محدودیت‌های دیدار نمایشی ترامپ و شی
دیدار ترامپ و شی بدون حل اختلافات اصلی، بیشتر برای مدیریت تنش‌ها و خرید زمان برای واشنگتن و پکن انجام شد.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقاله‌ای با عنوان «محدودیت‌های دیدار نمایشی ترامپ و شی» به قلم دیوید ساکس (David Sacks) در شورای روابط خارجی آمریکا (Council on Foreign Relations) منتشر شده است. این یادداشت نشان می‌دهد که دیدار ترامپ و شی، با وجود دستاوردهای محدود اقتصادی و ایجاد برخی کانال‌های ارتباطی، در مسائل اصلی ژئوپلیتیکی، فناوری و روابط دوجانبه پیشرفت تعیین‌کننده‌ای ایجاد نکرد و عمدتاً به مدیریت اختلافات و به تعویق انداختن تصمیم‌های دشوار انجامید. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
دیدار دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ، رهبران آمریکا و چین، بیش از آنکه به حل مسائل اصلی روابط دو کشور بینجامد، بر نمادها و نمایش‌های دیپلماتیک متمرکز بود. دو طرف درباره اختلافات ژئوپلیتیکی، تنظیم توسعه هوش مصنوعی و ایجاد مسیر پایدارتر برای روابط اقتصادی پیشرفتی اساسی نداشتند. استقبال رسمی ترامپ از شی در پایگاه اندروز، با فرش قرمز و تبدیل‌شدن شی به نخستین رهبر خارجی طی بیش از شش دهه بود که در آنجا، به استثنای ورود پاپ، با حضور رئیس‌جمهور آمریکا استقبال شد. چین از این تصاویر برای نمایش جایگاه برابر خود با آمریکا استفاده کرد.
در حوزه اقتصادی، دولت ترامپ اعلام کرد دو کشور درباره کاهش تعرفه برای 30 میلیارد دلار کالای غیرحساس در هر جهت توافق کرده‌اند. چین نیز پذیرفت در سال‌های 2027 و 2028 هر سال دست‌کم 10 میلیون تن زغال‌سنگ از آمریکا وارد کند و دو طرف هیئت سرمایه‌گذاری مشترک تشکیل دادند؛ اما گزارش چین به این دو مورد اشاره نکرد. ترامپ و شی آتش‌بس اقتصادی یک‌ساله‌ای را که از نوامبر 2025 آغاز شده بود، دو ماه تا 10 ژانویه 2027 تمدید کردند. بر اساس توافق پیشین، آمریکا تعرفه کالاهای چینی را کاهش داده و چین متعهد شده بود دسترسی آمریکا به عناصر خاکی کمیاب را احیا کند، سالانه 25 میلیون تن سویا و دیگر محصولات کشاورزی بخرد و صادرات پیش‌سازهای فنتانیل را محدود کند. با وجود این، صادرات عناصر خاکی کمیاب چین به آمریکا پایین‌تر از سطح تاریخی است و نگرانی آمریکا درباره کمبود مواد معدنی حیاتی پابرجاست.
در زمینه هوش مصنوعی تحول تعیین‌کننده‌ای رخ نداد. آمریکا نگران استفاده چین از «تقطیر» برای تقلید خروجی مدل‌های رقیب است، در حالی که پکن خواهان کاهش محدودیت صادرات تراشه‌های پیشرفته آمریکایی است. نتیجه، توافق برای ایجاد گفت‌وگوی دوجانبه هوش مصنوعی و کانال ارتباطی درباره حوادث مرتبط با این فناوری بود.
در مسائل ژئوپلیتیکی، دو طرف بر مخالفت با دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای و ممنوعیت وضع عوارض بر آبراه‌های بین‌المللی توافق کردند. درباره جنگ روسیه علیه اوکراین و برنامه هسته‌ای کره شمالی نتیجه قابل‌توجهی اعلام نشد. موضوع تایوان در اظهارات شی برجسته بود. او از ترامپ خواست با استقلال تایوان مخالفت کند و این مسئله را پایه‌ای برای همکاری راهبردی دانست. با این حال، تایوان در بیانیه‌های نهایی مطرح نشد و ترامپ موضع آمریکا را تغییر نداد. نگرانی اصلی تایپه، سرنوشت فروش چهارده میلیارد دلار سلاح آمریکایی است که چین می‌کوشد آن را به تعویق اندازد. با توافق ترامپ و شی برای دیدار دوباره در نشست اپک در شنژن در نوامبر و نشست گروه بیست در میامی در دسامبر، این تأخیر می‌تواند ادامه یابد.
در مجموع، دیدار پیشرفت معناداری در مسائل اصلی روابط آمریکا و چین ایجاد نکرد، اما اهمیت خود را در حفظ ارتباط مستقیم رهبران نشان داد. ترامپ و شی اختلافات را بدون حل نهایی به آینده موکول می‌کنند: ترامپ برای کاهش وابستگی آمریکا به عناصر خاکی کمیاب چین و شی برای کاهش وابستگی چین به محصولات فناوری پیشرفته آمریکا زمان می‌خرند. با توجه به حساسیت ایران، کره شمالی، تایوان و اوکراین، انتقال روشن مواضع و جلوگیری از سوءتفاهم اهمیت دارد./ منبع
