است. مقامهای ژاپنی خواهان دیدار نخستوزیر این کشور با ترامپ پیش از ملاقات او با رهبران چین و روسیه هستند تا نگرانیهای توکیو درباره پیامدهای نزدیکی احتمالی سه قدرت بزرگ را مطرح کنند. ژاپن بیم دارد که تمرکز بیش از حد واشنگتن بر تعامل با قدرتهای بزرگ اقتدارگرا، تعهد آمریکا به متحدان دموکراتیک خود را تضعیف کند.
در بخش دوم سفر، دیدار ترامپ و شی جینپینگ در شنژن مهمترین رویداد خواهد بود. این سومین ملاقات دو رهبر در سال جاری است و اهمیت آن بیش از آنکه به دستیابی فوری به توافقهای مشخص مربوط باشد، به حفظ ثبات روابط دوجانبه بازمیگردد. واشنگتن و پکن در حوزههایی مانند تجارت و فناوریهای هوش مصنوعی رقابت دارند، اما هر دو طرف میدانند که فروپاشی آتشبس شکننده اقتصادی و سیاسی میان آنها میتواند هزینههای گستردهای به همراه داشته باشد. ترامپ همچنین در پی جلب موافقت شی برای حضور در نشست گروه بیست در دسامبر در میامی است؛ موضوعی که میتواند جایگاه دیپلماتیک آمریکا را تقویت کند.
در کنار این دیدارها، احتمال برگزاری نشست سهجانبه ترامپ، شی و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، توجه زیادی برانگیخته است. چنین نشستی از نظر نمادین میتواند تصویری از بازگشت دیپلماسی قدرتهای بزرگ و نقشآفرینی مستقیم رهبران قدرتمند در تعیین مناسبات جهانی ارائه دهد. بااینحال، اهمیت رسانهای و نمایشی این گردهمایی ممکن است از دستاوردهای واقعی آن بیشتر باشد.
در نهایت، تلاش ترامپ برای نمایش قدرت از طریق نزدیکی به رهبران چین و روسیه با یک خطر راهبردی همراه است: اگر این دیدارها به نتایج ملموس منجر نشوند، ممکن است این تصور تقویت شود که واشنگتن به تعامل با رهبران اقتدارگرا بیش از حفظ روابط با متحدان دموکراتیک خود اهمیت میدهد. بنابراین، موفقیت سفر آسیایی ترامپ تنها به نمایش اقتدار شخصی او وابسته نیست، بلکه به توانایی دولت آمریکا در ایجاد توازن میان دیپلماسی قدرتهای بزرگ، تعهدات امنیتی منطقهای و حفظ اعتماد متحدان بستگی خواهد داشت./ منبع