هدف همکاریهای جدید هستهای کره جنوبی و آمریکا چیست؟
همکاریهای هستهای سئول و واشنگتن وارد مرحله بازدارندگی پیشرفته میشود.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «هدف همکاریهای جدید هستهای کره جنوبی و آمریکا چیست؟» و منتشرشده در اندیشکده تهران، به بررسی گسترش همکاریهای هستهای آمریکا و کره جنوبی میپردازد و نشان میدهد این توافقات در چارچوب بازدارندگی در برابر کره شمالی، مدیریت رقابت قدرتهای بزرگ و پاسخ به فشارهای داخلی سئول برای تقویت امنیت هستهای شکل گرفته است؛ روندی که اتحاد دو کشور را به سطح برنامهریزی هستهای مشترک ارتقا میدهد. در ادامه، چکیده این یادداشت آمده است.
در سالهای اخیر، همکاریهای امنیتی و هستهای کره جنوبی و آمریکا وارد مرحلهای تازه شده است که ریشههای آن به توافقنامه دفاع متقابل سال ۱۹۵۳ بازمیگردد. تشدید برنامه هستهای و موشکی کره شمالی در دهه ۲۰۲۰، سئول را بهسمت تقویت بازدارندگی و کاهش وابستگی یکجانبه به آمریکا سوق داد. در چنین زمینهای، بیانیه واشنگتن در روز ۲۶ ماه آوریل سال ۲۰۲۳ بهمنزله چارچوبی برای افزایش همکاری امنیتی صادر شد و مذاکرات ماه نوامبر سال ۲۰۲۵ در دولت لی جهمیونگ ادامه همان روند بهشمار میآید. در روز چهاردهم ماه نوامبر سال ۲۰۲۵، دو کشور پس از مذاکرات سطح بالا «برگه حقایق مشترک» را منتشر کردند که شامل توافقهایی مهم در حوزه هستهای و امنیتی بود. این توافقها بر تقویت ظرفیتهای هستهای کره جنوبی با همکاری در ساخت زیردریاییهای هستهای و ارائه مجوزهای ویژه آمریکا برای دسترسی سئول به فناوری غنیسازی اورانیوم و بازفرآوری سوخت تمرکز داشت. این اقدامات در راستای مقابله با تهدیدات هستهای کره شمالی و تقویت زیرساختهای هستهای سئول تعریف شد. واکنشهای منفی پیونگیانگ این توافقات را تشدیدکننده رقابت تسلیحاتی دانست، هرچند واشنگتن و سئول هدف این همکاریها را حفظ ثبات منطقه اعلام کردند.
پیشتر در بیانیه واشنگتن، تأکید بر بازدارندگی هستهای و تعهد آمریکا به پاسخ سریع و قاطع به هرگونه حمله هستهای کره شمالی ثبت شد. این سند همچنین بر مشورت با سئول در صورت استفاده احتمالی از سلاح هستهای و پایبندی کره جنوبی به معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای تأکید داشت. تشکیل گروه مشورتی هستهای مهمترین بخش این بیانیه بود؛ نهادی مشترک برای تصمیمگیری در بازدارندگی هستهای، تبادل اطلاعات و برنامهریزی راهبردی. ادامه این روند در نشستهای سال ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ باعث توسعه پروتکلها، شبیهسازیها و تمرینها شد و در گزارش نشست پنجاهوششم کمیته مشورتی امنیتی در ماه اکتبر سال ۲۰۲۴ اعلام شد که رهنمودهای مربوط به بازدارندگی و عملیات هستهای در روز یازدهم ماه جولای سال ۲۰۲۴ نهایی شده است؛ وضعیتی که اتحاد دو کشور را به یک اتحاد مبتنی بر هستهای ارتقا میداد.
در داخل کره جنوبی، افکار عمومی طی سالهای اخیر بهسمت حمایت بیشتر از ظرفیت هستهای بومی متمایل شد. نظرسنجی مؤسسه آسان در سال ۲۰۲۵ نشان داد ۷۶٫۲ درصد از توسعه سلاح هستهای بومی حمایت و ۶۶٫۳ درصد از بازاستقرار سلاحهای تاکتیکی آمریکا پشتیبانی میکنند، در حالی که اعتماد به استفاده آمریکا از سلاح هستهای برای دفاع از کره جنوبی کمتر از ۵۰ درصد بود. در عرصه سیاسی، حزب حاکم موضع رسمی درباره تسلیح هستهای ندارد و اظهارنظرها عمدتاً از سوی نمایندگان حزب محافظهکار قدرت مردم مطرح شده است. در مقابل، حزب دموکرات بر کاهش تنش تأکید دارد. تحلیلها نشان میدهد هم محافظهکاران و هم مترقیان در دورههای مختلف بهنوعی گزینه هستهای یا طرح زیردریایی هستهای را دنبال کردهاند.
در سطح منطقهای، هدف اصلی این همکاریها مهار فعالیتهای هستهای کره شمالی است. پیونگیانگ با آزمایش موشکهای جدید مانند هواسونگ–۱۸ به توسعه توانمندیهای خود ادامه داده است. چین این روند را نگرانکننده میداند و گروه مشورتی هستهای را فراتر از موضوع کره شمالی و بخشی از تلاش آمریکا برای مهار پکن تلقی میکند. تشدید رقابت آمریکا و چین، همکاری سهجانبه احتمالی با ژاپن و نگرانی از روابط نظامی روسیه و کره شمالی نیز در اسناد مشترک مورد اشاره قرار گرفته است. در افکار عمومی کره جنوبی نیز بیاعتمادی نسبت به چین افزایش یافته و ۸۵٫۸ درصد آمریکا را شریک آینده ترجیح میدهند. مجموعه این تحولات نشان میدهد همکاریهای هستهای و امنیتی واشنگتن و سئول در مسیر تعمیق سازوکارهای بازدارندگی و پاسخ به تهدیدات در حال گسترش است./ منبع
